(artikelen 2, lid 1, 4a, 21a en 22 Leerplichtwet)
De consulent leerplicht ontvangt meldingen van schoolverzuim. Jongeren die verzuimen en onderwijs volgen aan het primair onderwijs, voortgezet onderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs worden door hun school/ instelling gemeld via DUO in het Register Onderwijsdeelnemers. Zijn er jongeren die niet-bekostigd onderwijs volgen? En waarbij de instellingen nog niet zijn aangesloten op DUO? Dan ontvangt de consulent leerplicht een melding van vermoedelijk) ongeoorloofd schoolverzuim. De consulent leerplicht maakt een leerlingdossier aan of voegt de melding toe in het al aanwezige leerlingdossier. Binnen een week meldt de consulent leerplicht via DUO in het Register Onderwijsdeelnemers welke acties de gemeente gaat ondernemen. Bij jongeren die niet-bekostigd onderwijs volgen, meldt de consulent dit aan de directeur/betrokken medewerker van de schoolinstelling.
De consulent leerplicht zoekt na ontvangst van een melding contact met de ouders. Ouders krijgen de mogelijkheid om uitleg te geven over het gemelde verzuim. Ze worden geïnformeerd over de procedures en eventuele gevolgen. Dit kan schriftelijk, volgens stap 4 uit route A van de Methodische Aanpak Schoolverzuim. Gaat het om verzuim van een jongere van 12 jaar of ouder? Dan zoekt de consulent leerplicht ook contact met de jongere.
Wanneer sprake is van ongeoorloofd verzuim, voert de consulent leerplicht een gesprek met de ouders/leerling. De consulent maakt een verslag van dat gesprek. Op verzoek krijgen ouders/ jongere een kopie van het verslag. De gemaakte gespreksverslagen worden opgenomen in het leerlingdossier.
Scholen kunnen ook verzuimmeldingen doen bij de consulent leerplicht via DUO als een leerplichtige minder dan de wettelijke termijn verzuimt en wanneer de school zich zorgen maakt over de leerling. De consulent leerplicht kan dan preventief optreden.
De consulent leerplicht heeft zo vaak als nodig contact met de ouders/jongere en betrokken organisaties. Dit om zo snel mogelijk schoolaanwezigheid te realiseren.
Is een jongere eerder besproken in een MDO? Dan koppelt de consulent de acties en stand van zaken over het verzuim terug in dat overleg.
De consulent leerplicht gaat alleen op huisbezoek als de consulent dat nodig vindt.
De consulent leerplicht kan bemiddelen bij het zoeken naar een andere school. Of een zo goed mogelijk passende leerroute. De consulent doet dit zoveel mogelijk in overleg met het betrokken Samenwerkingsverband bij wie de taak ligt dat elke leerling passend onderwijs krijgt
De consulent leerplicht zorgt ervoor dat een melding van verzuim zo snel mogelijk wordt afgehandeld. De hoogste prioriteit is dat een leerling zo snel mogelijk weer naar school gaat. De ouders, de jongere van 12 jaar of ouder, en de melder worden door de consulent geïnformeerd over de wijze van afhandeling. Daarnaast informeert de consulent de andere betrokkenen bij de verzuimsituatie over de afhandeling. Dat gebeurt mondeling of schriftelijk. Voor een inhoudelijke terugkoppeling moet toestemming zijn van de ouders of de leerling (als deze 16 jaar of ouder is). De consulent leerplicht sluit de melding af bij het Register Onderwijsdeelnemers van DUO.
De consulent leerplicht mag, volgens de MAS, het (laten) opmaken van proces-verbaal achterwege laten en de ouders en/of de jongere een schriftelijke waarschuwing geven. Dit wanneer sprake is van:
verwijtbaar handelen of nalaten, waarbij geen opzet is bij het plegen van een overtreding; en
een eerste overtreding waarbij sprake is van zorg; en
verzuim van lichte aard (overig verzuim volgens DUO), namelijk korter dan 16 uur binnen 4 aaneengesloten weken.
De consulent leerplicht kan een melding doen bij de Sociale Verzekeringsbank als uit het onderzoek blijkt dat daadwerkelijk sprake is van ongeoorloofd verzuim én er sprake is van verwijtbaar handelen of nalaten van de ouders en/of jongere van 16 jaar of ouder. Dit staat omschreven in artikel 19 van deze instructie. Als de consulent van plan is deze melding te doen, roept hij de ouders en jongere vanaf 16 jaar op voor een gesprek. Tijdens dit gesprek maakt de consulent uitdrukkelijk kenbaar dat hij van plan is de melding te doen.
Als uit het onderzoek blijkt dat daadwerkelijk sprake is van ongeoorloofd verzuim, én er is sprake van verwijtbaar handelen of nalaten van de jongere, én de jongere voldoet aan de criteria voor verwijzing naar Halt, dan kan de consulent besluiten om de jongere naar Halt te verwijzen. Als de consulent, bevoegd als buitengewoon opsporingsambtenaar, besluit hiernaar te verwijzen, roept hij ouders en de jongere vanaf 12 jaar op voor verhoor. In het verhoor vraagt de consulent toestemming aan de ouders (voor een jongere tot 16 jaar) en de jongere voor verwijzing naar Halt. De consulent verwijst via een verkort proces-verbaal. De jongere ondertekent de verwijzing en geeft daarmee toestemming. Ouders en jongere krijgen een brief met de verwijzing. In deze brief staan de consequenties bij het niet nakomen van de afspraken beschreven. De consulent leerplicht stuurt de Halt-verwijzing naar Halt. De consulent licht de school in over de verwijzing en over de afloop van de Haltstraf.
Bij een negatieve uitkomst van de Haltstraf maakt de consulent leerplicht, bevoegd als buitengewoon opsporingsambtenaar, een proces-verbaal. Dit gebeurt nadat de consulent heeft overlegd met het Openbaar Ministerie.
Als uit het onderzoek blijkt dat daadwerkelijk sprake is van ongeoorloofd verzuim, én er is sprake van verwijtbaar handelen of nalaten van de ouders en/of jongere van 12 jaar of ouder, én de jongere komt niet meer in aanmerking voor een verwijzing naar Halt (volgens de contra-indicaties van de MAS), dan maakt de consulent leerplicht, bevoegd als buitengewoon opsporingsambtenaar, proces-verbaal op van zijn bevindingen. Het proces-verbaal zendt hij naar de officier van justitie. Als de consulent van plan is proces-verbaal op te maken, dan roept hij de ouders en jongere van 12 jaar of ouder op voor een verhoor. Tijdens dit verhoor maakt de consulent uitdrukkelijk kenbaar dat hij van plan is proces-verbaal op te maken. Het opmaken van een proces-verbaal en het doen van een melding bij de Sociale Verzekeringsbank kan tegelijk, maar ook na elkaar plaatsvinden.
De consulent leerplicht kan het college voorstellen een last onder dwangsom op te leggen wanneer hij van mening is, kijkend naar de achtergrond en aard van de situatie, dat deze maatregel kan leiden tot het opheffen van verzuim of het voorkomen van herhaling.
De consulent stelt een onderzoek in als de consulent leerplicht hoort over schoolverzuim en de schooldirecteur hier geen melding van heeft gedaan (art. 21 Leerplichtwet). De consulent onderzoekt de reden waarom de directeur het verzuim niet heeft gemeld. Is de directeur onwillig of nalatig? Dan kan de consulent een signaal afgeven bij de Inspectie van het Onderwijs.
De consulent leerplicht kan een schooldirecteur gevraagd of ongevraagd advies geven. Dit kan de consulent doen over het beleid inzake het melden of registreren van verzuim. De consulent kan een schooldirecteur vragen om eerder melding te maken van verzuim dan de wet voorschrijft. Dit mag als de consulent dat doelmatig vindt met het oog op verzuimbestrijding/het aanwezigheidsbeleid.
Het luxe verzuim valt onder relatief verzuim en de consulent leerplicht handelt overeenkomstig dit artikel. Het opmaken van een proces-verbaal gebeurt bij luxe verzuim door de medewerker leerplicht die tevens bevoegd is als buitengewoon opsporingsambtenaar indien het verzuim meer dan 1 dag bedraagt of indien er sprake is van recidive. Daarnaast kan er een proces-verbaal opgemaakt worden indien het verzuim 1 dag bedraagt, het verzuim plaatsvindt op een laatste schooldag voor een vakantie én er voorafgaand aan deze schoolvakantie een aangekondigde leerplichtactie plaatsvindt.
Artikel 6.
Relatief verzuim van leerplichtige en kwalificatieplichtige jongeren
Onderdeel van Instructie voor de consulent leerplicht van de gemeente Lochem