Art. 4.1.1 Erfgoednota gemeente Voerendaal

Zoals uit de landschapsbiografie van Voerendaal blijkt heeft de gemeente veel archeologische resten in haar bodem. Deze vertellen ons hoe vroegere generaties leefden en hoe onze samenleving er toentertijd uitzag. De oudste resten zijn aangetroffen nabij Ubachsberg en gaan terug tot het midden-paleolithicum (circa 300.000-35.000 jaar geleden). De meeste archeologische vindplaatsen uit Voerendaal dateren echter uit de Romeinse tijd. De gemeente werd toen doorsneden door de Via Belgica, de Romeinse weg van Boulogne-sur-Mer naar Keulen die o.a. bij de Midweg over een groot deel is teruggevonden. Aan weerszijden van deze weg lagen grote agrarische villacomplexen, zoals de beroemde villa Ten Hove en inheems Romeinse nederzettingen. Langs de Via Belgica en de secundaire wegen werden de bewoners na hun dood begraven in grafvelden en individuele grafmonumenten. Zo is er in 1917 nabij de villa Ten Hove een vrouwenhoofd uit zandsteen aangetroffen, de zogenaamde Dame van Voerendaal, dat waarschijnlijk onderdeel van haar grafmonument langs de Via Belgica is geweest. Naast villa’s en de Dame van Voerendaal, is de kerk van Klimmen mogelijk gebouwd op een voormalige Romeinse wachttoren. Onze gemeente heeft dus vele sporen van een rijk Romeins verleden. Maar ook nederzettingsresten uit de ijzertijd en (vroege) middeleeuwen is een aantal keer aangetroffen, waaronder bij het villaterrein Ten Hove. Al sinds 2007 (ingang Wet op de Archeologische Monumentenzorg) zijn de gemeenten in overwegende mate verantwoordelijk voor het behoud van hun archeologische erfgoed. De archeologie werd een verplicht en geïntegreerd onderdeel van het ruimtelijke besluitvormingsproces. Vanaf die tijd moest bij de ruimtelijke besluitvorming ook het archeologische belang worden afgewogen tezamen met andere belangen. Na het ingaan van de Wet op de Archeologische Monumentenzorg in 2007 hebben de Parkstadgemeenten, waartoe ook Voerendaal behoort, de krachten gebundeld om een eigen grensoverschrijdend archeologiebeleid te ontwikkelen.35 Gemeente Voerendaal, 2019: 5, 11-12. Omdat de gemeente als bevoegde overheid beslissingsbevoegdheid heeft over archeologische belangen binnen de ruimtelijke ordening hebben de parkstadgemeenten in 2011 een regioarcheoloog aangesteld. Met een samenwerkingsverband tussen de Parkstadgemeenten wordt geïnvesteerd in gemeentegrensoverschrijdende kennis, identiteit en kwaliteit.36 Gemeente Voerendaal, 2019: 11-12.

Introductie

Rechtspraak bij dit artikel