De accountant hanteert in de controle bepaalde toleranties en richt de controle daarop in. De accountant controleert niet ieder document of iedere financiële handeling. De accountant richt de controle zodanig in dat hij voldoende zekerheid krijgt over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Hierbij houdt hij rekening met een belang groter dan de vastgestelde goedkeuringstolerantie. De accountant richt de controle in op het ontdekken van belangrijke fouten en baseert zich daarbij op risicoanalyse, vastgestelde toleranties en deelwaarnemingen en extrapolaties. De accountant hanteert bij de controle een betrouwbaarheid van 95%.
In het Bado zijn minimumeisen voor de in de controle te hanteren goedkeuringstoleranties voorgeschreven. De raad kan voor enig jaar de goedkeuringstoleranties scherper vaststellen dan deze minimumeisen. Dit moet dan wel worden toegelicht in de controleverklaring. De minimumeisen zijn weergegeven in de volgende tabel.
Vanaf verslagjaar 2025 gelden nieuwe regels voor de begroting, verantwoording en accountantscontrole bij gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen. De wijzigingen hebben vooral gevolgen voor de rechtmatigheidsverantwoording en de wijze waarop de accountant de jaarrekening beoordeelt. Aanleiding is de aanpassing van de Besluit Begroting Verantwoording (BBV) en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
Vanaf boekjaar 2025 hanteert de controlerend accountant een materialiteit voor de jaarrekeningcontrole, van 2% van de totale lasten, exclusief dotaties aan de reserves
Voorheen was de materialiteit voor fouten 1% en voor onzekerheden 3%. Vanaf 2025 moeten de fouten en onzekerheden door de accountant bij elkaar opgeteld worden en betrokken worden in de oordeelsvorming.
Tabel goedkeuringstolerantie & strekking controleverklaring
Materialiteit
Goedkeurende verklaring
Verklaring met beperking
Verklaring van oordeelonthouding / Afkeurende verklaring
Afwijkingen in de jaarrekening en onzekerheden in de uitvoering van de controle
≤ 2%
> 2% - ≤ 4%
> 4%
Voor het bepalen van de goedkeuringstolerantie wordt uitgegaan van de totale lasten exclusief de toevoegingen aan de reserves. Dit betekent dat toevoegingen, dotaties, stortingen in reserves niet moeten worden meegenomen
We wijken hiermee af van art 12 lid 1 van de financiële verordening. Hierin staat: ‘… de totale lasten van de gemeente, inclusief de dotaties aan de reserves’. We verwachten de financiële verordening in 2026 aan te passen op basis van nieuwe regelgeving vanuit de commissie BBV. In de update 2026 van de financiële verordening vervangen we in art 12 lid 1 het woord ‘inclusief’ voor ‘exclusief’.
Naast deze kwantitatieve benadering zal de accountant ook een kwalitatieve beoordeling hanteren. De weging van fouten en onzekerheden vindt ook plaats op basis van professional judgement.
Goedkeurings- toleranties
De goedkeuringstolerantie is het bedrag dat de som van afwijkingen in de jaarrekening en onzekerheden in de uitvoering van de controle aangeeft, die in een jaarrekening maximaal mogen voorkomen, zonder dat de bruikbaarheid van de jaarrekening voor de oordeelsvorming door de gebruikers kan worden beïnvloed. De goedkeuringstolerantie is bepalend voor de oordeelsvorming, de strekking van de af te geven controleverklaring.
Rapporterings- toleranties
De rapporteringtolerantie is een bedrag dat gelijk is aan of lager is dan de bedragen voortvloeiend uit de goedkeuringstolerantie. Bij overschrijding van dit bedrag rapporteert de accountant hierover in het verslag van bevindingen. Een lagere rapporteringtolerantie leidt in beginsel niet tot aanvullende controlewerkzaamheden, maar wel tot een uitgebreidere rapportage van bevindingen.
De rapporteringtoleranties kunnen zich verder toespitsen op die elementen die de raad specifiek nader terug wil zien, zonder dat dit de controletoleranties zelf beïnvloedt.
In het verslag van bevindingen neemt de accountant een overzicht op van posten die een afwijking hebben t.o.v. de begroting van tenminste 20% met een minimum van € 50.000. Door deze ondergrens te kiezen krijgt de raad een goed inzicht in fouten en onzekerheden.
SiSa
De accountant controleert de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen met in achtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole. Geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:
€ 12.500 indien de omvang ≤ aan € 125.000 is;
10% indien de omvang > dan € 125.000 en ≤ € 1.000.000 is;
€ 125.000 indien de omvang > € 1.000.000 is.
Voor de goedkeuringstoleranties zijn geen voorschriften. Daar de verantwoording van de specifieke uitkeringen een onderdeel zijn van de jaarrekening gelden voor wat betreft de getrouwheid en de rechtmatigheid dezelfde goedkeuringstoleranties die ook voor de overige onderdelen van de jaarrekening gelden.
Wmo en Jeugdwet
Het landelijk accountantsprotocol financiële verantwoording Wmo en Jeugdwet ondersteunt de financiële controle op de Zorg in Natura. Het protocol helpt gemeenten en zorgaanbieders om hun administratieve lasten beperken door te zorgen voor een eenduidige, uniforme financiële productieverantwoording en accountantscontrole voor zorgaanbieders. Accountants van aanbieders stellen hun controleverklaring over de productieverantwoording van aanbieders op met dit landelijke, algemene controleprotocol.
De standaardartikelen gaan er van uit dat de aanlevering van een productieverantwoording en een door de accountant ondertekende controleverklaring vereist zijn als:
de registratieprocessen nog niet volledig zijn ingericht;
de berichtenuitwisseling nog niet voldoende is geïmplementeerd;
de gemeente voor het verantwoorden van de levering (nog) van de zorgaanbieder afhankelijk is.
Coulance kleine aanbieders
Deze verplichte aanlevering van een door de accountant ondertekende controleverklaring is niet nodig indien:
de totale omzet in de regio Noord-Limburg lager of gelijk is aan € 200.000,
en
de omzet bij de gemeente Beesel lager of gelijk is aan € 50.000.