Art. 3.1 Programma Uitvoering en Handhaving fysieke leefomgeving 2026

De gemeente Land van Cuijk in het kort Land van Cuijk is een jonge gemeente uit een fusie van de gemeenten Boxmeer, Cuijk, Sint Anthonis, Mill en Sint Hubert en Grave. Onze gemeente bestaat uit 32 dorpen en de vestingstad Grave. Stuk voor stuk met unieke kenmerken en trotse inwoners en ondernemers. De Maas vormt een belangrijke identiteitsdrager voor onze regio. Zij zorgt voor rivier gebonden bedrijvigheid in Cuijk en Grave, voor het cultuurhistorische karakter van de vestingstad Grave en voor unieke typen natuur en landschap. Land van Cuijk is een economisch sterke regio met veel bedrijven en een goede werkgelegenheid. Er is een stevige en stabiele agrarische basis. De mengeling van kleinschalige bedrijven, grote intensieve veehouderijen en daaraan gelieerde industriële bedrijven, is belangrijk voor de Agro & Food als economische ruggengraat van de regio Noordoost-Brabant. Land van Cuijk kent een grote diversiteit aan natuur en landschap, waarbij de Maas een bepalende invloed heeft gehad op de ontwikkeling van het gebied. Het is een regio waar je woont in een landelijk-stedelijke, natuurrijke omgeving. De woonmogelijkheden zijn er zeer gevarieerd: van moderne starterappartementen tot historische vestingpanden en van betaalbare huurwoningen tot vrijstaande villa’s. Voor ieder is er een passende woonplek te vinden. Bovenal biedt het Land van Cuijk rust en ruimte. De Omgevingsvisie Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Volgens die wet moet iedere gemeente een beeld maken van de toekomst van de gemeente. Dit is de Omgevingsvisie: de integrale visie op de fysieke leefomgeving van Land van Cuijk tot 2050. Een omgevingsvisie beschrijft de maatschappelijke opgaven en de te beschermen kernkwaliteiten van de gemeente. Het beschrijft wat de gemeente, haar inwoners en ondernemers belangrijk vinden voor het gebied waarin zij wonen, werken en recreëren. Aanleiding voor de Omgevingsvisie zijn de grote ruimtelijke opgaven die nu en in de toekomst op Land van Cuijk afkomen: van klimaatverandering tot betaalbaar wonen en van sociale voorzieningen tot duurzame energie. Om de grote ruimtelijke opgaven in de gemeente aan te pakken moet de gemeente nu al belangrijke keuzes maken. De Omgevingsvisie Land van Cuijk wordt momenteel ontwikkeld en vervangt onder meer de structuurvisies van de gemeenten. De Omgevingsvisie wordt naar verwachting begin 2026 vastgesteld door de gemeenteraad. Omgevingsanalyse en prioriteiten De Omgevingsanalyse is een hulpmiddel waarmee we onze gemeentelijke omgeving op een systematische en samenhangende manier integraal in beeld brengen. Met ‘omgeving’ bedoelen we het gehele grondgebied van de gemeente, in de breedste zin van het woord. Dit omvat de fysieke leefomgeving en de openbare ruimte, met alle daarbij behorende kenmerken zoals gebouwen, bewoners, bedrijven, instellingen en natuur alsmede het beschermen van ons erfgoed, cultuurhistorische, aardkundige en de archeologische waarden. Met deze analyse willen we goed inzicht krijgen in de kenmerken van onze leefomgeving en in (mogelijke) risico’s, risicovolle activiteiten en ontwikkelingen die zich binnen dit gebied voordoen. De Omgevingsvisie geeft op hoofdlijnen richting aan hoe wij onze leefomgeving samen willen ontwikkelen. Deze visie wordt verder uitgewerkt in zogenoemde gebiedskompassen, waarin we de specifieke opgaven en ambities per gebied verder concretiseren. Op deze manier werken we aan een integrale en cyclische beleidsaanpak. Ons streven is om te komen tot duidelijke, werkbare en goede toepasbare regels die aansluiten bij de gewenste ontwikkeling van de verschillende gebieden binnen onze gemeente. Probleemanalyse Een probleemanalyse binnen Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) is een systematische methode om inzicht te verkrijgen in risico’s en knelpunten binnen de fysieke leefomgeving. Het primaire doel van de probleemanalyse is het bieden van richting aan de activiteiten van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Daarmee vormt de analyse de basis voor het stellen van prioriteiten, het formuleren van doelstellingen en het opstellen van het uitvoeringsprogramma. Op basis van de probleemanalyse bepaalt het bestuursorgaan welke maatregelen nodig zijn om de vastgestelde handhavingsdoelen te bereiken en welke prioriteiten hierbij gelden. De probleemanalyse bestaat uit twee onderdelen: een omgevingsanalyse, waarin beschrijvend de kenmerken van de leefomgeving worden weergegeven en een risicoanalyse, waarin de relevante risico’s cijfermatig worden onderzocht. In de ontwerp omgevingsvisie van Land van Cuijk is in de gebiedsanalyse uitgebreid aandacht besteed aan de omgevingskwaliteiten van het gebied en de opgaven die voortvloeien uit het behoud en de versterking daarvan. Ter voorbereiding zijn daarnaast de opgavennotitie en de perspectievennotitie opgesteld. Deze documenten vormen zowel de basis voor de omgevingsvisie als voor het afstemmen van onze prioriteiten. In 2026 geven we - zoals de toezichthouder van ons vraagt - extra aandacht aan de naleving van de regels op het gebied van openbare orde en veiligheid, het omgevingsplan, brandveiligheid en constructieve veiligheid en aan het beschermen van cultuurhistorische, aardkundige en archeologische waarden en landschapselementen. Dit betekent dat we ons vooral richten op instandhoudingsplicht en het voorkomen van onomkeerbare beschadiging van cultuurhistorische, aardkundige en archeologische waarden. Het tegengaan van aantasting van het uiterlijk aanzien van objecten en gebieden, evenals omkeerbare beschadiging van cultuurhistorische en aardkundige waarden en landschapselementen. Naast de wettelijke taken die aan gemeenten zijn toevertrouwd (zoals Kaderrichtlijnen Water, regelgeving omtrent gewasbeschermingsmiddelen en geurproblematiek) hebben we de overtredingen en effecten van diverse overtredingen inzichtelijk gemaakt door deze gebiedsgericht te beschrijven met een onderverdeling van verschillende gebieden. Hieruit onderscheiden we een aantal risico’s die voor VTH van belang zijn om bij de uitvoering van haar taken te betrekken: Dorpen Al onze dorpen hebben een eigen karakter en worden in zijn algemeenheid gekenmerkt door kleinschaligheid, een rijke cultuurhistorie en aanwezigheid van historische gebouwen en monumenten, een hoge omgevingskwaliteit (groen, rust en gemeenschapszin) en een groot sociaal verenigingsleven. Deze waarden willen we beschermen. Grote specifieke risico’s onderscheiden we daarbij niet maar in zijn algemeenheid staan deze waarden onder druk door de diversiteit aan functies in verschillende kleine woongebieden, burenoverlast, huisvesting arbeidsmigranten, geluidsoverlast evenementen en de grote maatschappelijke opgaven die voor ons staan (woningtekort, energietransitie/duurzaamheid, klimaat- en stikstofopgaven). Bij het inzetten van de VTH-instrumenten vormt het beschermen van de waarden van onze dorpen het uitgangspunt. Daar waar deze worden bedreigd door activiteiten zetten we onze instrumenten in om te reguleren of onomkeerbare effecten te voorkomen. Buitengebied (waaronder bos- en natuurgebieden) In een gemengd landelijk gebied is een evenwicht nodig tussen de verschillende kwaliteiten en functies. Zulk gebied behoudt een groen karakter, er is landbouw mogelijk, er vindt recreatie plaats en er wonen mensen. In het buitengebied van Land van Cuijk bevinden zich dan ook veel agrarische bedrijven, recreatievoorzieningen en bos- en natuurgebieden. Het landelijk gebied is sterk aan verandering onderhevig (transitie). Ook in Land van Cuijk komt vrijkomende agrarische bebouwing voor, doordat agrarische ondernemers hun bedrijf beëindigen. Leegstaande voormalige agrarische bedrijfsbebouwing verhogen het risico op strijdige gebruiksactiviteiten. Daarnaast neemt het risico op ondermijnende activiteiten zoals drugslabs toe. Ook de relatief afgelegen en dun bevolkte bos- en natuurgebieden vormen een kwetsbaar gebied voor ongewenste activiteiten, zoals illegale afvaldumping. Bedrijventerreinen De bedrijventerreinen in land van Cuijk vervullen een belangrijke economische functie voor zowel de gemeente als de regio. Land van Cuijk richt zich op de doorontwikkeling van onze topsectoren, door een aantrekkelijk vestigingsklimaat te bieden voor bedrijven die in Land van Cuijk gevestigd zijn en door zorg te dragen voor toekomstbestendige en duurzame werklocaties. Binnen deze sectoren komen veel mensen samen, waardoor thema’s als veiligheid, brandveiligheid, constructieve veiligheid, afvalbeheer, geluid en strijdige gebruiksactiviteiten en detailhandel speciale aandacht verdienen. Daarnaast kent de regio een groot aantal industrie en logistieke bedrijven, waaronder enkele (complexe) bedrijven met een hoge milieubelasting. Deze bedrijven vragen extra aandacht op het gebied van luchtkwaliteit, (externe) veiligheid, geur en geluidsoverlast en energieverbruik. Risicoanalyse De uitvoeringstaken zijn gebaseerd op prioriteiten uit de U&HS en de probleemanalyse VTH. Wij werken risico gestuurd conform de uitkomsten van de risicoanalyse. De risicoanalyse wordt ten minste eenmaal per jaar geëvalueerd om te bepalen of er aanpassingen noodzakelijk zijn. Jaarlijks vindt hierover overleg plaats met managers en collega’s van diverse teams binnen de fysiek leefomgeving om integraal te beoordelen of de risicoanalyse volledig is en of bepaalde onderwerpen geactualiseerd of toegevoegd moeten worden. Ook de signaallijst van alle jaarlijkse handhavingszaken dient als een instrument om de risicoanalyse en prioriteiten jaarlijks te actualiseren en opnieuw vast te stellen. Hierbij wordt de samenwerking en samenhang tussen beleid en uitvoering geïntensiveerd en wordt de rol in de terugkoppeling verstevigd. Deze doelstelling en activiteiten dragen bij aan het opstellen van een meer specifieke analyse van inzichten in toekomstig beleid. Met deze risicoanalyse en prioritering geven wij vorm aan onze werkwijze voor de VTH-taken. Een uitgebreide toelichting van de wettelijke ontwikkelingen is terug te vinden in de U&HS. We hebben deze impact, indien relevant, beschreven in de taakbladen.

Ontwikkelingen

Rechtspraak bij dit artikel