De wet en, ter uitwerking hiervan, de Verordening bevatten een aantal voorwaarden waaraan moet worden voldaan om voor een persoonsgebonden budget in aanmerking te komen.
Bekwaamheid inwoner en/of zijn vertegenwoordiger
De inwoner moet bekwaam zijn, dat wil zeggen dat hij op eigen kracht, of met hulp van iemand uit zijn sociaal netwerk of een vertegenwoordiger, op verantwoorde wijze kan omgaan met een pgb. Deze bekwaamheid wordt vooraf beoordeeld door de gemeente.
Is de belanghebbende inwoner zelf, of met hulp uit het sociaal netwerk in staat de eigen situatie te overzien en zelf de benodigde hulp te kiezen, regelen en sturen?
Is de inwoner goed op de hoogte van de rechten en plichten die horen bij het beheer van het pgb en kan hij hiermee omgaan?
Is de belanghebbende inwoner in staat de opdrachtgeverstaak op zich te nemen om de volgende taken uit te voeren:
Aanvragen van de ondersteuning (inclusief formuleren hulp-, cq. zorgvraag);
Inkopen van de zorg (sollicitatiegesprekken voeren), aansturen van de zorg (ook als de hulpvraag wijzigt) en evalueren van zorg;
Goed werkgeverschap (afsluiten van contracten, facturen af te handelen, kwaliteit te bewaken en de voortgang van de hulpverlening);
Coördinatie zorgverleners, familie en mantelzorg;
Voeren van een administratie;
Verantwoording afleggen;
Overkoepelende taken (taalvaardig en ICT-vaardig).
Als een budgethouder die taken niet allemaal zelfstandig kan vervullen (denk hier bijvoorbeeld aan handelingsonbekwaamheid of schuldenproblematiek), kan een vertegenwoordiger (een deel) van deze taken overnemen. Er zijn vier vormen van wettelijke vertegenwoordiging:
Curator
Bewindvoerder
Mentor
Voogd.
Daarnaast kan een budgethouder een persoonlijk gemachtigde hebben als vertegenwoordiger.
De eisen waar de budgethouder aan moet voldoen, gelden ook voor de vertegenwoordiger(s).
De vertegenwoordiger moet aanwezig zijn bij het gesprek en wordt getoetst op zijn vaardigheden. Het gaat erom dat de vertegenwoordiger alle belangen van de inwoner (die gerelateerd zijn aan de budgethouder), kan behartigen en de inwoner daarin vertegenwoordigt.
Bij een curator, bewindvoerder, mentor, voogd of gemachtigde is de vertegenwoordiging voor alle aan het pgb verbonden taken - niet automatisch gedekt.
Een bewindvoerder wordt door de rechtbank aangewezen, om de vermogensrechtelijke/financiële belangen van de budgethouder te behartigen. Hieronder valt bijvoorbeeld het tekenen van bankoverschrijvingen of het opzeggen van de huurovereenkomst van een woning.
De bewindvoerder vervult (als bewindvoerder sec) dus geen andere taken zoals werkgeversrol en regie op de ondersteuning/zorg.
Als voorbereiding op het gesprek kunnen inwoners en hun vertegenwoordiger de zelftest van Per Saldo doen. De vertegenwoordiger mag niet de zorgverlener zijn of een relatie hebben met de zorgverlener (bijvoorbeeld als medewerker). Dit om de belangenverstrengeling tegen te gaan (aansturen, ondersteuning bieden en evalueren en controleren). Iemand die hulp biedt bij het beheer van het pgb is geen vorm van vertegenwoordiging. Verantwoordelijkheid voor het pgb blijft bij de budgethouder. De budgethouder moet voldoende pgb-vaardig zijn. Degene die hulp biedt, kan namelijk geen besluiten nemen namens de budgethouder (in tegenstelling tot een wettelijk vertegenwoordiger of een gemachtigde). Hulp bij aspecten
van het pgb kan dus altijd, maar kent geen “status”.
Pgb en beschermd wonen:
Voor de producten Intramuraal beschermd wonen basis en – intensief en Intramuraal beschermd wonen Verslavingszorg basis en intensief wordt geen pgb verstrekt. Voor de overige vormen gaan we terughoudend om met het afgeven van een pgb, vanwege de redelijke waardering van belangen van de inwoner. Immers, de inwoner is dermate kwetsbaar dat sprake is van een voorziening met beschermend karakter. De gemeente toetst dan de pgb-aanvraag voor beschermd wonen extra kritisch op de pgb-vaardigheid van de inwoner en de vertegenwoordiger. De vertegenwoordiger van een inwoner beschermd wonen, is een familielid, maximaal 1e of 2e graads. Inzet uit het informele netwerk is niet toegestaan bij beschermd wonen, tenzij de hulp wordt geboden door een 1e of 2e graads familielid die beschikt over relevante diploma’s.
Hoofdstuk 5. › § 5.2
Artikel 5.2.2.1
Voorwaarden om in aanmerking te komen voor een pgb
Onderdeel van Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning ’s-Hertogenbosch 2026