Art. 5.2 Beleidskader armoede en schulden Gouda 2025-2029 De cirkel doorbreken — DOEL 2: HALVERING VAN HET AANTAL MENSEN IN ARMOEDE

Wat doen we al? Volwassenen met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm kunnen een Rotterdampas aanvragen voor € 5,-. Hiermee kunnen zij gratis of met korting uitjes ondernemen vanuit het reguliere aanbod op de Rotterdampas. Voor volwassenen met een Rotterdampas voor € 5,- staat er een volwassenentegoed van € 50,- op de pas, die in dezelfde winkels kan worden besteed als het jeugdtegoed. De leden van huishoudens met een inkomen van 130-150% van de bijstandsnorm komen in aanmerking voor een Rotterdampas voor de helft van het reguliere tarief. Volwassenen met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm komen in aanmerking voor een gemeentelijke collectieve zorgverzekering. Dit is een zorgverzekering die een uitgebreide dekking geeft op de onderdelen waar mensen met een laag inkomen vaak aanspraak op maken, zoals fysiotherapie, de kosten voor een bril en tandartskosten. Het eigen risico kan worden meeverzekerd, waardoor de verzekerde gedurende het jaar niet onverwachts te maken krijgt met hoge kosten. De gemeente biedt een korting op deze verzekering. Kinderen zijn gratis meeverzekerd. Inwoners kunnen bijzondere bijstand aanvragen voor kosten die de inwoner niet vooraf heeft kunnen voorzien. De bijzondere bijstand heeft bovendien een maatwerkbepaling waarin is opgenomen dat om dringende redenen door het college kan worden afgeweken van de vastgestelde regels van de bijzondere bijstand. Inwoners van Gouda hebben vrije toegang tot verzorgingsproducten, waaronder menstruatieartikelen. Zij kunnen hiervoor onder andere gratis terecht bij verschillende buurthuizen en het gemeentehuis van Gouda. Op deze locaties staan verzorgingskasten. Huishoudens met minimaal 3 jaar een inkomen tot 101% van de bijstandsnorm kunnen individuele inkomenstoeslag aanvragen. Deze toeslag is een bijdrage voor inwoners die lange tijd leven van een laag inkomen. De gemeente biedt de tool ‘Bereken uw recht’ van het NIBUD waarmee inwoners op basis van hun eigen situatie kunnen nagaan waar zij voor in aanmerking komen. Naast de gemeentelijke website wordt er vanuit de ‘Slim met Geld’ campagne op diverse manieren en plekken gecommuniceerd over de minimaregelingen en verdere vormen van (financiële) ondersteuning die de gemeente te bieden heeft. De gemeente is aangesloten bij de Nationale Schuldhulproute (NSR), een landelijke organisatie die de inwoner op basis van de persoonlijke situatie kan leiden naar passende ondersteuning en regelingen, zowel landelijk als lokaal. Buurtvoorlichters gaan regelmatig de wijken in om bijvoorbeeld de Rotterdampas onder de aandacht te brengen en vragen van inwoners te beantwoorden. Er is ingezet op het verbeteren van de toegankelijkheid van de frontoffice, er wordt meer tijd genomen voor de inwoner en de uitvoering wordt gefaciliteerd om de hulpvragen van inwoners integraal op te kunnen pakken. Voor de meeste regelingen geldt dat het wettelijk verplicht is dat de gemeente een voorziening pas verstrekt als er een aanvraag is gedaan door de inwoner. In de gevallen dat het mogelijk is om zonder een aanvraag toe te kennen dan zorgt de gemeente voor een automatische storting. Als bij de gemeente bekend is dat een inwoner (mogelijk) in aanmerking komt voor een minimaregeling of andere vorm van (financiële) ondersteuning dan informeert de gemeente de inwoner hierover. Inwoners kunnen voor vragen en ondersteuning bij hun geldzaken terecht bij verschillende organisaties zoals de papierwinkel van het Sociaal Team, SchuldHulpMaatje en Humanitas. De gemeente verstrekt hiervoor subsidie aan deze organisaties. Het Sociaal Team geeft lichte ondersteuning bij het regelen van de financiën. Als er meer ondersteuning nodig is dan wordt budgetbeheer via Kwintes ingeschakeld. Terwijl Kwintes het budget beheert, wordt er ondertussen door middel van coaching toegewerkt naar financiële zelfredzaamheid. Budgetbeheer via Kwintes duurt maximaal 2 jaar. Vanuit het sportbeleid is de gemeente voor volwassenen met een laag inkomen aangesloten bij het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Goudse minima kunnen via het fonds de contributie bij een sportaanbieder vergoed krijgen tot een maximum van € 250,- per 12 maanden, voor tenminste wekelijkse sportactiviteiten. Het netwerk bestaat uit inmiddels bijna 20 intermediairs, zoals schuldhulpverleners en maatschappelijk werkers, en bijna 30 sport- en beweegaanbieders. De Goudse vertaling van doel 2: het verminderen van het aantal mensen in armoede Zoals eerder is genoemd legt het Rijk bij doel 2 de nadruk op: Mensen hebben te weinig, een onzeker en onvoorspelbaar inkomen en/of hebben hogere uitgaven dan gemiddeld. Mensen ervaren een verminderd welzijn en/of verminderd doen-vermogen. Lokale ondersteuning bij een ontoereikend budget Volgens cijfers van het CBS was er in 2023 sprake van 5200 Goudse huishoudens (15,4%) met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm. In deze huishoudens woonden in 2023 zo’n 6600 volwassenen. Zoals benoemd heeft het Rijk sindsdien diverse maatregelen genomen om het inkomen van kwetsbare huishoudens te verhogen. Ook wat betreft de hoge uitgaven aan bijvoorbeeld woonlasten is vooral het Rijk aan zet. Lokaal zet de gemeente zich in om het gebruik van de beschikbare minimaregelingen te stimuleren, ondersteuning te bieden bij het verkrijgen van inzicht in de financiën en te begeleiden richting werk. Het gebruik van de Rotterdampas onder volwassenen blijft achter op het gebruik door kinderen. In het Rotterdampasjaar 2023 zijn ongeveer 1150 passen verstrekt aan volwassenen die in aanmerking komen voor een Rotterdampas van €5,-. Naar schatting is daarmee in 2023 ongeveer 17% van de doelgroep bereikt. Van het volwassenentegoed, dat sinds pasjaar 2023 op de passen geplaatst wordt, is in pasjaar 2023 84% besteed. Het kan zijn dat het volwassenentegoed nog onbekend is bij een deel van de doelgroep, doordat dit tegoed relatief nieuw is en er daarom extra communicatie nodig is op dit onderwerp. Het Volwassenenfonds Sport had gedurende de coronajaren ook een voorzichtige start, maar heeft sindsdien te maken met steeds meer aanvragen. In 2023 zijn er 285 toekenningen gedaan, in 2024 waren dit er 350. De Goudse inzet op een verminderd welzijn en/of verminderd doen-vermogen Armoede heeft invloed op hoe mensen zich voelen. Mensen die in armoede leven zijn gemiddeld minder gelukkig, hebben vaker problemen met hun (geestelijke) gezondheid, ervaren meer stress en hebben minder vertrouwen in anderen. Schaamte en stigmatisering spelen vaak een belangrijke rol, wat een verlammende werking kan hebben op het gedrag. Armoede maakt mensen gericht op de korte termijn en maakt het moeilijker om wilskracht uit te oefenen.28https://www.arnoudplantinga.nl/pdf/Effecten%20van%20Armoede.pdf Mensen in armoede ervaren een verminderd doen-vermogen, oftewel het vermogen om in actie te komen en vol te houden, zelfs bij tegenslagen.29https://www.kcbr.nl/beleid-en-regelgeving-ontwikkelen/beleidskompas/verplichte-kwaliteitseisen/doenvermogen Zoals eerder benoemd speelt dit ook in Gouda en is er een groep die zo ver verwijderd is geraakt dat hen bereiken op dit moment onvoldoende lukt. Voor deze groep zijn de onderwerpen die bij de uitgangspunten in hoofdstuk 3 genoemd zijn, zoals begrip voor het gebrek aan vertrouwen in de overheid en het uitgangspunt dat armoede en schulden iedereen kan overkomen, van belang. Om zo de kans te vergroten dat zij uiteindelijk toch hulp durven accepteren. Daarnaast kunnen deze mensen een steuntje in de rug goed gebruiken, om zelfs bij tegenslagen de verstandige financiële keuzes te blijven maken. Ook is het belang van het stimuleren van meedoen onverminderd groot. Net als voor kinderen geldt ook voor volwassenen dat meedoen ertoe kan bijdragen dat de cirkel doorbroken wordt. Eropuit gaan, bijvoorbeeld door gebruik te maken van het reguliere aanbod van de Rotterdampas, kan zorgen voor ontspanning. Een sportieve hobby, die mogelijk wordt gemaakt door het Volwassenenfonds Sport & Cultuur, heeft een positief effect op de lichamelijke en geestelijke gezondheid en kan bovendien leiden tot nieuwe contacten buiten de eigen cirkel. Deelname aan de gemeentelijke collectieve zorgverzekering geeft inwoners toegang tot de gezondheidszorg zonder onverwacht hoge kosten. Conclusie Uit het bovenstaande blijkt dat er verschillende lokale voorzieningen voorhanden zijn die bijdragen aan of ondersteunen bij een laag of onzeker inkomen. De gemeente stimuleert het gebruik van deze voorzieningen. Ook wat betreft het verminderde welzijn en doen-vermogen kunnen inwoners met een laag inkomen gebruik maken van diverse voorzieningen waardoor de cirkel doorbroken zou kunnen worden. Tegelijkertijd kan het gebruik van het beschikbare aanbod beter en is het wenselijk om op een aantal onderdelen uit te breiden. Waar gaan we extra op inzetten om het aantal mensen in armoede te verminderen? Het stimuleren van het gebruik van het volwassenentegoed door extra communicatie. Het volwassenentegoed is waarschijnlijk nog onvoldoende bekend bij de doelgroep. Het gebruik was in het pasjaar 2023 zo’n 17%. We streven naar een gebruik van 30% in 2026 en een verdere stijging in de jaren daarna. Financiële voorlichting en het vergroten van vaardigheden van volwassenen. Inwoners hebben aangegeven dat het fijn is dat de ondersteuning zoals de papierwinkel er is, maar dat zij de financiële administratie het liefst zoveel mogelijk zelf beheren en daar meer over willen leren. Juist als je een laag inkomen hebt is het beheren van de financiële administratie een uitdaging. Het volgen van een training of een andere vorm van voorlichting kan hierbij helpen. In samenwerking met verschillende subsidiepartners, die op het moment al trainingen aanbieden, gaan we het aanbod versterken en voorzien in de behoefte aan meer kennis en ondersteuning van inwoners. Met als doel om de financiën zoveel mogelijk zelf te kunnen beheren. Dit kunnen trainingen zijn met uiteenlopende onderwerpen afhankelijk van de behoeften van de inwoners. Het uitbreiden van het aanbod van budgetbeheer en coaching in combinatie met de inzet van een digitaal hulpmiddel. Hierdoor kunnen meer inwoners voor een langere periode, dan de huidige maximale 2 jaar, gebruik maken van deze vorm van ondersteuning. Het digitale hulpmiddel kan in combinatie met coaching ondersteunen bij het beheren van de financiën en het verkrijgen en behouden van overzicht. Deze ondersteuning kan tijdelijk of langdurig een steuntje in de rug bieden van de inwoner om in actie te komen wanneer nodig en vol te houden ondanks tegenslagen. Door de ondersteuning zoveel mogelijk aan te passen aan de persoonlijke behoeften en vaardigheden kunnen inwoners zoveel mogelijk de eigen regie behouden over hun financiën. Het streven is dat dit aanbod in de gevallen dat dit mogelijk is bovendien een alternatief kan vormen voor beschermingsbewind. Bij de behandeling van doel 3 wordt hier verder op ingegaan. Voorgestelde maatregelen Voor het gebruik van het volwassenentegoed wordt ingezet op een gebruik van 30% in 2026. In pasjaar 2023 was er sprake van een gebruik van 17% van de doelgroep. De gemeente gaat voor een periode van 2 jaar extra inzetten op financiële voorlichting en vaardigheden van volwassenen. Na 2 jaar wordt de intensiteit afgebouwd omdat de meeste volwassenen die interesse hebben in een training dan grotendeels voorzien zijn. Het huidige aanbod voor volwassenen wordt dan gehandhaafd. Het aanbod van budgetbeheer en coaching wordt versterkt en uitgebreid in combinatie met de inzet van een digitaal hulpmiddel. Zo wordt zoveel mogelijk de eigen regie behouden of hersteld.

Rechtspraak bij dit artikel