Dorpskernen zijn het kloppend hart van onze gemeenschap. Ze vormen plekken van ontmoeting, handel, cultuur en wonen. In een tijd waarin de druk op de ruimte toeneemt en de leefomgeving verandert, zetten we in op het versterken van levendige dorpskernen met een scherp oog voor zorgvuldig ruimtegebruik. We streven naar compacte, multifunctionele en toekomstbestendige kernen die bijdragen aan de vitaliteit van onze dorpen en het welzijn van onze inwoners. In een tijd waarin het winkellandschap verandert door digitalisering en veranderend consumentengedrag, vraagt dit om een slimme en zorgvuldige inrichting van de beschikbare ruimte. De fysieke winkel vervult daarbij drie kernfuncties: efficiëntie (directe beschikbaarheid van producten), expertise (persoonlijk advies) en experience (beleving en ontmoeting). Juist die beleving is cruciaal voor jongere generaties en vormt de basis voor toekomstbestendige winkelgebieden. Dit vraagt om een inrichting die uitnodigt tot verblijf, ontmoeting en zintuiglijke beleving. Dit is ook van belang voor de sociale functie voor ouderen.
Om leegstand te beperken en levendigheid te bevorderen, wordt ingezet op het concentreren van winkels en voorzieningen binnen duidelijk afgebakende kernwinkelgebieden. Voor Rijsbergen geldt dat voor het gebied dat loopt van de Hogestraat tot aan Sint Bavostraat 20, voor Zundert geldt dat voor de Molenstraat tot aan de Prinsenstraat, het eerste deel van de zijstraten van de Markt en de Markt vanaf het gemeentehuis. Vooral waar reeds een clustering van winkels (al dan niet in combinatie met horecagelegenheden) is, moet deze behouden blijven. Bij bouwinitiatieven moet de commerciële plint behouden blijven zodat het kernwinkelgebied niet krimpt, maar het kernwinkelgebied mag ook niet groeien. Dit om leegstand te voorkomen en de kern aantrekkelijk te houden. Voor overige dorpskernen geldt dat winkels zich moeten concentreren in de dorpskern, die vaak gekenmerkt wordt door een supermarkt. Detailhandel in woonwijken is niet toegestaan.
Figuur 2: Kernwinkelgebied Rijsbergen
Figuur 2: Kernwinkelgebied Zundert
De ruimtelijke uitstraling van dorpskernen is bepalend voor hun aantrekkingskracht. De gemeente zet in op:
een autoluwe inrichting waar mogelijk;
een zorgvuldig reclamebeleid;
het ruimtelijk afstemmen van nevenfuncties zoals parkeren en logistiek;
vergroening en inrichting van de openbare ruimte met oog voor gastvrijheid en verblijfskwaliteit.
De vrijetijdssector kan hieraan bijdragen door te investeren in voorzieningen zoals picknickplekken en afvalvoorzieningen, die zowel toeristen als bewoners ten goede komen.
Een vitale dorpskern biedt ruimte voor ontmoeting en sociale interactie. De gemeente onderschrijft het belang van multifunctionele centra met een mix van winkels, horeca, cultuur en maatschappelijke voorzieningen, afgestemd op de behoeften van jongeren, gezinnen, ouderen en ondernemers.
De winkelstraat van de toekomst kent minder winkels, maar meer onderscheidend vermogen. Lokale ondernemers spelen hierin een sleutelrol. Door een mix van een grotere keten en lokale winkeliers blijven de kernen aantrekkelijk. Hierin wordt een kans gezien voor de lokale ondernemers om met branding en marketing, al dan niet samen met overheid en/of andere sectoren, in te zetten op het unieke karakter van de dorpskern.
In 2040 zijn onze dorpskernen levendig, duurzaam en niet alleen functioneel, maar ook sociaal verbindend. Ze zijn zoveel mogelijk autoluw en hebben voldoende parkeerplaatsen op centrale plekken en aan de rand van de dorpskernen.
Hoofdstuk 3. › Paragraaf 3.2
Artikel 3.2.3
Versterken levendige dorpskernen
Onderdeel van Economische visie gemeente Zundert 2026 - 2040