In deze verordening wordt verstaan onder:
beleid: gedragslijn, project, programma of plan van de gemeente om een bepaald doel te realiseren;
bestuursorgaan: bestuursorgaan zoals beschreven in artikel 1:1 lid 1 van de algemene wet bestuursrecht. Voor de gemeente Heeze-Leende zijn de bestuursorganen: de gemeenteraad, het college en de burgemeester;
beleidsvoornemen: voornemen van een bestuursorgaan tot het vaststellen of wijzigen van beleid;
college: het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Heeze-Leende;
inspraak: de mogelijkheid die een bestuursorgaan biedt aan inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties om hun zienswijze naar voren te brengen (mening te geven) over beleidsvoornemens voordat een definitief besluit wordt genomen, volgens artikel 150 lid 2 van de gemeentewet;
inwoners: ingezetenen van de gemeente Heeze-Leende, volgens artikel 2 van de gemeentewet;
inwonersparticipatie: het op initiatief van de gemeente betrekken van inwoners, inwonerscollectieven, dorps/en kernraden, adviesraden, (sociaal)ondernemers en andere maatschappelijke partijen bij de voorbereiding, uitvoering of evaluatie van beleid. Dit kan in de vorm van informeren, raadplegen, advies vragen en coproduceren /co-creëren (samendoen). Net als het initiatief, ligt ook de besluitvorming over het meewegen van de uitkomst van inwonersparticipatie bij de gemeente.
inwonerscollectief: een groep van inwoners die gezamenlijk optreedt om een gemeenschappelijk lokaal maatschappelijk doel te bereiken en/of de eigen participatie- en organisatiegraad te versterken;
inwoners-initiatiefvoorstel: een initiatiefvoorstel van inwoners vanaf 12 jaar en inwonerscollectieven, met het doel impact te hebben op de samenleving en/of de leefwereld inwoners. Voorstellen kunnen ook gericht zijn op het bevorderen van de participatie van inwoners of bijdragen aan het de beleidsdoelen of beleidsthema’s van de gemeente.
maatschappelijke partijen: organisaties in gemeente Heeze-Leende zonder winstoogmerk, die tot doel hebben een actieve bijdrage te leveren aan de samenleving en/of impact hebben op de samenleving en/of de leefwereld van inwoners en/of bijdragen aan het versterken of realiseren van beleidsdoelen en beleidsthema’s of taken van de gemeente;
maatschappelijk-initiatiefvoorstel: initiatiefvoorstel van maatschappelijke partijen met het doel impact te hebben op de samenleving of op de leefwereld inwoners. Het initiatief kan ook gericht zijn op het bevorderen van inwonersparticipatie, het bijdragen aan de beleidsdoelen of beleidsthema’s van de gemeente en/of gericht zijn op het versterken van de eigen participatie- en organisatiegraad;
ondernemers: bedrijven, (maatschappelijke) instellingen en lokale ondernemers die statutair binnen de gemeente zijn gevestigd of in hoofdzaak binnen de gemeente hun activiteiten verrichten;
sociale onderneming: onderneming van een sociaal ondernemer, zonder winstoogmerk. Een maatschappelijke partij die specifiek gericht is op het leveren van een sociaal en/of duurzame bijdrage aan de samenleving. Sociaal en/of duurzaam door toegankelijkere arbeidsmarkt; aanpakken van sociale problematiek; het versterken van gemeenschappen; maatschappelijke oplossingen gericht op het bevorderen van duurzaamheid of verduurzaming;
overheidsparticipatie: de manier waarop de gemeente ondersteuning geeft of een bijdrage levert aan initiatieven van inwoners(-collectieven), sociaal ondernemers en organisaties met impact op de lokale samenleving;
participatieve democratie en doe-democratie: de participatieve democratie en de doe-democratie zijn vormen van participatie waarbij er sprake is van meebeslissen en/of zelforganisatie: de vierde en vijfde trede van de participatieladder. Het initiatief, het organiseren daarvan en het (mee)beslissen over het initiatief ligt bij de inwonerscollectieven en/of -samenwerkingsverbanden;
participatieve democratie: het in collectief georganiseerd verband beïnvloeden van beleid of besluitvorming via officiële kanalen zoals: inspraak, referenda, het geven van advies via raden of het indienen van petities en handtekeningenacties;
doe-democratie: een vernieuwing van de participatieve democratie waarbij inwoners niet alleen via inspraak invloed uitoefenen op beleid of besluitvorming, maar zich vooral ook richten op het versterken van de organisatie- en inwonerskracht. Inwoners organiseren zich, zijn zelf direct actief en nemen initiatief, zoals het oprichten van een energie- of zorgcoöperatie. Door het zelf te ‘doen’ krijgen zij invloed op beleid of kan een behoefte direct worden vervuld.
participatieladder: de participatieladder is een model dat verschillende niveaus of “treden” beschrijft waarin inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen worden betrokken bij het maken, uitvoeren of evalueren van beleid of bij besluitvormingsprocessen.
participatieplan: een document dat bij een participatieverordening hoort en beschrijft hoe de gemeente inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen betrekt bij het maken van nieuw beleid, project of plan. Het plan bevat onder andere het doel van de participatie, wie er betrokken wordt, op welke manier en met welke deadlines, en hoe de resultaten worden teruggekoppeld. De verordening en het bijbehorende plan zorgen voor een transparant en duidelijk proces van participatie.
versterking van de participatiegraad: het verhogen van de mate waarin inwoners en divers georganiseerde inwonerscollectieven, (sociaal) ondernemers en maatschappelijke organisaties meedoen en invloed uitoefenen op lokale plannen en/of door zelf initiatieven te ontplooien;
uitdaagrecht: het recht van maatschappelijke partijen en sociaal ondernemers - zoals genoemd in artikel 1 lid j en m - om de feitelijke uitvoering van een gemeentelijke taak als bedoeld in artikel 150, lid 3 van de Gemeentewet over te nemen, onderbouwd met argumenten. Dit zijn geen taken waarvoor het wettelijk verplicht is dat de gemeente deze zelf uitvoert.
Hoofdstuk 1
Artikel 1.
Begripsomschrijvingen
Onderdeel van Participatieverordening gemeente Heeze-Leende 2026