Toezicht WKB
Activiteit
Verwachte werkzaamheden
Gerealiseerd 2025
Informatiemoment start bouw
100
85
Informatiemoment
bouw gereed
100
60
Startmelding
100
85
Gereedmelding
75
60
Totaal
375
290
Toelichting realisatie 2025
In 2025 zijn de eerste Wkb‑meldingen binnengekomen en opgepakt. Gedurende het jaar hebben we ervaring opgedaan met de nieuwe werkwijze, waardoor onze kennis en uitvoering is verbeterd.
Het aantal Wkb‑meldingen viel lager uit dan verwacht. Dit komt doordat veel bouwprojecten niet onder de Wkb vielen, met name verbouwingen, dakrenovaties en werkzaamheden in gevolgklasse 2 en 3. Voor deze projecten blijft een technische vergunningplicht gelden zonder kwaliteitsborger. Het toezicht ligt dan volledig bij de gemeente. Hierdoor zijn er meer controles op technische vergunningen uitgevoerd en minder Wkb‑meldingen ontvangen dan voorzien.
Beschikbare middelen
Voor programmatisch toezicht zijn uren beschikbaar binnen de formatie VTH.
Bestede middelen
Uren binnen de formatie van VTH.
Toezicht Bouwen
Activiteit
Verwachte werkzaamheden
Gerealiseerd 2025
Controle op omgevingsvergunningen
20
84
Controle op Wkb-
meldingen
200
35
Toezicht op Bbl
90
85
Toezicht brandveiligheid
2
15
Toezicht bouwen zonder vergunning
30
50
Toezicht BAG
15
40
Toezicht WOZ
250
240
Totaal
607
549
Toelichting realisatie 2025
De verwachting was dat er 20 controles op omgevingsvergunningen zouden worden uitgevoerd in 2025, maar dit werden 84 controles. Dit komt voort uit het feit dat ingeschat was dat veel bouwprojecten onder de Wet kwaliteitsborging (Wkb) zouden vallen. In werkelijkheid vielen veel aanvragen, zoals verbouwingen, dakrenovaties en werkzaamheden in gevolgklasse 2 en 3, niet onder de Wkb, zoals reeds toegelicht. Hiervoor dient voor de hiervoor genoemde bouwwerkzaamheden wel altijd de ruimtelijke vergunning verleend te worden, net als bij Wkb‑projecten. Hieraan komt echter geen kwaliteitsborger te pas. Vanuit bouw- en woningtoezicht is hierop het volledige toezicht uitgevoerd, waardoor er veel meer controles nodig waren dan verwacht. Dit verklaart daarmee ook waarom de controles op Wkb meldingen lager is dan verwacht in 2025.
Beschikbare middelen
Voor programmatisch toezicht op bouwen zijn uren beschikbaar binnen de formatie VTH.
Bestede middelen
Uren binnen de formatie van VTH.
Toezicht Ruimtelijke Ordening
Activiteit
Verwachte werkzaamheden
Gerealiseerd 2025
Controle op strijdig gebruik door bedrijven
10
14
Controle op bewoning in strijd met het Omgevingsplan
20
18
Controle op strijdig gebruik door particulieren
40
36
Controle op Bopa’s
40
3
Controle op Opa’s voor het uitvoeren van werken of werkzaamheden zonder vergunning
8
15
Opa’s voor het uitvoeren van werken of werkzaamheden
10
25
Klachtenafhandeling
30
35
Totaal
158
146
Toelichting realisatie 2025
De cijfers over 2025 laten zien dat de uitvoering van de toezichttaken binnen ruimtelijke ordening op meerdere punten afweek van de oorspronkelijke inschatting, al zijn de verschillen beperkt.
Met name bij de controles op BOPA’s en OPA’s zijn duidelijke verschillen zichtbaar. Voor BOPA’s werd vooraf uitgegaan van circa 40 controles, maar uiteindelijk zijn er slechts 3 uitgevoerd. Dit komt doordat in 2025 minder BOPA‑vergunningen zijn verleend dan verwacht. Tegelijkertijd zijn er wel 45 controles uitgevoerd op werkzaamheden waarvoor de vergunning nog onder de Wabo viel.
Bij OPA‑activiteiten deed zich juist de omgekeerde situatie voor: in plaats van de verwachte 10 controles zijn er 25 uitgevoerd. Dit is het gevolg van een wat hoger aantal aanvragen voor onder meer kapvergunningen, sloopwerkzaamheden en grondwerkzaamheden, die vergunningplichtig zijn en dus standaard gecontroleerd moeten worden.
Beschikbare middelen
Voor programmatisch toezicht op ruimtelijke ordening zijn uren beschikbaar binnen de formatie VTH.
Bestede middelen
Uren binnen de formatie van VTH.
Toezicht Openbare Ruimte
Activiteit
Verwachte werkzaamheden
Gerealiseerd 2025
Behandeling klachten/meldingen
300
400
Controle afval/vuilnis (inclusief dumpingen)
60
50
Controle loslopende honden/Hondenpoep
15
10
Controle parkeren
300
320
Controle reclame
6
3
Controle evenementen
13
15
Controle overige APV/omgeving/overlast
20
25
Ondermijnende criminaliteit
35
25
Totaal
749
848
Toelichting realisatie 2025
In 2025 hebben de toezichthouders opnieuw een zichtbare en actieve rol gespeeld in de openbare ruimte. Inwoners rekenen op een gemeente die aanspreekbaar is en waar nodig ingrijpt om de leefbaarheid en veiligheid te waarborgen. Veel toezicht vindt plaats “op straat”, waarbij de toezichthouders dagelijks contact hebben met inwoners en meldingswaardige situaties snel kunnen signaleren.
Het grootste deel van de werkzaamheden bestond uit het afhandelen van klachten en meldingen, controles op verzoek om handhaving, toezicht bij evenementen, APV‑ en overlastsituaties, afval gerelateerde meldingen en de gezamenlijke acties met het Dommelstroom Interventieteam (DIT). De behandeling van klachten en meldingen vormde veruit de grootste categorie. Deze stijging lijkt vooral te komen doordat in 2025 meer situaties in de openbare ruimte meldingswaardig bleken én omdat het voor inwoners steeds eenvoudiger is geworden om meldingen in te dienen.
Gezien de brede taakstelling en de beschikbare capaciteit is het niet mogelijk om alle toezicht‑ en handhavingstaken gelijktijdig op te pakken. Daarom worden keuzes gemaakt. Via risicoanalyses zijn per thema de belangrijkste risico’s in beeld gebracht. Deze risico’s vormen de basis voor de bestuurlijke prioriteitstelling. In het VTH‑Beleidsplan is vervolgens vastgelegd welke thema’s voorrang krijgen binnen het beschikbare toezicht- en handhavingskader.
Beschikbare middelen
Voor programmatisch toezicht op de openbare ruimte zijn uren beschikbaar binnen de formatie VTH.
Bestede middelen
Uren binnen de formatie van VTH.
Toezicht Alcoholwet
Activiteit
Verwachte werkzaamheden
Gerealiseerd 2025
Controle vergunning Alcoholwet
2
2
Controle inrichtingseisen Alcoholwet
3
2
Controle paracommercie
3
3
Controle schenken onder 18
6
8
Totaal
14
15
Toelichting realisatie 2025
In 2025 is toezicht gehouden op de naleving van de Alcoholwet, met als doel te waarborgen dat alcohol op een verantwoorde en juridisch correcte manier wordt verstrekt. Het toezicht richtte zich op vergunningen, inrichtingseisen, paracommercie en het voorkomen van alcoholverstrekking aan minderjarigen.
De gerealiseerde aantallen wijken slechts beperkt af van de verwachtingen. Met name bij de controles op het schenken aan jongeren onder de 18 jaar zijn enkele extra controles uitgevoerd. Dit past binnen de bredere inzet om risico’s voor jongeren zoveel mogelijk te beperken en naleving van de wet actief te stimuleren. De overige activiteiten zijn grotendeels conform planning uitgevoerd.
Beschikbare middelen
Voor programmatisch toezicht op de Alcoholwet zijn uren beschikbaar binnen de formatie VTH.
Bestede middelen
Uren binnen de formatie van VTH.
Toezicht gezamenlijke vreemdelingenlocatie GVL en GVL-gerelateerd
Activiteit
Verwachte werkzaamheden
Gerealiseerd 2025
Totaal toezicht GVL
400
300
Toelichting realisatie 2025
In 2025 is wederom intensief toezicht gehouden op de Gezamenlijke Vreemdelingenlocatie (GVL), gezamenlijk en in afstemming met twee andere samenwerkingspartners. De toezichthouders waren dagelijks aanwezig in en rond de locatie, waarbij zij toezicht hielden op de leefomgeving, naleving van regels en de veiligheid op en rondom de GVL. Dit toezicht richtte zich zowel op de locatie zelf als op GVL‑gerelateerde situaties in de directe omgeving.
Voor 2025 werd uitgegaan van circa 400 controles. Uiteindelijk zijn er 300 controles uitgevoerd. Deze daling hangt vooral samen met een afname van het aantal incidenten en meldingswaardige situaties rondom de GVL. Hierdoor was minder inzet noodzakelijk dan vooraf voorzien.
Beschikbare middelen
Voor programmatisch toezicht op de GVL zijn uren beschikbaar binnen de formatie VTH.
Bestede middelen
Uren binnen de formatie van VTH.
Handhaving industrieterreinen
Activiteit
Verwachte werkzaamheden
Gerealiseerd 2025
Op basis van projectplan: RO-capaciteit
0
0
Op basis van projectplan: juridische capaciteit
0
0
Totaal
0
0
Toelichting realisatie 2025
In 2025 is een start gemaakt met het project ‘Weerbare Bedrijventerreinen’. De feitelijke uitvoering en verdere implementatie vinden plaats in 2026. Binnen dit project wordt gebruikgemaakt van DOOK (Datavoorziening Onregelmatigheden Op de Kaart) als instrument voor datagedreven toezicht en signalering van mogelijke onregelmatigheden.
Omdat het project zich in 2025 voornamelijk in de voorbereidende en opstartfase bevond, zijn in dat jaar nog geen concrete projectactiviteiten uitgevoerd. Om die reden komen de betreffende cijfers uit op nul. Dit betekent echter niet dat er geen inzet is gepleegd. In 2025 zijn op bedrijventerreinen namelijk wel reguliere controles uitgevoerd alsook controles uitgevoerd door het Dommelstroom Interventie Team (DIT).
Beschikbare middelen
Voor deze vorm van handhaving zijn uren beschikbaar binnen de formatie VTH.
Bestede middelen
Uren binnen de formatie van VTH en overige middelen binnen bestaand budget.
Handhaving
Activiteit
Verwachte werkzaamheden
Gerealiseerd 2025
Aanschrijving/ waarschuwingsbrief/ dringend verzoek
35
131
Voornemen lod/lob
30
53
Besluit (afzien) lod/lob
30
37
Intrekking besluit
3
3
Voornemen afwijzen handhavingsverzoek
10
19
Besluit afwijzen handhavingsverzoek (of niet-ontvankelijk)
10
18
Voornemen tot invordering
8
12
Invorderingsbesluit/ besluit tot afzien van invordering
8
25
Aanmaning
5
7
Bezwaar (incl. beslissing op bezwaar)
12
11
Voorlopige voorziening
5
0
Beroep
6
1
Hoger beroep
3
0
Damocles voornemen LOB
6
6
Damocles besluit LOB
6
8
Damocles bezwaar
5
1
Damocles voorlopige voorziening
3
0
Damocles beroep
3
0
Damocles hoger beroep
1
0
Woo-verzoeken
5
14
Voornemen (afwijzen) verlengen/opschorten termijn
7*
Besluit (afwijzen) verlengen/opschorten termijn
21*
Totaal
194
374**
* Categorie is niet opgenomen in het VTH-Uitvoeringsprogramma 2025. Dit zal meegenomen worden in het VTH-Uitvoeringsprogramma 2026.
** Gesprekken die worden gevoerd met inwoners op het gemeentehuis, interne én externe overleggen, telefoongesprekken, informatieverzoeken, aanwijzingsbesluiten en overige (administratieve) werkzaamheden zijn niet opgenomen in dit overzicht, maar nemen wel de nodige uren in beslag.
Toelichting realisatie 2025
Handhavingstrajecten worden opgestart naar aanleiding van handhavingsverzoeken, klachten en meldingen. In 2025 zijn 12 handhavingsverzoeken ingediend. Handhavingsverzoeken, Woo-verzoeken en Damocleszaken moeten wettelijk gezien altijd in behandeling worden genomen. Na ontvangst van een melding of verzoek wordt een controle uitgevoerd om vast te stellen of sprake is van een overtreding. Indien dat het geval is, start het handhavingstraject doorgaans met een waarschuwingsbrief. Wanneer de overtreding niet wordt beëindigd, kan dit leiden tot een voornemen last onder dwangsom of bestuursdwang en vervolgens een besluit tot het opleggen van een last onder dwangsom of bestuursdwang. Wanneer een opgelegde last niet (tijdig) wordt nageleefd, verbeurt de overtreder van rechtswege een dwangsom. In dat geval moet een afzonderlijk invorderingstraject worden gestart.
Het aantal juridische procedures is vooraf moeilijk in te schatten. In 2025 is met name een sterke stijging zichtbaar bij waarschuwingsbrieven en (voornemens tot) lasten onder dwangsom. Dit hangt samen met de projectmatige aanpak van permanente bewoning op vakantieparken. In dat kader zijn circa 70 waarschuwingsbrieven en 10 voornemens last onder dwangsom verzonden. Hierdoor valt de realisatie hoger uit dan vooraf verwacht.
Daarnaast is het aantal invorderingsbesluiten toegenomen. Dit is een logisch gevolg van het hogere aantal opgelegde lasten onder dwangsom. Wanneer een dwangsom wordt verbeurd, moet een (voorgenomen) invorderingsbesluit worden genomen of expliciet worden besloten om van invordering af te zien. De stijging aan de voorkant van het handhavingstraject werkt daarmee door in de daaropvolgende juridische stappen. Een deel van de toename is bovendien het gevolg van trajecten die in 2024 zijn opgestart, waarbij het invorderingsbesluit pas in 2025 is genomen.
Ook het aantal Woo-verzoeken ligt hoger dan geraamd. De raming was gebaseerd op 2024 (8 verzoeken), terwijl in 2025 sprake is van een duidelijke stijging. Het aantal Woo-verzoeken is vooraf lastig te voorspellen, omdat dit afhankelijk is van de informatiebehoefte en de daadwerkelijke verzoeken van de personen die een beroep doen op de Woo.
Vanuit het Dommelstroom Interventieteam (DIT) worden jaarlijks vier actieweken georganiseerd. In 2025 hebben wij aan alle vier de actieweken deelgenomen. Daarbij zijn de volgende thema’s aan bod gekomen: buitengebied, bewoning door arbeidsmigranten, bedrijventerreinen en kwetsbare branches.
De handhavingstaken zijn uitgevoerd conform de prioritering van het VTH-beleidsplan 2024–2027.
Beschikbare middelen
Uren binnen de formatie van VTH en beperkt budget voor inhuur.
Bestede middelen
Uren binnen de formatie van VTH en overige middelen binnen bestaand budget.
Vergunningverlening
Activiteit
Verwachte werkzaamheden
Gerealiseerd 2025
Balieafspraken + informatieverzoeken
275
250
Idee verkennen
20
69
Omgevingsvergunning technische toets
40
43
Omgevingsvergunning Opa
100
98
Omgevingsvergunning Bopa
38
26
Omgevingsvergunning overige activiteiten
22
27
Mer-procedure
0
0
Intrekkingen
3
2
Opleggen maatwerkvoorschriften
5
0
Woo-verzoek
6
5
Adviesverzoeken
10
6
Verwerken gegevens Odzob
420
322
Totaal
939
848
Toelichting realisatie 2025
De Omgevingswet is in 2024 in werking getreden. Onze vergunningverleners zijn inmiddels volledig ingewerkt in de nieuwe wetgeving.
Een vijftal besluiten is nog genomen op basis van de Wabo en hebben we daarom volgens de oude werkwijze behandeld.
Soms ontvangen we voor één adres meerdere vergunningaanvragen. Dit komt doordat initiatiefnemers onder de Omgevingswet kunnen kiezen om activiteiten in losse aanvragen op te knippen. Ook gebeurt het dat meerdere activiteiten in één aanvraag zijn opgenomen, bijvoorbeeld een omgevingsplanactiviteit in combinatie met een technische bouwactiviteit.
De vergunningverleners beoordelen iedere aanvraag op basis van de gegevens die initiatiefnemers aanleveren. In de praktijk moet vaak om aanvullende informatie of aangepaste plannen worden gevraagd, omdat aanvragen regelmatig onvolledig of onjuist blijken te zijn.
Ook zijn meer vergunningen aangevraagd welke in het verleden vaker als bestemmingsplanwijziging aangevraagd zouden zijn. Deze systematiek is gewijzigd onder de Omgevingswet, waardoor er nu met een vergunning meer mogelijk is dan voorheen. Dit zorgt voor een hogere werkdruk en meer complexe vergunningaanvragen.
Landelijk is er een tekort aan vergunningverleners. Daarom is deelgenomen aan het traject Ruimte voor Groei waarin Brabantse gemeenten zij-instromers de mogelijkheid bieden om met een gedegen opleiding en begeleiding in te stromen in het vak van vergunningverlener/bouwplantoetser. Dit traject is met een eerste succes afgerond eind 2025. Er is een zij-instromer als vergunningverlener aan de slag gegaan.
We hechten daarnaast een groot belang aan goede dienstverlening. Daarom is er ingezet op snel en op een laagdrempelige wijze vragen te beantwoorden en kunnen initiatiefnemer een ‘idee verkennen’ indienen.
Beschikbare middelen
Uren binnen de formatie van VTH en beperkt budget voor inhuur.
Bestede middelen
Uren binnen de formatie van VTH en overige middelen binnen bestaand budget.
Juridische capaciteit vergunningen
Activiteit
Verwachte werkzaamheden
Gerealiseerd 2025
Bezwaar vergunning
25
19
Voorlopige voorziening vergunning
5
0
Beroep vergunning rechtstreeks
5
0
Beroep vergunning na bezwaar
10
1
Hoger beroep vergunning
5
1
Woo-verzoeken
5
1
Totaal
55
22
Toelichting realisatie 2025
In 2025 is het aantal juridische procedures op het gebied van vergunningverlening lager uitgevallen dan eerder werd verwacht. Hoewel bij de komst van de Omgevingswet in 2024 werd uitgegaan van een toename aan procedures — onder meer vanwege de grote piek aan aanvragen die nog in december 2023 onder de Wabo zijn ingediend — is die stijging uitgebleven.
Het aantal bezwaarschriften ligt redelijk in lijn met de prognose, maar vooral het aantal beroepsprocedures is opvallend laag gebleven. Deze ontwikkeling ligt in lijn met de positieve ontwikkeling dat de kwaliteit van de besluitvorming, zowel in primo als bij beslissingen op bezwaar, verbeterd is. Hierdoor zetten minder belanghebbenden de stap naar de rechtbank. De bredere trend van de afgelopen jaren waarin het aantal voorlopige voorzieningen structureel afneemt zet ook door.
Tegelijkertijd is de praktijk niet per se minder arbeidsintensief. Procedures die wél worden gevoerd, blijken omvangrijker en duren langer. Dit heeft vooral te maken met de langere doorlooptijden bij de rechtbank en de Afdeling bestuursrechtspraak. Daardoor blijven oudere zaken langer in behandeling en blijft de juridische inzet ondanks het lagere aantal nieuwe procedures substantieel.
Beschikbare middelen
Uren binnen de formatie van VTH.
Bestede middelen
Uren binnen de formatie van VTH.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies