In de onderstaande tabel zijn voor de meest voorkomende overtredingen de maximale dwangsombedragen en de maximale lengte van de begunstigingstermijnen opgenomen. De tabel is een richtlijn aan en biedt houvast bij het bepalen van de hoogte van de dwangsom en de te stellen termijn. De tabel is niet uitputtend bedoeld: Voor overtredingen die niet in deze tabel zijn opgenomen wordt de hoogte van de dwangsom en de te stellen termijn per specifieke situatie nader bepaald.
Afhankelijk van de specifieke feiten en omstandigheden van het individuele geval kan gemotiveerd worden afgeweken van de in de tabel genoemde waarden. Een dergelijke afwijking wordt gemotiveerd in het besluit.
Dwangsom en modaliteit
De dwangsom dient voldoende prikkelend te werken om de overtreding te (laten) beëindigen. De dwangsombedragen dienen in redelijke verhouding te staan tot de zwaarte van het geschonden belang en tot de beoogde werking van de dwangsom.
Het opleggen van een last onder dwangsom geschiedt in verschillende wettelijk voorgeschreven vormen (modaliteiten). Deze modaliteiten zijn vastgelegd in artikel 5:32b, eerste lid van de Algemene wet bestuursrecht: een bedrag ineens; een bedrag per tijdseenheid dat de last niet is uitgevoerd dan wel per overtreding van de last. Het bestuursorgaan komt beleidsvrijheid toe bij de keuze voor een van deze modaliteiten.
Begunstigingstermijn
Een last onder dwangsom omvat naast de te nemen herstelmaatregelen ook een termijn, waarbinnen de overtreder de door het bestuursorgaan opgelegde lastgeving kan uitvoeren zonder dat deze het dwangsombedrag verbeurt. Deze begunstigingstermijn mag niet wezenlijk langer worden gesteld dan noodzakelijk om de overtreding te kunnen opheffen.
Vaststelling dwangsombedragen volgens de interventiematrix LHSO
De vaststelling van de dwangsombedragen wordt afhankelijk gesteld van de gepositioneerde bevinding in de interventiematrix volgens de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht. De positionering in de interventiematrix bepaalt hoe snel het maximale dwangsombedrag wordt verbeurd. Er zijn drie bevindingen te onderscheiden:
- - De bevinding is gepositioneerd in de lichte segmenten van de interventiematrix (A1, A2, A3, B1, B2 en C1). In die situatie wordt de dwangsom per tijdseenheid of per overtreding vastgesteld op (plusminus) één derde van het maximumbedrag; het te stellen maximum is het in de tabel opgenomen maximumbedrag. Als de modaliteit ‘ineens’ is omschreven blijft het dwangsombedrag ‘ineens’ gelijk aan het maximumbedrag. Een voorbeeld ter illustratie: in de tabel is een maximumbedrag van € 5.000 opgenomen voor een overtreding die binnen de lichte segmenten van de interventiematrix valt. De modaliteit is ‘per week’ omschreven. De dwangsom wordt in dat geval vastgesteld op € 5.000 / 3 = ± € 1.667 per week met een maximum van € 5.000.
- - De bevinding is gepositioneerd in de middensegmenten van de interventiematrix (A4, B3, B4, C2, D1 en D2). In die situatie wordt de dwangsom per tijdseenheid of per overtreding vastgesteld op de helft van het maximumbedrag; het te stellen maximum is het in de tabel opgenomen maximumbedrag. Als de modaliteit ‘ineens’ is omschreven blijft het dwangsombedrag ‘ineens’ gelijk aan het maximumbedrag. Een voorbeeld ter illustratie: in de tabel is een maximumbedrag van € 5.000 opgenomen voor een overtreding die binnen de middensegmenten van de interventiematrix valt. De modaliteit is ‘per overtreding’ omschreven. De dwangsom wordt in dat geval vastgesteld op € 5.000 / 2 = € 2.500 per overtreding met een maximum van € 5.000.
- - De bevinding is gepositioneerd in de zware segmenten van de interventiematrix (C3, C4, D3 en D4). In die situatie wordt de dwangsom (per tijdseenheid, per overtreding of ineens) vastgesteld op het maximumbedrag. Een voorbeeld ter illustratie: in de tabel is een maximumbedrag van € 5.000 opgenomen voor een overtreding die binnen de zware segmenten van de interventiematrix valt. De modaliteit is ‘per week’ omschreven. De dwangsom wordt in dat geval vastgesteld op € 5.000 per week waarbij een maximum geldt van € 5.000.
Recidive
Indien sprake is van herhaling van een overtreding – door dezelfde overtreder op een bepaald perceel – waarvoor in het verleden (binnen de afgelopen vijf jaren) reeds een dwangsombesluit is opgelegd, wordt de te stellen dwangsom verhoogd met 100%.
Voortdurende overtreding
Na het bereiken van het maximale dwangsombedrag kan besloten worden om een nieuwe last onder dwangsom, dan wel een last onder bestuursdwang op te leggen. Bij het opleggen van een nieuwe last onder dwangsom, wordt de te stellen dwangsom verhoogd met 100%. Immers, kennelijk was de hoogte van de eerder opgelegde last onder dwangsom een onvoldoende prikkel.
Tabel met toe te passen richtlijnen
| Omschrijving overtreding | Modaliteit, maximum bedrag en begunstigingstermijn |
| Geen medewerking verlenen aan toezichthouder | Per overtreding € 10.000,- per direct |
| Ontbrekende onderzoek zoals preventieonderzoek, bodemonderzoek, energiebesparingsonderzoek, akoestisch onderzoek etc. | Ineens € 5.000,- maximaal 8 weken |
| Niet voldoen aan informatieplicht, zoals het overleggen van gegevens, logboek, administratie, energienota, lekdichtheid, registratie, rapportage etc. | Ineens € 1.000,- maximaal 4 weken |
| In werking zonder vergunning (milieu) | Ineens € 10.000,- maximaal 6 weken |
| Geen melding (milieu) | Ineens € 3.000,- maximaal 4 weken |
| Ongewoon voorval niet gemeld (milieu) | Ineens € 5.000,- maximaal 1 week |
| Afval: opslag niet conform voorschriften | Per week € 5.000,- maximaal 4 weken |
| Afval niet correct afvoeren | Per overtreding € 5.000,- maximaal 4 weken |
| Scheiding afval niet conform voorschriften | Per overtreding € 5.000,- maximaal 4 weken |
| Afvalstoffen op/in de bodem brengen | Per overtreding € 5.000,- maximaal 4 weken |
| Keuring onder- of bovengrondse tank niet uitgevoerd | Per week € 4.000,- maximaal 8 weken |
| Kathodische bescherming of peilbuis niet gecontroleerd | Per week € 2.000,- maximaal 4 weken |
| Geen vloeistofdichte vloer aanwezig | Per week € 400,- per vierkante meter maximaal 8 weken |
| Geen goedkeuring vloeistofdichtheid | Per week per vloer € 2.000,- maximaal 4 weken |
| Vloeistofdichte (lek)bak ontbreekt | Per week per bak € 2.000,- maximaal 4 weken |
| Geen financiële zekerheid | Per week € 2.000,- maximaal 4 weken |
| Opslag vaste mest zonder voorzieningen | Per overtreding € 4.000,- maximaal 4 weken |
| Gebruik van niet gecertificeerd folie bij mestbassin | Per week € 3.000,- maximaal 4 weken |
| Mestbassin voldoet niet aan (bouw)technische eisen | Per week € 3.000,- maximaal 4 weken |
| Mestbassin is lek | Per overtreding € 4.000,- maximaal 4 weken |
| Geen melding mobiel breken bouw- en sloopafval | Ineens € 20.000,- maximaal 1 week |
| Afgifte van grond/bouwstoffen aan een onbevoegde be-/ verwerker | Per overtreding € 10.000,- maximaal 4 weken |
| Toepassen van grond/bouwstoffen op locatie zonder juiste keuringen en kwaliteitsverklaringen | Per overtreding € 12.000,- maximaal 4 weken |
| Toepassing niet conform de voorschriften en/of voorgeschreven voorzieningen niet aangebracht. | Per week € 5.000,- maximaal 4 weken |
| Maatregel ter verduurzaming energiegebruik niet genomen (geschatte investering ≤ €1.000). Last onder dwangsom is per energiebesparende maatregel | Per week € 3.000,- maximaal 8 weken |
| Maatregel ter verduurzaming energiegebruik niet genomen (geschatte investering > €1.000 ). Last onder dwangsom is per energiebesparende maatregel | Per week € 6.000,- maximaal 8 weken |
| Energie: maatregel doelmatig beheer en/of onderhoud niet genomen | Per overtreding € 3.000,- maximaal 4 weken |
| Omgevingsveiligheid: brandscheiding niet op orde | Per week € 1.000,- maximaal 8 weken |
| Opslag gevaarlijke stoffen niet volgens voorschriften | Per overtreding € 10.000,- maximaal 1 week |
| Opslag kluis/ kast ontbreekt | Per overtreding € 4.000,- maximaal 6 weken |
| Gasflessen niet tegen omvallen beschermd | Per overtreding € 1.000,- per gasfles maximaal 1 week |
| Keuring gasfles verlopen | Per week € 2.000,- per gasfles maximaal 1 week |
| Hekwerk bij gastank ontbreekt/niet tegen aanrijden beschermd | Per overtreding € 2.000,- maximaal 4 weken |
| Geluidnorm overschreden | Per overtreding € 10.000,- per direct |
| Geluidbegrenzer niet conform verzegeling | Per overtreding € 5.000,- per direct |
| Gedragsvoorschriften niet naleven | Per overtreding € 2.000,- per direct |
| In werking buiten vergunde uren | Per overtreding € 10.000,- per direct |
| Luchtkwaliteit: overschrijding emissie-eisen | Per overtreding € 10.000,- maximaal 4 weken |
| Luchtkwaliteit: metingen niet (juist) uitgevoerd | Per overtreding € 1.000,- maximaal 4 weken |
| Afvoerpijp niet op hoogte | Per week € 5.000,- maximaal 8 weken |
| Niet juist gebruiken of ontbreken emissiebeperkende apparatuur (zoals (stof)filters, ontgeuringsinstallatie) | Per overtreding € 5.000,- maximaal 8 weken |
| Geen keuring of onderhoud stook- of koelinstallatie | Per week € 2.500,- maximaal 8 weken |
| Niet naleven voorschriften stook- of koelinstallatie | Per week € 2.000,- per installatie maximaal 4 weken |
| Niet afgedekte mestsilo | Per overtreding € 2.000,- maximaal 2 weken |
| Emissiearm stalsysteem niet geplaatst | Per week € 10.000,- maximaal 8 weken |
| Emissiearm stalsysteem niet onderhouden en/of werking niet correct | Per overtreding € 5.000,- maximaal 4 weken |
| Opslag van vuurwerk niet conform de voorschriften en er kan direct aan de voorschriften worden voldaan | Per overtreding € 10.000,- per direct |
| Waterkwaliteit: Illegale lozing | Ineens € 5.000,- maximaal 1 week |
| Afscheider, controleput of zuiveringstechnische c.q. debietvoorziening ontbreekt of niet conform voorschriften geïnstalleerd | Ineens € 3.000,- maximaal 6 weken |
| Afscheider, controleput of zuiveringstechnische c.q. debietvoorziening wordt niet onderhouden | Per week € 1.000,- maximaal 4 weken |
| Waterkwaliteit: overschrijding emissie-of - debieteisen | Per overtreding € 10.000,- maximaal 4 weken |
| Waterkwaliteit: niet meten, bemonsteren of analyseren | Per week € 1.000,- maximaal 4 weken |
| Badwaterbassin: niet voldoen aan wettelijke plicht tot sluiting badwaterbassin bij slechte waterkwaliteit | Ineens € 15.000,- per direct |
| Badwaterbassin: niet naleven beheersplan | Per week € 3.000,- maximaal 2 weken |
| Badwaterbassin: niet hebben beheersplan of risicoanalyse | Per week € 5.000,- maximaal 8 weken |
| Badwaterbassin: niet tijdig en correct indienen meetresultaten laboratorium | Ineens € 3.000,- per direct |
| Badwaterbassin: niet direct melden legionellabesmetting | Ineens € 5.000,- per direct |
| Zwemlocatie: niet uitvoeren van maatregelen op grond van jaarlijks veiligheidsonderzoek | Per week € 5.000,- maximaal 4 weken |
| Zwemlocatie: onvoldoende beheer en onderhoud gericht op veiligheid en hygiëne | Per week € 1.500,- maximaal 1 week |
| Zwemlocatie: onvoldoende toezicht houden | Ineens € 3.000,- per direct |
| Open bodemenergiesysteem: jaaropgave niet (tijdig en correct) ingediend | Per week € 5.000,- maximaal 4 weken |
| Open bodemenergiesysteem: evaluatierapport niet (tijdig en correct) ingediend | Per maand € 10.000,- maximaal 8 weken |
| Open bodemenergiesysteem: energiebalans niet conform vergunningvoorschrift | Per jaar € 20.000,- per geval te beoordelen |
| Open bodemenergiesysteem: meer grondwateronttrekking dan vergund | Ineens € 2,50 per kubieke meter per direct |
| Industriële grondwateronttrekking: meetstaat | Per week € 5.000,- maximaal 4 weken |
| Industriële grondwateronttrekking: meer grondwateronttrekking dan vergund | Ineens € 5.000,- per geval te beoordelen |
| Zonder omgevingsvergunning of in strijd met de specifieke zorgplicht handelen of nalaten met betrekking tot beschermde diersoorten | Ineens € 5.000,- per geval te beoordelen |
| Houtopstand niet tijdig of correct herbeplant (oppervlakte) | Ineens € 600,- per are per geval te beoordelen |
| Houtopstand niet tijdig of correct herbeplant (rijbeplanting of enkele bomen) | Ineens € 250,- per boom per gevalt e beoordelen |
| Illegale borden, spandoeken, vlaggen, informatiezuilen en vergelijkbare objecten, of handelen in strijd met de specifieke zorgplicht hieromtrent, overtreding op grond van de provinciale omgevingsverordening. De totale oppervlakte die illegaal is, of bij de specifieke zorgplicht de totale oppervlakte van de objecten, is kleiner dan 2,5 m2 | Per week € 1.500,- maximaal 4 weken |
| Illegale borden, spandoeken, vlaggen, informatiezuilen en vergelijkbare objecten, of handelen in strijd met de specifieke zorgplicht hieromtrent, overtreding op grond van de provinciale omgevingsverordening. De totale oppervlakte die illegaal is, of bij de specifieke zorgplicht de totale oppervlakte van de objecten, is tussen de 2,5 m2 en 7,5 m2 | Per week € 2.500,- maximaal 4 weken |
| Illegale borden, spandoeken, vlaggen, informatiezuilen en vergelijkbare objecten, of handelen in strijd met de specifieke zorgplicht hieromtrent, overtreding op grond van de provinciale omgevingsverordening. De totale oppervlakte die illegaal is, of bij de specifieke zorgplicht de totale oppervlakte van de objecten, is groter dan 7,5 m2 | Per week € 5.000,- maximaal 4 weken |
| Illegaal een vaartuig of voorwerp ligplaats te laten nemen, te ankeren, af te meren, of anderszins in, op of vlak boven het water te plaatsen of te houden, overtreding op grond van de provinciale omgevingsverordening | Per week € 2.500,- maximaal 4 weken |
| Zonder omgevingsvergunning insteekhavens, havens of aanlegplaatsen en daarmee verband houdende voorzieningen, zoals steigers, meerpalen en vlonders maken of te houden, overtreding op grond van de provinciale omgevingsverordening | Per week € 2.500,- maximaal 4 weken |
| Zonder omgevingsvergunning dempen van een oppervlaktewaterlichaam, overtreding op grond van de provinciale omgevingsverordening | Per week € 10,- per vierkante meter aan illegale demping maximaal 6 weken |
| Illegaal rommelterrein, overtreding op grond van de provinciale omgevingsverordening | Per week € 2.500,- maximaal 6 weken |
| Zonder omgevingsvergunning een vergunningplichtige activiteit uitvoeren bij een provinciale weg, of handelen in strijd met de specifieke zorgplicht hieromtrent | Per week € 2.500,- maximaal 6 weken |
| Slopen zonder of in afwijking van omgevingsvergunning of een melding, kwalificatie licht: zoals het slopen van een bijgebouw zonder asbest etc. | Per week € 5.000,- maximaal 6 weken |
| Slopen zonder of in afwijking van omgevingsvergunning of een melding, kwalificatie middel: zoals slopen zonder asbest (overig) | Per week € 10.000,- maximaal 6 weken |
| Slopen zonder of in afwijking van omgevingsvergunning of een melding, kwalificatie zwaar: zoals slopen met (waarschijnlijk) asbest | Per week € 30.000,- maximaal 6 weken |