De huidige werkwijze rondom risicomanagement en weerstandsvermogen is gebaseerd op een meer kwalitatieve benadering. Die benadering bestaat op concernniveau uit een dialoog met vakafdelingen waarin risico’s worden geïdentificeerd. De vakafdeling verwerkt de top vijf à tien in het afdelingsplan. Deze risico’s krijgen vervolgens een plaats in de paragraaf weerstandsvermogen in de begroting en jaarrekening. Ook daarin worden de risico’s op een kwalitatieve wijze gewogen.
Voor deze benadering is destijds bewust gekozen om met name vanuit een dialoog de risico’s ‘naar boven’ te krijgen. Hoewel dit achterliggende idee nog steeds belangrijk is, heeft de praktijk laten zien dat dit onvoldoende werkt, zoals onder andere blijkt uit het ICTdossier van enkele jaren geleden. Het proces is onvoldoende gestructureerd waardoor risicomanagement niet de aandacht krijgt die nodig is om tot een goede werking te komen. De ambitie is dat het proces rondom risicomanagement een continu aandachtspunt is. Risicomanagement is hierbij zeker geen doel op zichzelf, maar een middel om de doelstellingen van de gemeente te bereiken, kansen te benutten en risico’s te ondervangen en hierop tijdig in te spelen
Het feit dat het soms gaat om niet voorzienbare gebeurtenissen wil niet zeggen dat we risico’s over ons heen moeten laten komen. Van een professionele organisatie mag worden verlangd dat zij risico’s herkent en passende maatregelen treft om deze te voorkomen dan wel de gevolgen te beperken. Dit zal op een gestructureerde wijze moeten worden uitgevoerd, namelijk via risicomanagement. Risicomanagement is een proces waarin een aantal stappen is te onderkennen
Identificeren
Welke interne en externe gebeurtenissen kunnen ons overkomen waardoor de doelstellingen mogelijk niet behaald kunnen worden?
Analyseren
Wat is de kans en het gevolg wanneer een gebeurtenis zich voordoet?
Beoordeling
Het rangschikken van de risico’s op basis van de risicoanalyse (van zeer belangrijk naar minder belangrijk).
Ontwerpen
Op welke wijze verkleinen we de kans op het voordoen van de gebeurtenis, hoe sporen we gebeurtenissen op, kunnen we de gevolgen terugdraaien of overdragen?
Implementeren
Hoe passen we de maatregelen toe, wie doet wat wanneer?
Evalueren en rapporteren
Evalueren van de cyclus, rapporteren over de uitkomsten van de cyclus impact op doelstellingen en de omgeving.
Met een dergelijk gestructureerd proces worden risico’s tijdig herkend en gewogen en maatregelen getroffen. Dit zorgt er voor dat (bestuurlijke) besluitvorming plaats kan vinden op basis van een onderbouwde risico-afweging. In de uitvoering zorgt risicomanagement voor een scherp inzicht op basis waarvan kan worden gestuurd, beheerst en gerapporteerd aan directie, college en de raad.
Hoofdstuk 5
Artikel 5.2