Art. 2.1 Visie op wonen, welzijn en zorg 2025-2030 Gemeente Steenwijkerland — Stijgende vraag naar passende huisvesting voor ouderen

Het aantal huishoudens van 65 jaar en ouder in de gemeente Steenwijkerland groeit van 6.840 in 2023 naar 8.770 in 20401Bron: Woonzorganalyse Companen (2025).. Vooral de groep ‘oudere ouderen’ groeit sterk. Daardoor neemt de vraag naar zorg toe, en ook de vraag naar specifieke woonvormen voor ouderen. Het aantal jongere inwoners groeit niet in hetzelfde tempo mee. Dat zorgt ervoor dat het ‘mantelzorgpotentieel’ onder druk komt te staan: er zijn steeds minder potentiële mantelzorgers ten opzichte van het aantal mensen met een zorgvraag. Huidige woonsituatie ouderen Van de huidige 65-plus huishoudens in Steenwijkerland woont één op de vijf in een woning die geschikt is om te blijven wonen als de bewoner minder mobiel wordt. Het gaat daarbij om woningen waar de keuken, badkamer en ten minste één slaapkamer bereikbaar zijn zonder traplopen. Twee op de vijf 65-plushuishoudens woont in een ‘geschikt te maken’ woning. Een even grote groep woont echter in een woning die niet-geschikt is om te blijven wonen als er mobiliteitsbeperkingen optreden en die ook niet eenvoudig aan te passen is. Aanbod ouderenhuisvesting Van alle woningen in Steenwijkerland is 14% geschikt voor mensen met een mobiliteitsbeperking (dat zijn ruim 2.600 woningen, waarvan 1.400 van deze woningen verhuurd wordt door woningcorporaties) en is 41% relatief eenvoudig geschikt te maken, bijvoorbeeld met een traplift (dit geldt voor ruim 7.700 woningen). 45% van de woningen is niet geschikt voor ouderen met een mobiliteitsbeperking en ook niet eenvoudig aan te passen. Er zijn op dit moment in de gemeente Steenwijkerland bijna 750 ¬woningen in geclusterde woonvormen voor ouderen en ruim 400 plekken in woonzorgcentra of complexen met zorggeschikte woningen. Ontwikkeling van de vraag naar ouderenhuisvesting Verreweg de meeste ouderen wonen in een reguliere woning; vaak de woning waar zij al jaren wonen. Een deel is echter op zoek naar een voor senioren geschikte(re) woning. Doordat de groep (oudere) ouderen groeit, groeit in Steenwijkerland ook de vraag naar specifieke woningen voor senioren. Het gaat dan om nultredenwoningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen. Definities ouderenhuisvesting We maken onderscheid tussen de volgende hoofdtypen van huisvesting: Reguliere woningen. Dit zijn ‘gewone’, niet-geclusterde woningen. Het gaat hierbij zowel om gezinswoningen als om appartementen of studio’s waar ook mensen zonder zorgvraag kunnen wonen. Nultredenwoningen. Dit zijn woningen die geschikt zijn voor ouderen of andere zorgvragers met een (lichte) lichamelijke beperking. De woning is zowel intern als extern toegankelijk. Dat betekent dat de woning te bereiken is zonder trap te lopen (extern toegankelijk) en keuken, badkamer, toilet en minimaal één slaapkamer zonder trappen te bereiken is (intern toegankelijk). Geclusterde woningen. Dit zijn woningen die deel uitmaken van een complex of groep met goed toegankelijke woningen die zijn ingericht op het bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel. Er is een ontmoetingsruimte inpandig of op loopafstand. Het uitgangspunt is een minimale clustering van 12 zelfstandige woningen. Zorggeschikte woningen. Dit zijn zelfstandige woningen in een geclusterde woonvorm die zo zijn ingericht dat hier goed verpleegzorg geleverd kan worden. Zorggeschikte woningen gelden als alternatief voor traditionele verpleeghuisplekken. Het zijn bij voorkeur rolstoelgeschikte zelfstandige woningen, die onderdeel uitmaken van een woonvorm die voor rolstoelgebruikers toegankelijk en doorgankelijk is. Ze kunnen onderdeel zijn van een (homogeen) complex waar alle bewoners gebruik maken van Wlz-zorg (Wet langdurige zorg), maar ook van een geclusterde woonvorm waar ook mensen zonder Wlz-indicatie wonen. Het Rijksbeleid is erop gericht om het huidige aantal plekken in intramurale verpleeghuizen en woonzorgcentra niet verder te laten stijgen, ondanks de stijging van het aantal mensen met een intensieve zorgvraag. De huidige capaciteit mag wel blijven bestaan, maar daarnaast moeten er meer zorggeschikte woningen komen om mensen met een intensieve zorgvraag een passende woonplek te kunnen bieden. In Steenwijkerland zijn vier organisaties die verpleeghuiszorg bieden: Zorggroep Oude en Nieuwe Land (ZONL), Noorderboog, Herbergier en Dagelijks Leven. Noorderboog houdt de bestaande verpleeghuiscapaciteit de komende jaren in stand. ZONL kiest ervoor om een deel van de huidige intramurale verpleeghuiscapaciteit om te zetten naar zelfstandige (zorggeschikte) woningen waar intensieve zorg kan worden verleend. Dat betekent dat het intramurale aanbod iets afneemt; tegelijkertijd neemt het aanbod aan zorggeschikte woningen voor mensen met een Wlz-indicatie toe. Op basis van de Monitor Gezond Wonen Overijssel (2023) verwachten we de volgende ontwikkeling van de vraag naar ouderenhuisvesting in de gemeente Steenwijkerland2In de monitor zijn 2 scenario’s uitgewerkt; de tabel toont de bandbreedte tussen beide scenario’s.: 2023 2030 2040 Nultredenwoningen 1.685 1.925 2.370 Geclusterd wonen 1.200 1.370 – 1.620 1.560 – 2.230 Zorggeschikt/woonzorgcentrum3 Met de term ‘woonzorgcentrum’ bedoelen we in dit rapport zowel intramurale zorginstellingen (verpleeghuizen) als geclusterde woonvormen die specifiek bedoeld zijn voor mensen met een intensieve zorgvraag waar zorg wordt geboden op basis van scheiden wonen en zorg. 330 380 – 390 490 – 500 Bron: Monitor Gezond Wonen Overijssel (2023), Companen In het Regionaal Afsprakenkader Ouderenhuisvesting zijn afspraken gemaakt over de minimale hoeveelheid toe te voegen nultredenwoningen en geclusterde- en zorggeschikte woonvormen (middels transformatie en/of nieuwbouw). Daarnaast is afgesproken dat van de extra geclusterde en zorggeschikte woningen 50% in de sociale huur moet worden gerealiseerd (conform Nationale Prestatieafspraken), en de rest in de (middel)dure huur of koopsector. Over de verhouding (sociale) huur vs. koop bij de te realiseren nultredenwoningen is in het Afsprakenkader geen uitspraak gedaan. Het ligt voor de hand om hiervoor hetzelfde percentage aan te houden als in de Woondeal is afgesproken voor de rest van de woningbouwopgave: 30% sociale huur. Opgave Nultredenwoningen Het totale aanbod aan ‘geschikte woningen’ in Steenwijkerland is groter dan de huidige vraag naar nultredenwoningen vanuit de doelgroep ouderen met een mobiliteitsbeperking. Maar omdat er in deze woningen ook mensen wonen zónder mobiliteits¬beperking, is er altijd een zekere ‘overmaat’ nodig. Om aan de stijgende vraag naar nultredenwoningen te voldoen, zal de voorraad aan dergelijke woningen dus wel degelijk moeten toenemen. Geclusterde woningen Er zijn op dit moment in de gemeente Steenwijkerland bijna 750 ¬woningen in geclusterde woonvormen voor ouderen4O.b.v. een aanbodinventarisatie onder woningcorporaties en zorgaanbieders, Het kan zijn dat er meer aanbod is in de particuliere sector (huur of koop), maar dat is niet bekend bij de gemeente of partijen in de projectgroep.. Het totale aanbod aan geclusterde woningen is hiermee kleiner dan de huidige vraag. Binnen de sociale huursector zijn vraag en aanbod op dit moment in evenwicht. De vraag naar deze woonvorm neemt echter toe de komende jaren: daarom zal er zowel in de particuliere als in de sociale sector geclusterd aanbod moeten worden toegevoegd. Zorggeschikte woningen Het huidige aanbod aan plekken in woonzorgcentra of complexen met zorggeschikte woningen is met ruim 400 op dit moment groter dan de huidige vraag. De komende jaren gaat de vraag naar dergelijke woningen wel stijgen. Naar de toekomst toe is het daarmee wél nodig om zorggeschikte woningen toe te voegen om aan te sluiten bij de stijgende vraag. Naast het toevoegen van woningen is de opgave voor de komende jaren ook om het huidige aanbod beter te laten aansluiten bij de toekomstige vraag. In dat kader zal zorgorganisatie ZONL de komende jaren het aantal intramurale plekken gaan afbouwen en ombouwen naar zorggeschikte woningen. Op basis van het bovenstaande, de Nationale Prestatieafspraken en de afspraken in het Regionaal Afsprakenkader zien we de volgende opgave voor de komende jaren. Toe te voegen woningen 2023-2030 2040 Nultredenwoningen +240 +685 Waarvan in de sociale huur +70-75 +205 Geclusterd wonen +170 +360 Waarvan in de sociale huur +85 +180 Zorggeschikte woningen5 Exclusief de zorggeschikte woningen die worden toegevoegd als vervanging van huidige verpleeghuisplekken. +60 +170 Waarvan in de sociale huur +30 +85 Deze opgave kan worden ingevuld via nieuwbouw, maar ook door bestaande woningen of gebouwen ‘op te plussen’.

Rechtspraak bij dit artikel