Bij gebiedstransformaties werkt placemaking in de openbare ruimte en het tijdelijk gebruik van vastgoed als katalysator om nieuwe gebruikers aan te trekken en de levendigheid in het gebied te stimuleren. Het gebied komt zo al tot leven en wordt al onderdeel van de collectieve beleving van Meppel (mental map) voordat de (reguliere) ontwikkelingen gestart zijn.
In veel steden wordt er dan ook ruimte geboden aan inwoners en ondernemers om hun initiatieven in de openbare ruimte vorm te geven. Ook leegstaand vastgoed krijgt steeds vaker een rol in het activeren van een gebied. Zo zien we in veel steden zogenaamde broedplaatsen, buurttuinen, hotspots, foodhallen en hippe strandjes ontstaan.
Proces
Zowel bij placemaking als bij het tijdelijk gebruik van vastgoed is het van belang ruimte te geven aan vragen vanuit de maatschappij. Initiatiefnemers worden verwelkomd en in een oriënterend gesprek met de gebiedscoördinator wordt bekeken of, hoe en waar het initiatief binnen het gebied past. Hierbij vindt een toetsing aan de gebiedsambitie plaats en wordt bepaald hoe tijdelijk het tijdelijke gebruik van de openbare ruimte of het vastgoed is. Er wordt besproken hoe verschillende initiatieven aan elkaar worden gekoppeld zodat deze elkaar versterken. Indien een initiatief daadwerkelijk doorgang krijgt worden de afspraken contractueel vastgelegd.
Tijdelijkheid als onderdeel van de planvorming
Om tijdelijke initiatieven echt een onderdeel van de planvorming te laten zijn is het van belang om hier ook financieel en procesmatig rekening mee te houden. Voordat bijvoorbeeld braakliggende plots werkelijk voor placemaking ingezet kunnen worden dient er vaak een kleine investering plaats te vinden of zijn er bijvoorbeeld vergunningen nodig die met een tijdelijke status kunnen worden verleend. Het is hierbij van belang om snelheid in het proces te houden en daarmee de binding met de initiatiefnemers niet te verliezen.
Meerwaarde
Voor placemaking in de openbare ruimte en het tijdelijk gebruik van het vastgoed zien we de volgende meerwaarde:
Het gebied wordt al vroeg onderdeel van de ‘mental map’ van de gebruikers;
Het heeft een positief effect op de levendigheid in en het imago van het gebied;
Het kan ruimte bieden aan (latente) initiatieven die nu geen plek kunnen vinden in de stad;
Het kan tot een broedplaats leiden en daarmee ruimte bieden aan nieuwe (gebruiks-) concepten;
Het voorkomt verloedering van de locatie;
Het stimuleren van ontwikkelingen en richting geven aan het gewenst eindprogramma.
Hoe tijdelijk is tijdelijk?
Vooral bij succesvolle tijdelijke initiatieven kan de wens om als permanent door te gaan op gespannen voet staan met het beoogde eindgebruik of niet aansluiten op de gewenste gebiedsidentiteit. Om hier rekening mee te houden is het van belang heldere afspraken te maken en deze vast te leggen. Daarnaast staat een te rigide houding op contractniveau mogelijk nieuwe kansen in de weg. Er moet gezocht worden naar een balans tussen het zoeken naar mogelijkheden om succesvol gebruik een plek te geven en het waarborgen van de gebiedsidentiteit.
DEEL 1
Artikel 5.
Place making & tijdelijk gebruik
Onderdeel van Beleidsregel bouwen, aanleggen en ruimtelijke inrichting van het Transformatiegebied Noordpoort