Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de handhaving van wet- en regelgeving op woonwagenlocaties. Het gaat voornamelijk om handhaving op het gebied van bouwregelgeving en ruimtelijke ordening, maar ook om de privaatrechtelijke handhaving van de huurovereenkomsten. Een woonwagenlocatie dient te voldoen aan alle wettelijke kaders.
Als hieraan niet wordt voldaan, maakt de gemeente de afweging of zij publiek- of privaatrechtelijk zal optreden. De door de gemeente gekozen handhavingsmethode zal elke keer worden beoordeeld naar de voorliggende situatie.
In deze paragraaf wordt ingegaan op het Besluit bouwwerken en leefomgeving, maar ook op woonfraude.
Het Besluit bouwwerken en leefomgeving
Bij bestaande bouw is de eis dat de weerstand tussen de brandcompartimenten minimaal 20 minuten is of een minimale afstand tussen de compartimenten van 5 meter (artikel 3.40 lid 2 Bbl 2025). Bij de bestaande bouw is de onderlinge afstand van 5 meter tussen de woonwagens in de praktijk vaak niet haalbaar. Deze woonwagens kunnen voor de invoer van het Bbl zijn geplaatst of in de loop van de jaren zijn uitgebouwd, waardoor het risico op brandoverslag hoger is geworden. Ter compensatie dient er extra aandacht te worden gegeven aan de brandveiligheidsmaatregelen, zoals bijvoorbeeld het gebruik van brandwerend materiaal of het opstellen van een brandbestrijdingsplan.
Aan een brandcompartiment is ook een vereiste verbonden. Deze eis houdt in dat het brandcompartiment uit maximaal vier woonwagens mag bestaan (met bijbehorende aanhorigheden) met een totale gebruiksoppervlakte van 1.000 m2 conform artikel 4.51 lid 2 Bbl 2025.
Woonfraude
Woonfraude bij woonwagenstandplaatsen kan verschillende vormen aannemen, vergelijkbaar met fraude in andere huisvestings- en vastgoedsituaties. De gemeente Kampen voert een actief beleid om woonfraude tegen te gaan. Dit gebeurt onder andere door middel van periodieke controlebezoeken op locatie en het filteren van de wachtlijst om vast te stellen dat de gegevens van de inschrijver kloppen en actueel zijn. Hier volgen enkele vormen van woonfraude die voor kunnen komen bij woonwagenstandplaatsen:
Onderverhuur zonder toestemming: een huurder van een woonwagenstandplaats verhuurt de woonwagenstandplaats of een deel ervan zonder toestemming van de verhuurder. Dit kan leiden tot illegale bewoning en ongeoorloofde inkomsten voor de huurder.
Valse registratie: een persoon geeft valse informatie op bij de registratie of inschrijving voor een woonwagenstandplaats. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat iemand ten onrechte beweert dat hij een historische woonwagenbewoner is om voorrang te krijgen bij de toewijzing van een woonwagenstandplaats.
Misbruik van de woonwagenstandplaats: het onrechtmatig gebruiken van een woonwagenstandplaats voor activiteiten die in strijd zijn met de voorwaarden van het huur- of toewijzingscontract. Bijvoorbeeld het gebruik van de woonwagenstandplaats voor commerciële doeleinden of illegale activiteiten.
Dubbele registratie: een persoon kan zich bij meerdere gemeenten of locaties registreren om woonwagenstandplaatsen te bemachtigen. Dit kan leiden tot oneerlijke toewijzing waardoor andere gegadigden benadeeld worden vanwege de beperkte beschikbaarheid van woonwagenstandplaatsen.
Frauduleuze overdracht: personen kunnen proberen hun rechten op een woonwagenstandplaats op frauduleuze wijze over te dragen aan anderen.
Vervalste documenten: het indienen van vervalste documenten of identiteitsbewijzen om in aanmerking te komen voor een woonwagenstandplaats wordt ook als woonfraude beschouwd en valt onder valsheid in geschrifte.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.5.
Toezicht en handhaving
Onderdeel van Uitvoeringsplan woonwagenzaken gemeente Kampen 2025