Een belangrijk principe binnen het Sociaal Domein is dat er veel aandacht is voor preventie. In de context van deze beleidsvisie gaat het er dan om zoveel mogelijk te voorkomen dat regels overtreden worden. Bijstandsgerechtigden hebben te maken met veel en vaak ingewikkelde regels. Daar heeft de gemeente weinig invloed op: de meeste regels zijn wettelijk vastgelegd. Onze voorlichting is erop gericht dat bijstandsgerechtigden begrijpen wat regels betekenen in hun specifieke situatie. Om te begrijpen welke verbeteringen daarvoor nodig zijn, worden inwoners betrokken bij het vormgeven van een goede voorlichting en preventie. Het moet ook eenvoudig zijn om regels na te leven. Het is daarom belangrijk dat bijstandsgerechtigden zo weinig mogelijk drempels en administratieve belasting ervaren. Heldere voorlichting is daar een onderdeel van, want de voorwaarden en regels die bij een uitkering horen zijn voor veel bijstandsgerechtigden moeilijk. Een goede en begrijpelijke uitleg zorgt voor meer nalevingsbereidheid en een kleinere kans op fouten en oneigenlijk gebruik. Het is ook belangrijk om de uitleg regelmatig te herhalen omdat de kennis anders ‘vervaagt’. De bereidheid om regels na te leven wordt groter doordat bekend is dat de gemeente controleert en handhaaft. Daarom worden bijstandsgerechtigden geïnformeerd over controles.
Het is de bedoeling dat bijstandsgerechtigden naar vermogen proberen zo snel mogelijk weer uitkeringsonafhankelijk te worden, of als dat niet lukt op een andere manier te participeren in de samenleving. De werkwijze is erop gericht om hierin samen te werken met de bijstandsgerechtigde, rekening te houden met omstandigheden, wensen, belemmeringen en beperkingen. Dit is ook belangrijk voor de naleving van de arbeidsplicht. De nadruk op preventie moet leiden tot situatie waarin voornamelijk gesanctioneerd wordt als er sprake is van moedwil. Overtreding van regels en onrechtmatig gebruik van uitkeringsgelden zijn uiteraard nooit helemaal uit te bannen. Maar door in te zetten op goede voorlichting, heldere processen en goede dienstverlening zal het aantal overtredingen meer beperkt zijn.
Hoofdstuk 3
Artikel 3.1
Focus op preventie
Onderdeel van Handhavingsvisie Participatiewet, IOAW en IOAZ Gouda 2024