De omgevingsvisie is zoals gezegd een van de kerninstrumenten van de Omgevingswet, verplicht op te stellen door alle gemeenten. In de omgevingsvisie leggen gemeente voor de lange termijn strategische keuzes vast voor de kwaliteit en de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving bij wijze van stip op de horizon. De omgevingsvisie gaat kort gezegd dus over ‘wat’ de gemeente wil bereiken. De visie heeft betrekking op alle terreinen van de fysieke leefomgeving en biedt een samenhangende basis voor de inzet van juridische, financiële en of andere instrumenten. Daarmee is de omgevingsvisie geen optelsom van beleidsvisies van verschillende beleidsterreinen, maar bij uitstek een instrument voor het voeren van integraal beleid. Op 27 oktober 2022 is de Omgevingsvisie Uithoorn 2040 vastgesteld door de gemeenteraad. De raad evalueert de omgevingsvisie periodiek naar aanleiding van vraagstukken in de samenleving die vragen om bijsturing. In het voorjaar van 2025 is gestart met de voorbereiding van de eerste technische actualisatie. In de loop van 2026 zal een bredere herziening van de omgevingsvisie voorbereid worden.
Het vaststellen van omgevingsbeleid in bijvoorbeeld een omgevingsvisie, is nooit een doel op zich, maar altijd gericht op de uitvoering van dat beleid. Dat laatste gebeurt onder andere in het programma. Tussen de omgevingsvisie en het omgevingsprogramma brengt de Omgevingswet geen hiërarchie of juridische relatie aan; er bestaat evenmin een hard onderscheid tussen de twee. De wetgever heeft daarentegen gekozen voor maximale vrijheid voor bestuursorganen bij de vormgeving van deze beleidsinstrumenten en heeft het aantal verplichte onderdelen beperkt gehouden.
De omgevingsvisie werkt wel juridisch door in andere omgevingsrechtelijke besluiten. Voor de bouwsteen is dat gegeven met name relevant voor de vrijwillige financiële bijdragen die het vereveningsfonds uitmaken. De omgevingsvisie vormt de wettelijke grondslag voor dit fonds en de besluitvorming van de gemeente daaromtrent. In hoofdstuk 6 wordt hier uitgebreid op ingegaan.
Hoofdstuk 3. › Paragraaf 3.1
Artikel 3.1.1
De omgevingsvisie
Onderdeel van Nota Ruimte voor het Landschap 2026