Blaricum is in de tiende eeuw als kerkdorp gesticht. Het kleinschalige en agrarische karakter is lang behouden. Voor de toekomst ligt de nadruk op het behoud van het historisch karakter, de cultuur en natuur.
Monumenten
In 1963, 1984 en 1996 zijn de monumentale gebouwen en structuren in de gemeente geïnventariseerd. Het oude dorp van Blaricum met de oude boerderijen, dorpsachtige bebouwing, hagen en kronkelende klinkerwegen is door het Rijk aangewezen als beschermd gezicht. Binnen de gemeente Blaricum zijn 73 objecten als Rijksmonument aangewezen. De gemeente heeft 78 objecten opgenomen op de gemeentelijke monumentenlijst (situatie september 2009). Daarnaast zijn er in de verschillende bestemmingsplannen gebieden en objecten aangegeven die beeldbepalend of beeldondersteunend zijn of die cultuurhistorische waarden, landschappelijke waarde en/of natuurwaarden hebben. In bijlage 2 is een lijst opgenomen met monumenten en beeldbepalende of karakteristieke panden. De Cultuurhistorische Waardenkaart Noord-Holland biedt informatie over de betekenis die aan verschillende cultuurhistorische waarden wordt toegekend.
Het monumentenbeleid
De gemeente heeft in 1983 een expliciet monumentenbeleid vastgesteld. In 2006 is een gewijzigde gemeentelijke monumentenlijst vast gesteld. Er vindt nog onderzoek plaatst naar uitbreiding van de beeldbepalende panden en een uitbreiding van het van rijkswege beschermd dorpsgezicht met een gemeentelijk beschermd dorpsgezicht. Verder wordt de monumentenverordening aangepast.
Monumentencommissie
De welstandstoets vindt plaats in het kader van de Woningwet (Ww) voor de afgifte van bouwvergunningen. Als de bouwactiviteit de wijziging van een monument betreft, dient er ook een vergunning in het kader van de Monumentenwet te worden aangevraagd. Voor advisering over de monumentenvergunning heeft B&W een aparte adviescommissie ingericht, de gemeentelijke monumentencommissie. Deze commissie vergadert ongeveer tien keer per jaar en de samenstelling en werkwijze is geregeld in de gemeentelijke monumentenverordening. Om de afstemming tussen de twee commissies te bevorderen woont een lid van de monumentencommissie ook de welstandsvergaderingen bij. Op grond van artikel 44 van de Woningwet moet een bouwvergunning worden geweigerd indien een vergunning ingevolge de Monumentenwet 1988 of een provinciale of gemeentelijke monumentenverordening is vereist en deze niet is verleend.
Deel 2
Artikel 2.3
Cultuurhistorie, monumenten en monumentenbeleid
Onderdeel van Nota Welstand Blaricum