De gemeente Leusden wil een betrokken en toegankelijke overheid zijn. Ons beleid voor inwonerbetrokkenheid helpt daarbij. We nodigen inwoners uit om mee te denken, mee te praten, en mee te doen. De opgaven waar we voor staan, kunnen we niet alleen oplossen.
In dit beleid voor inwonerbetrokkenheid staan de uitgangspunten en afspraken voor inwonerbetrokkenheid bij gemeentebeleid en initiatieven binnen onze gemeente.
Inwonerbetrokkenheid zorgt voor meer wederzijds begrip en betere plannen
Inwoners hebben ervaring uit de praktijk en kennen hun buurt of wijk als geen ander. Ze weten wat er speelt, hebben ideeën over wat beter kan en denken graag mee over oplossingen. Soms werken ze mee aan de uitvoering. En soms vraagt de gemeente aan inwoners om een keuze te maken. En als er sprake is van conflicterende belangen, dan zal de gemeente een beslissing nemen in het algemeen belang. De vele actieve verenigingen, stichtingen en vrijwilligersorganisaties in Leusden hebben een eigen rol. Samen vormen deze organisaties het maatschappelijk middenveld. Ze weten wat er leeft in de samenleving. Hun kennis en ervaring helpen plannen van de gemeente sterker en beter te maken.
Inwonerbetrokkenheid in ruimtelijk én sociaal domein
In Nederland heeft inwonerbetrokkenheid in het fysieke domein een lange traditie en is wettelijk vastgelegd in de Omgevingswet. Maar ook in het sociale domein speelt inwonerbetrokkenheid een belangrijke rol. Dit beleid voor inwonerbetrokkenheid geldt daarom ook voor onderwerpen als jeugd- en ouderenzorg, welzijn, onderwijs en sport. Het proces van inwonerbetrokkenheid loopt in sommige gevallen wél anders. In de eerste plaats voert de gemeente in het sociaal domein veel wettelijke taken uit binnen centrale wetgeving, zoals de Participatiewet, de Jeugdwet, de wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Hiervoor worden lokale verordeningen, beleidsregels en uitvoeringsbeleid opgesteld binnen de kaders van de wet. In de diverse wetten staat dat inwoners actief worden betrokken bij het uitvoeren van de wet, bijvoorbeeld door vroegtijdig gevraagd en ongevraagd advies te geven over verordeningen en beleidsvoorstellen. In Leusden adviseert de Adviesraad Sociaal Domein het college over het beleid en de besluitvorming binnen dit domein.
Hoe is dit beleid voor inwonerbetrokkenheid tot stand gekomen?
In het najaar van 2024 en begin 2025 zijn in Leusden gesprekken gevoerd over inwonerbetrokkenheid. We spraken met medewerkers van de gemeente en vroegen inwoners naar hun mening via een enquête. Een oproep via het inwonerspanel en in de Leusder Krant leverde ruim 200 reacties van inwoners op. Ook hebben we gekeken naar voorbeelden van inwonerbetrokkenheid uit andere gemeenten. De inzichten uit deze gesprekken en voorbeelden vormen de basis van dit beleid voor inwonerbetrokkenheid dat we dus in samenwerking met inwoners en andere betrokkenen hebben gemaakt.
Verplichtingen vanuit wetgeving
Inwonerbetrokkenheid is niet vrijblijvend, maar wettelijk verplicht. De gemeente moet zorgen voor een zorgvuldige inrichting van processen rondom inwonerbetrokkenheid. Het juridische kader voor inwonerbetrokkenheid bestaat uit:
Gemeentewet: de wijziging van Artikel 150 en Artikel 170 in het kader van de Wet versterking participatie op decentraal niveau, zoals vastgesteld op 5 juni 2024 en de daarin genoemde afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht.
Omgevingswet: de bepalingen over participatie bij ruimtelijke plannen, in werking sinds 1 januari 2024.
Artikel 47 van Participatiewet, artikel 2.10 Jeugdwet en artikel 2.1.3 Wet Maatschappelijke ondersteuning 2015. Deze wetten verplichten de gemeente om inwoners vroegtijdig te betrekken en hen de mogelijkheid te geven om gevraagd en ongevraagd advies uit te brengen over verordeningen en beleidsvoorstellen.
Doelstellingen beleid voor inwonerbetrokkenheid
Het doel van dit beleid is:
duidelijkheid geven over de manier waarop we inwonerbetrokkenheid in Leusden vormgeven, voor zowel de gemeente zelf als voor de inwoners, organisaties en bedrijven;
versterken van de samenwerking tussen de gemeente Leusden, inwoners en andere partijen;
en daarmee de kwaliteit van onze manier van werken, maar ook de kwaliteit van ons beleid, plannen en projecten te vergroten.