Bestaande woningvoorraad Enkhuizen
Enkhuizen is een stad met ruim 18,5 duizend inwoners3Bevolkingsontwikkeling; regio per maand, CBS (2024).. Kenmerkend voor Enkhuizen is het historische centrum en de havens, die karakter geven aan de stad. In Enkhuizen staan in totaal zo’n 10.400 woningen4CBS (2024). Van deze woningen is 73% een grondgebonden woning en 27% een appartement. 61% van de woningen is een koopwoning en 39% een huurwoning, waarvan 29% een sociale huurwoning. De woningen in Enkhuizen zijn met gemiddeld 112m² iets kleiner dan in de regio Westfriesland (131m²) en Nederland (120m²). Dit kan verklaard worden doordat Enkhuizen een meer stedelijke gemeente is dan de meeste andere gemeenten in de regio.
Ondanks dat de woningen in Enkhuizen gemiddeld wat kleiner zijn, zijn er wel veel ruime, grondgebonden woningen. De uitdaging is om deze woningen aan te laten sluiten bij de woonbehoefte van de toekomstige bevolking, waar vergrijzing speelt en huishoudens steeds kleiner worden.
Woonbehoeften in Enkhuizen
De komende jaren groeit het aantal huishoudens in Enkhuizen. Met name het aantal kleine huishoudens van 75 jaar en ouder groeit sterk. De woningmarktverkenning5Woningmarktverkenning gemeente Enkhuizen, Sweco (2024). Zie bijlage. schetst dat er de komende 10 jaar (tot 2034) een behoefte is naar ca. 1.175 woningen in Enkhuizen. Dit is op basis van de huishoudensgroei en de aanvullende huisvestingsopgaven in de gemeente. In de Woondeal NHN is afgesproken dat er in Westfriesland tot en met 2030 12.675 woningen worden gebouwd, waarvan 1.200 woningen in Enkhuizen. Dit sluit aan bij de uitkomsten van de woningmarktverkenning.
Als we kijken naar de naar de kwalitatieve woonwensen van inwoners uit Westfriesland, zien we dat het grootste deel van de inwoners een voorkeur heeft voor een grondgebonden koopwoning. Echter, de groep ouderen heeft meer dan gemiddeld een voorkeur voor een appartement. Momenteel zijn er in Enkhuizen meer grondgebonden woningen dan appartementen en de komende jaren groeit met name de groep ouderen sterk. Daarom is het van belang om voldoende appartementen te bouwen. Deze appartementen kunnen ook geschikt zijn voor jongeren en starters, die vanwege stijgende huizenprijzen ook steeds vaker in een appartement gaan wonen.
Grote uitbreidingslocaties Gommerwijk West-West en Nijevoert
Momenteel zijn er twee grote uitbreidingslocaties in Enkhuizen: Gommerwijk West-West en Nijevoert. Een groot deel van de nieuwe woningen in Enkhuizen wordt hier gebouwd.
Gommerwijk West-West/ Gommerwijk West-West Zuid
Dit gebied ligt in het westen van Enkhuizen en ligt tussen de huidige woonwijk Kadijken en het streekbos. In totaal zijn er ca. 785 woningen gepland. Bij de verdeling van de woningtypen en woningsegmenten wordt ingezet op de percentages die zijn vastgelegd in de Woondeal.
Nijevoert
Het gebied Nijevoert ligt tussen de Broekerhavenweg in Bovenkarspel en de Randweg in Enkhuizen. In totaal zijn er in dit gebied ca. 650 woningen gepland. Het plan bestaat uit een gevarieerd woningaanbod in sociale huur, betaalbare koop en duurdere koopwoningen. Het uitgangspunt is om minimaal 60% van de woningen te realiseren in het betaalbare segment. Er is ruimte voor zowel grondgebonden woningen als appartementen. De woningbouw richt zich met name op jongeren, ouderen en gezinnen.
De realisatie van bovenstaande grote projecten voorziet in een groot deel van de vraag naar woningen in Enkhuizen. Kleinere herstructureringsopgaven in bestaande wijken dragen echter ook bij aan een gevarieerder aanbod en betere kwaliteit in de wijken.
Kansen voor kleinschalige uitbreiding in de stadskern
Met de relatief grote nieuwbouwlocaties Gommerwijk West-West en Nijevoert kan Enkhuizen de komende jaren kwantitatief goed invulling geven aan de woningbehoefte in Enkhuizen zelf en in de regio Westfriesland. Tegelijkertijd zien we dat de wijk Enkhuizen Centrum en Havens sterk vergrijst, bijna 40 procent van de bewoners is ouder dan 65 jaar. Veel ouderen blijven het liefst wonen in hun bekende woonomgeving. Qua levendigheid en voorzieningen past de stadskern van Enkhuizen bovendien goed bij de woonwensen van ouderen. Het is daarom wenselijk om kansen voor (kleinschalige) levensloopbestendige woningen in de stadskern van Enkhuizen te blijven benutten. Denk aan kleinschalige inbreidings- of transformatielocaties. Het vinden van goede locaties in de stadskern is een uitdaging. Kansen doen zich voor wanneer in de stadskern een bedrijf of voorziening komt te vervallen en er geen opvolging is. In zo’n geval kan het transformeren van een gebouw naar woning(en) passend zijn.
Hoofdstuk 1
Artikel 1.1
Analyse huidige situatie en opgaven
Onderdeel van Woonprogramma Enkhuizen 2025 - 2029