Om de geformuleerde normen te realiseren, moeten de volgende maatregelen uitgevoerd worden.
Norm 1: Bij nieuwbouwontwikkelingen wordt tenminste 15% van het plangebied groen gerealiseerd in de openbare ruimte.
Motivatie: Een groene omgeving draagt bij aan het behalen van verschillende doelen en heeft een positieve impact op verschillende aspecten. Zo helpt het hittestress te verminderen, draagt het bij aan het verminderen van wateroverlast, en werkt het positief op het welzijn van de inwoners.
Mogelijke maatregelen om aan norm te voldoen
Wat verstaan wordt onder de 15% groen en welke maatregelen hierbij passen. Raadpleeg hiervoor het groennorm document
Norm 2: Bij het ontwerp en de inrichting wordt ingezet op drinkwaterbesparing en regenwaterbenutting.
Motivatie: Beperking van watergebruik en regenwaterbenutting draagt bij aan het behoud van waterbronnen, wat essentieel is in tijden van droogte of in gebieden met waterschaarste.
Mogelijke maatregelen om aan norm te voldoen
Waterneutrale gebiedsontwikkeling, locatiekeuze en benutten van geomorfologie
Urban waterbuffer
Gebruik van recirculerend regenwater in het plangebied
Norm 3: Bij het ontwerp en de inrichting wordt ingezet op verbetering van de waterkwaliteit.
Motivatie: Verbetering van de waterkwaliteit is essentieel voor het behoud van ecologische gezondheid en biodiversiteit in waterlichamen. Een goed ontwerp en doordachte inrichting kunnen bijdragen aan het voorkomen van verontreiniging, verminderen van schadelijke stoffen en bevorderen van natuurlijke waterzuivering.
Mogelijke maatregelen om aan norm te voldoen
Natuurvriendelijke oever
Aanleggen van groene infrastructuur
Toepassen van waterdoorlatende materialen voor filteren afstromend hwa
Helofytenfilter (horizontaal of verticaal) (waar van toepassing bij het ontwerp)
Belucht verticaal helofytenfilter (waar van toepassing bij het ontwerp)
Norm 4: Bij nieuwbouwontwikkeling wordt al het hemelwater in het gebied zelf geborgen
Het Waterschap heeft eisen ten opzichte van waterbeheer. Onderstaand moet je uitvoeren om een watervergunning te verkrijgen van het Waterschap om aan de slag te gaan.
Bergen binnen het plangebied in robuuste watergangen
Alleen als dit niet mogelijk is, dan is de volgende optie om de berging te realiseren buiten het plangebied binnen hetzelfde peilgebied. Mocht dit ook niet mogelijk zijn, dan is de laatste wenselijke optie om de berging te realiseren in een lager / stroomafwaarts gelegen peilgebied. Het Waterschap heeft tot slot de optie om de berging te realiseren met technische voorzieningen, maar dit is voor de gemeente niet wenselijk vanuit oogpunt van beheer en toekomstbestendigheid.
Motivatie: Wateroverlast kan schade veroorzaken aan de gebouwde omgeving en de openbare ruimte, om de wateroverlast en de schade zoveel mogelijk te beperken moeten er passende maatregelen opgenomen. Zowel voor wateroverlast als droogte. De vitale en kwetsbare infrastructuur dient droog te blijven bij een overstroming waardoor het herstel van de schade versnelt kan worden. Indien mogelijk dient het water via openbare verharding af te stromen naar openbaar groen, en zo min mogelijk naar het schoonwater riool, zodat tevens droogte kan worden bestreden en het grondwater kan worden aangevuld.
Vitale en kwetsbare functies zijn;
Elektriciteit
Telecom (publiek en hulpdiensten)
Drinkwater
Afvalwater (rioolgemalen en RWZI’s)
Hoofdwegen (A27/A15, N214 en N216)
Verzorgingshuizen en ziekenhuizen
Gemalen van het waterschap
Mogelijke maatregelen om aan de norm te voldoen:
Bij het aanleggen van wegen en parkeerplaatsen wordt de infiltratie en vertraagde afvoer van regenwater meegenomen in het ontwerp;
In het openbaar groen wordt, waar mogelijk, hoogteverschillen toegepast wat bijdraagt aan de wateropname van het gebied;
Hemelwatersysteem en klimaat adaptieve bestrating;
Het graven van water;
Gebruik de fysieke ruimte multifunctioneel, zoals speeltuintjes waar ook waterbergingsmogelijkheden zijn;
Met aanleg van meer groen kan de sponswerking van de bodem verbeterd worden, waarmee wateroverlast kan worden beperkt of zelfs voorkomen;
Stoepranden voor tijdelijke waterberging op straat ipv in woningen
Norm 5: Hittestress wordt voorkomen en de vitale en kwetsbare functies (1) blijven altijd door functioneren bij extreme hitte
Motivatie: hittestress kan gezondheidsproblemen veroorzaken die optreden als mensen niet afkoelen. Ouderen en jonge kinderen zijn in het bijzonder kwetsbaar bij hoge temperaturen. Voor het welzijn van de inwoners heeft het een positief effect als hittestress zoveel mogelijk voorkomen wordt. Maak hier ook onderscheid tussen leefomgeving en bedrijventerreinen.
Mogelijke maatregelen om aan de norm te voldoen:
Bomen met grote kronen zorgen voor voldoende schaduw. Bij nieuw te plaatsen bomen wordt er rekening gehouden met de plant positie, zodat de schaduw van de kruin van de boom op bestrating of op bebouwing valt. Hierdoor kan hittestress worden voorkomen. Ook wordt rekening gehouden met de stand van de zon ten aanzien van zonnepanelen én voldoende schaduw op straat;
Beweegbare bruggen moeten voldoende speling tussen landhoofd en brugdek hebben. Ook is de kleur van de brug zodanig dat deze minder hitte absorbeert;
Elektriciteit (zoals gasleidingen en warmteleidingen)
Telecom (publiek en hulpdiensten)
Drinkwater
Afvalwater (rioolgemalen en RWZI’s)
Hoofdwegen (A27/A15, N214 en N216)
Verzorgingshuizen en ziekenhuizen
Gemalen van het waterschap
Norm 6: Maatregelen die schade door bodemdaling tegengaan en kosteneffectief zijn over de ontwerplevensduur worden in het ontwerp opgenomen en de natuurlijke draagkracht van de bodem is mede sturend in de functiekeuze, systeemkeuze en inrichting van het plangebied. Tegengaan van veenoxidatie is een belangrijk aandachtspunt in de klimaatstrategie van PZH.
Motivatie: Bodemdaling kan schade veroorzaken aan gebouwen en de openbare ruimte. Dit heeft negatieve gevolgen voor de bebouwde omgeving en de eventuele plannen die er in de toekomst zijn m.b.t. woningbouw.
Belangrijkste maatregel is om te zorgen voor een goede voorbelasting, waarbij de restzetting bij voorkeur nihil is, maar in ieder geval < 10 cm is in 30 jaar.
Daar bovenop zijn er maatregelen die kunnen bijdragen om aan de norm te voldoen
Doel P (LAS): Waterpeilen in en rond de kernen niet meer verlagen;
Grondwaterpeil in balans houden;
Zo min mogelijk verharding toepassen;
Zo ontwerpen dat delen mogen meezakken zonder consequenties;
Water en bodemsturend bouwen;
Infiltratievelden.
Norm 7: De grondwaterstanden en de zoetwaterbeschikbaarheid zijn sturend in de functiekeuze, systeemkeuze en inrichting van het plangebied
Motivatie: De grondwaterstanden mogen niet ter plekke verlaagd worden om de desbetreffende functie mogelijk te maken. Dit heeft een “domino-effect” op de omgeving waardoor niet alleen het gebied met een nieuwe functie, maar ook een veel groter gebied (soms binnen stralen van tientallen kilometers) “ontwaterd” wordt. (dit is benoemd in de Beleidsregels bij waterschapsverordening Waterschap Rivierenland bij artikel 12)
Mogelijke maatregelen om aan de norm te voldoen
Raingardens/regentuin
Urban Waterbuffer
Urban wetlands
Groene bedrijfsterreinen
Bergingsriolen
Ontharden en bodemverbeteren
Waterneutrale gebiedsontwikkeling
Droogtebestendige beplanting
Bodemstructuurverbetering
Waterdoorlatende verharding
Wadi’s en infiltratiekratten worden ook vaak genoemd als maatregelen ten behoeve van wtercompensatie/berging. De gemeente Molenlanden acht dit niet wenselijk in de openbare ruimte vanuit oogpunt van beheer en toekomstbestendigheid. Een wadi kan wel met een ecologische reden interessant zijn.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.3
Maatregelen
Onderdeel van Handboek duurzaamheid in gebiedsontwikkelingen gemeente Molenlanden 2025