De controle, sturing en beheersing van verbonden partijen maakt onderdeel uit van de standaard P&C-cyclus. De raad wordt bijvoorbeeld geïnformeerd over de actuele status van alle verbonden partijen in de ‘Paragraaf verbonden partijen’. Deze staat in de programmabegroting en de jaarrekening.
Daarbij wordt aansluiting gezocht bij natuurlijke momenten in de 4-jarige bestuurscyclus. De kern hiervan is dat college, raad en ambtelijke organisatie op deze momenten het ‘goede gesprek’ voeren over de samenwerking en de gemaakte afspraken. Dan wordt gekeken of die in de praktijk goed functioneren.
De natuurlijke momenten in de vierjarige bestuurcyclus krijgen de vorm van:
Een startfase, waarin de nieuwe raad en college hun werkzaamheden opstarten en het bestuursprogramma voor de komende vier jaar vorm krijgt. In deze fase vindt kennismaking plaats met – en oriëntatie op verbonden partijen plaats en wordt bepaald welke plek verbonden partijen hebben in de realisatie van bestuurlijke doelen van Kampen.
Een uitvoeringsfase. In deze periode wordt het bestuursprogramma uitgevoerd. Dat zelfde geldt voor de uitvoering van afspraken met verbonden partijen. Dit wordt gemonitord via de P&C-cyclus. Eventueel kunnen met bepaalde verbonden partijen ook aanvullende informatieafspraken zijn gemaakt;
Een afrondingsfase. Hier vindt evaluatie van de uitvoering van het bestuursprogramma plaats, als ook van de afspraken en de samenwerking met de verbonden partijen. Eventueel kan na deze evaluatie een bijstelling plaatsvinden van deze afspraken en/of van de nota Verbonden partijen.
Meer in detail ziet de sturing en beheersing van verbonden partijen er dan als volgt uit.
Verbonden partijen in het startprogramma van college en raad.
Het eerste jaar in deze cyclus staat in het teken van kennismaken, inleven en inwerken. Ook worden bestuurlijke doelen voor de komende bestuursperiode geformuleerd. In het startprogramma van college en raad kan aandacht besteed worden aan de verbonden partijen. Dit gaat dan over de spelregels en richtlijnen uit de Nota verbonden partijen, de rolverdeling tussen college, raad en ambtelijke organisatie en de instrumenten die raad en college tot hun beschikking hebben. Daarnaast komt de evaluatie van de verbonden partijen uit de vorige 4-jarige bestuursperiode aan de orde en de gevolgen die dat heeft voor de komende vier jaar.
Kennismaken met verbonden partijen.
Een mogelijke aanvulling op het startprogramma is een kennismaking van college en raad met de verbonden partijen die een hoog bestuurlijk belang hebben. Dit vergroot basiskennis over de verbonden partijen en geeft inzicht in de manier waarop de raad zijn kaderstellende en controlerende rol kan invullen. Ook kunnen verbonden partijen zichzelf presenteren en laten zien hoe zij een bijdrage leveren aan taken van de gemeente.
Koppelen beleidsdoelen van Kampen aan verbonden partijen
In het eerste jaar van de bestuurscyclus wordt het coalitieakkoord meestal uitgewerkt in een bestuursprogramma of een bestuurlijk agenda. Hierin staan de bestuurlijke doelen die de komende vier jaar moeten worden uitgevoerd. Bij het opstellen van het bestuursprogramma wordt aanbevolen om, in elk geval voor de verbonden partijen met een hoog bestuurlijk belang, op te schrijven hoe de verbonden partijen bijdragen aan het uitvoeren van lokale doelen.
Evaluatiemomenten in de raadscyclus.
Het tweede en derde jaar van de 4-jarige cyclus staan in het teken van de uitvoering. Daarnaast worden kaders gemaakt in de jaarlijkse P&C-cyclus, wordt een begroting vastgesteld en krijgt de verantwoording vooral vorm in de jaarrekening.
De begroting en de jaarrekening bevatten ook een Paragraaf verbonden partijen. Daarin wordt per verbonden partij een factsheet opgenomen met informatie over o.a. het openbaar en bestuurlijk belang van de verbonden partij, de bijdrage aan beleidsdoelen van de gemeente, het financieel belang en de financiële positie, de belangrijkste risico’s en actuele ontwikkelingen. Als er in deze onderwerpen belangrijke wijzigingen zijn, kan dat een reden zijn om de bestuurlijke aandacht voor bepaalde verbonden partijen af te schalen of juist te intensiveren. Hoe dat er uit kan zien schetsen we verderop in deze nota.
In het vierde en laatste jaar van de 4-jarige cyclus worden de verbonden partijen intern geëvalueerd. Daarin wordt ook gekeken naar het functioneren van de kaders uit de Nota verbonden partijen, evenals de sturing en beheersing van de verbonden partijen in de afgelopen 4 jaar. Ook wordt onderzocht hoe de verbonden partijen hebben bijgedragen aan gemeentelijke beleidsdoelen. Dit maakt bij voorkeur onderdeel uit van het overdrachtsdossier, zodat de conclusies van de evaluatie kunnen worden betrokken bij de opstartfase van de nieuwe gemeenteraad.
Hoofdstuk 6. › Paragraaf 6.3.6
Artikel 6.4
Sturing in het ritme van de vierjarige bestuurscyclus.
Onderdeel van Nota Verbonden Partijen 2025