De rechtmatigheidsverantwoording is in beginsel veelomvattend: alle bepalingen met een (mogelijk) financieel gevolg zijn onderwerp van interne controle. Deze controle is erop gericht vast te stellen, dat de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen.

Om richting te geven aan de rechtmatigheidsverantwoording is het noodzakelijk tot een afbakening te komen van de te controleren onderwerpen die van belang zijn voor de interne controle. De interne controle op rechtmatigheid maakt gebruik van het normenkader.

Het normenkader voor een rechtmatigheidscontrole betreft de inventarisatie van de voor de accountantscontrole relevante regelgeving van hogere overheden en van de gemeente zelf is limitatief gericht op:

  • - De naleving van wettelijke kaders: dit is uitsluitend voor zover deze directe financieel beheerhandelingen betreffen of kunnen betreffen. Voorbeelden van deze externe wetgeving zijn:
    • - Algemene verbindende voorschriften van de EU, zoals de Europese Aanbestedingsrichtlijnen;
    • - Wet- en regelgeving waarin nadere voorschriften zijn opgenomen inzake specifieke uitkeringen en subsidies vanuit de EU, het Rijk en andere subsidieverstrekkende instanties;
    • - Fiscale en sociale wet- en regelgeving die door gemeenschappelijke regelingen moeten worden nageleefd;
    • - Overige algemene wet- en regelgeving, zoals de Awb en Bezoldigingswetten en –besluiten;
    • - Gemeente- en Provinciewet;
    • - Wetgeving en regelgeving die inrichtingsvereisten voorschrijven (voorbeeld BBV);
    • - Specifieke wet- en regelgeving ten behoeve van de eigen taakuitvoering.
  • - De naleving van het voorwaardencriterium voor de interne regelgeving: Hierbij zal uitsluitend een toets plaatsvinden naar de naleving van voorwaarden betreffende de doelgroep, de heffing- en declaratiegrondslag (recht) en de normbedragen (hoogte en duur).
  • - De naleving van de volgende (financiële) kaders:
    • - De Financiële verordening;
    • - De Controleverordening.

Het normenkader wordt jaarlijks door de gemeenteraad vastgesteld.

Collegebesluiten vallen niet onder de rechtmatigheidscontrole, tenzij de controle hiervan verplicht is op basis van hogere regelgeving of raadsbesluiten c.q. verordeningen. Indien het opstellen van een collegebesluit verplicht wordt gesteld, vindt uitsluitend de toets plaats of het collegebesluit ook daadwerkelijk is genomen. Worden er ook inhoudelijke eisen aan het collegebesluit gesteld, dan vallen deze eveneens onder de interne controle.