De primaire wateren staan beschreven in de legger Waterlopen van het waterschap AGV. De legger beschrijft per watergang de ligging, de onderhoudsverantwoordelijkheden en het voor de waterhuishouding minimaal benodigde stromingsprofiel. Hierbij wordt rekening gehouden met de lokale omstandigheden zoals de grondslag. De legger is en blijft leidend voor de onderhoudsplichtige en de onderhoudsverplichtingen.
Voor de primaire watergangen zijn met het waterschap de volgende afspraken gemaakt (deze staan in meer detail beschreven in het Handboek Onderhoud Oppervlaktewater):
Baggeren en schonen
De primaire watergangen worden gebaggerd door Waternet, als uitvoeringsinstantie van het waterschap AGV. Dit vindt 1x per 7 à 15 jaar plaats, afhankelijk van de omstandigheden. Het waterschap bepaalt wanneer deze watergangen moeten worden gebaggerd en stemt het moment van uitvoering af met de gemeente. Het schonen vindt één tot meerdere malen per jaar plaats. Het waterschap onderhoudt het natte profiel (de gehele waterbreedte), met uitzondering van de moeilijk bereikbare delen.
Ontvangstplicht
Voor de uitkomende bagger uit primaire watergangen buiten het stedelijke gebied zijn de aangrenzende perceeleigenaren (overheden en particulieren (bewoners, bedrijven, stichtingen etc.)) verplicht het uitkomende materiaal te ontvangen of, indien gewenst, op eigen kosten af te voeren naar een depot.
Voor de primaire watergangen in stedelijk gebied volgt vanuit het Handboek Onderhoud Oppervlaktewater (maart 2018) de basisafspraak dat de gemeente al het materiaal (bagger en maaisel) ontvangt dat vrijkomt bij het onderhoud van de waterlopen door het waterschap. Dit is ongeacht het eigenaarschap van de oever, tenzij de oever in eigendom is van een ander overheidslichaam.
In sommige gevallen is de bagger uit primaire watergangen dusdanig vervuild3Classificatie volgens de geconsolideerde versie Besluit bodemkwaliteit, geldend sinds inwerkingtreding Omgevingswet. dat deze niet verspreid mag worden over de aangrenzende percelen. In dat geval neemt het waterschap de afvoer en stort/verwerking geheel op zich, zonder verrekening van kosten.
Verwerken bagger en maaisel
Het is gebruikelijk dat verspreidbare bagger en maaisel tijdelijk op de kant wordt gelegd. Het blijft hier minimaal 24 uur en maximaal 7 dagen liggen, voordat het wordt afgevoerd naar een verzamelplaats of verwerker. Dit wordt gedaan omdat:
Waterdieren die op de kant zijn geschept de tijd te geven terug te keren naar de sloot. Dit is een verplichting vanuit de Omgevingswet.
De bagger en het maaisel de tijd te geven om uit te lekken en in te drogen. Zo hoeft minder materiaal te worden getransporteerd en gestort.
In Ouder-Amstel is het niet wenselijk bagger en maaisel te laten liggen. Dit verrijkt de bodem te veel doordat het voedingsstoffen bevat en kan het gaan stinken. Bovendien is de ruimte beperkt. In Ouder-Amstel is de afspraak gemaakt dat het waterschap daarom de bagger en het maaisel na minimaal 24 uur en maximaal 7 dagen, nadat het op de kant is gezet, afvoert.
Indien de uitkomende verspreidbare bagger en het maaisel niet ter plaatse kan worden verwerkt, voert het waterschap het materiaal af naar een depot. De transportkosten boven de 5 km worden in rekening gebracht bij de gemeente. De stortkosten bij een commercieel depot zijn voor rekening van de gemeente. Het waterschap maakt in een vroegtijdig stadium (het streven is drie jaar vooraf) een planning van de voorgenomen baggerwerkzaamheden met daarbij een inschatting van de hoeveelheden vrijkomende bagger.
Beheer van gegevens
Voor de primaire watergangen waarvoor de gemeente niet onderhoudsplichtig is houdt de gemeente geen informatie bij in het beheersysteem. De baggerwerkzaamheden en benodigde gegevens worden door het waterschap verzameld, vastgelegd en bijgehouden.
Specifiek speerpunt
De komende jaren wil de gemeente deze werkwijze evalueren en een budgettoets uitvoeren aan de hand van de daadwerkelijke afrekeningen.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.5.
Uitgangspunten beheer primaire watergangen
Onderdeel van Beheerplan watergangen Ouder-Amstel 2025 – 2028