Het is verstandig dat college en raad het gesprek aangaan over hoe de gemeente zich verhoudt tot de verschillende verbonden partijen en welke bestuurlijke aandacht daarbij gewenst en passend is. Daarbij zijn de volgende zaken van belang
Publiek belang: de verbonden partij heeft een grote impact in de Kamper samenleving. Dat blijkt bijvoorbeeld uit inwoners die zich regelmatig laten horen, regelmatige media-aandacht en/of de mate waarin de verbonden partij een gespreksonderwerp is in de gemeenteraad.
Inhoudelijk belang: dit gaat over de vraag in hoeverre de verbonden partij bijdraagt aan beleidsmatige speerpunten van de gemeente en het belang dat de gemeenteraad daaraan hecht. Hiervoor kan aansluiting worden gezocht bij het coalitieakkoord en/of het bestuursprogramma. Ook wanneer het gaat over een strategische regionale samenwerking die beleid vormgeeft is het inhoudelijk belang wellicht groter dan wanneer het over een uitvoerende verbonden partij gaat.
Financieel belang: dit gaat over het financiële risico dat de gemeente loopt als de verbonden partij haar verplichtingen niet kan nakomen of in de uitoefening van haar taken tekorten krijgt.
Mate van invloed: dit gaat over de mate van invloed die de gemeente kan uitoefenen op de gang van zaken in de verbonden partij. Vooral of en hoe de gemeente in het bestuur van een verbonden partij is vertegenwoordigd en het relatieve gewicht dat dit in de schaal legt.
Per verbonden partij wordt een bestuurlijk profiel en financieel profiel gemaakt. De verbonden partijen met een laag profiel (in de groene zone van de onderstaande figuur) behoeven geen bijzondere bestuurlijke aandacht. De jaarlijkse P&C-cyclus is dan genoeg voor het college om bestuurlijke invloed uit te uitoefenen. Ook de raad heeft dan voldoende informatie om kaders te stellen en te controleren of die worden nageleefd. Het actuele bestuurlijk/financieel risicoprofiel van de verbonden partijen wordt verwerkt in de paragraaf Verbonden Partijen en in de begroting.
Bepaling van het bestuurlijk en financieel profiel van een verbonden partij.
Om het bestuurlijk en het financieel profiel te kunnen bepalen, en de verbonden partij te kunnen plotten in de bovenstaande figuur, worden een aantal vragen gesteld. Aan de hand van de antwoorden op deze vragen wordt het bestuurlijk of financieel risicoprofiel lager of hoger ingeschat. De gezamenlijke antwoorden op deze vragen bepalen uiteindelijk het risicoprofiel van de verbonden partij. Dit bepaalt de mate van bestuurlijke aandacht die aan de sturing van de verbonden partij gegeven wordt.
Politiek/bestuurlijk afwegingskader
Financieel afwegingskader
Gewenste aandacht per verbonden partij afhankelijk van bestuurlijk/financieel profiel.
Voor verbonden partijen met een midden en een hoog bestuurlijk/financieel risicoprofiel is meer aandacht nodig van het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie. Daarbij kan een mix van instrumenten worden ingezet. Deze sluiten bij voorkeur op een natuurlijke manier aan op de verschillende fasen in de bestuurlijke cyclus. Dit kan per verbonden partij verschillen en is dus maatwerk. Dit ziet er schematisch als volgt uit:
_____________________________________________________
3 De auditcommissie en de raadsrapporteur moeten bij het uitoefenen van deze taak een beroep kunnen doen op ambtelijke ondersteuning.
Aan de hand van het bestuurlijk/financiële risicoprofiel van de verschillende verbonden partijen doet het college een voorstel aan de gemeenteraad over de eventuele inzet van aanvullende sturingsinstrumenten bovenop de ‘standaard’ P&C-cyclus.
Hoofdstuk 6. › Paragraaf 6.3.6
Artikel 6.5
Extra aandacht voor een verbonden partij nodig? een afwegingskader
Onderdeel van Nota Verbonden Partijen 2025