Handhaving kan kort en krachtig worden gedefinieerd als het proces dat leidt tot het naleven van rechtsregels. Deze naleving is niet vanzelfsprekend. Niet of onvoldoende handhaving leidt tot het gedogen van overtredingen. Dit is onwenselijk. Het stringent en consequent
handhaven van wettelijke
regels is van belang om:
• een aanvaardbaar niveau van veiligheid te bewerkstelligen;
• gedragsveranderingen (terugdringen van overlast) waar nodig teweeg te brengen;
• bepaalde doelstellingen te bereiken, bijvoorbeeld “de vervuiler betaalt”;
• de rechtszekerheid en de rechtsgelijkheid van burgers en bedrijven te waarborgen;
• de geloofwaardigheid en betrouwbaarheid van het bestuur blijvend te versterken.
Het bestuursrecht kent geen algemeen artikel dat het bestuur een handhavingsplicht oplegt. Indien bijzondere wetten een handhavingstaak bij het bestuur leggen, gaat het in principe om een wettelijke bevoegdheid en niet om een plicht tot het opleggen van sancties. In het rapport “Handhaven op niveau” concludeerde de Commissie Michels dat op veel beleidsterreinen sprake is van of te geringe handhaving of handhaving die op allerlei punten
voor verbetering vatbaar is. De commissie Oosting spreekt in het rapport naar aanleiding van de ramp in Enschede over een noodzakelijke cultuuromslag. In recente wetgeving (bijv. de oningwet van 2007) wordt steeds meer een relatie gelegd met handhaving, door hiervoor een handhavingsplan voor te schrijven en over de uitvoering daarvan verantwoording af te leggen.
In recente jurisprudentie over handhavingsverzoeken wordt steeds vaker een beginselplicht tot handhaving bij het bestuur neergelegd.
In deze nota wordt de huidige situatie met betrekking tot de handhaving in relatie tot de leefomgeving in de gemeente Drechterland beschreven. Er worden voorts aanbevelingen gegeven voor een geleidelijke invoering van een integraal handhavingsbeleid. Daarbij wordt door middel van prioritering een ambitieniveau aangegeven voor het te voeren beleid. Voorts dient de handhaving in relatie tot de veiligheid van de leefomgeving in Drechterland op een zodanig acceptabel niveau te worden gebracht, dat veiligheid binnen de begrenzingen van redelijkheid is gewaarborgd.
1.1 Doelstellingen
De doelstellingen van deze nota zijn:
• Het vaststellen van een adequaat handhavingsniveau en de prioriteitsbepaling.
• Formuleren en vaststellen van handhavingsbeleid mede als basis voor een uitvoeringsplan.
1.2 Redenen om te handhaven
Bestuurlijk
Handhavingsbeleid kan gezien worden als een bestuurlijk sturingsinstrument. Door middel van het beleid geeft het bestuur aan wat zij belangrijk vindt en waarvoor zij algemene middelen beschikbaar stelt.
Handhaving van regels is niet alleen een bestuurstaak. Ook andere deelnemers aan de samenleving hebben een rol. Er zijn dan ook meerdere wegen te bewandelen. Het strafrecht is bij uitstek geschikt om een dader van overheidswege te straffen indien het rechtsgevoel in de samenleving geschokt is door het plegen van een strafbaar feit. Het Openbaar Ministerie
neemt hierbij het voortouw. Het privaatrecht is in eerste instantie vooral bedoeld en geschikt als middel om de rechtsverhouding tussen burgers (en bedrijven) onderling vast te stellen. Particulieren kunnen zelf, zonder tussenkomst van de overheid, het oordeel van de burgerlijke rechter inroepen. De bestuursrechtelijke handhavingsbevoegdheid is primair bedoeld om een bepaalde situatie te herstellen en feitelijk in overeenstemming te brengen met de norm. Deze bevoegdheid is het bestuur toebedeeld in het algemeen belang. Het bestuur dient altijd af te wegen of het, gelet op alle betrokken belangen, gewenst is om een
illegale situatie te beëindigen met bestuursrechtelijke middelen. Bij die afweging dient de specifieke rol die het bestuur dient te vervullen binnen het geheel van de voor handen zijnde rechtsmiddelen eveneens te worden betrokken.
Burgers en bedrijven
Om verschillende redenen kunnen ook de burgers en bedrijven tot wie de normen zich richten er belang bij hebben dat de geldende regels goed worden nageleefd. Het imago van bedrijven of soms zelfs van een branche kan schade oplopen wanneer normovertreding eerder regel dan uitzondering wordt. Soms ook zal een individueel bedrijf of
brancheorganisatie graag zien dat oneigenlijke concurrentievoordelen, die optreden als gevolg van handelen in strijd met de normen, worden voorkomen en bestreden. Het streven van de overheid moet erop gericht zijn te bevorderen dat burgers en bedrijven zelf hun verantwoordelijkheid nemen wanneer het gaat om het naleven van regels en normen.
1.3 Van versnipperde handhaving naar integrale handhaving
Handhaving dient effectief en efficiënt uitgevoerd te worden. Dit betekent de ontwikkeling van de huidige handhavingsactiviteiten naar een andere werkwijze. Zowel uit inhoudelijk als organisatorisch oogpunt is het wenselijk dat de diverse beleidsvelden (milieu, ruimtelijke ordening, bouwregelgeving, brandveiligheid, Algemene Plaatselijke Verordening, de bijzondere wetten) integraal worden benaderd. Dit houdt in dat de handhaving van wettelijke
regels meer integraal moet worden uitgevoerd. Dit past ook in de doelstellingen van de ontwerp Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), waarin integrale vergunningverlening centraal staat.
Zoals reeds is vermeld kan een efficiëntieverbetering niet worden gerealiseerd zonder een integrale benadering. Het handhavingswerk moet zoveel mogelijk en zodanig worden georganiseerd dat per handhavingsactiviteit meerdere handhavingsaspecten kunnen worden
meegenomen. Zo zou bijvoorbeeld bij een milieucontrole van een horecabedrijf tevens moeten worden gecontroleerd op brandveiligheid, Drank- en Horecawet en de Wet op de kansspelen.
Voor bedrijven en particulieren betekent een integrale aanpak minder administratieve rompslomp. Voorwaarde hierbij is wel dat handhavingsmedewerkers beter en breder moeten worden opgeleid en op meerdere handhavingsvelden generalist zullen worden. Dat wil niet
zeggen dat er geen vakspecialisme zal bestaan. Iedere medewerker behoudt zijn/haar specialisme.
Naast het formuleren van beleid zal ook aandacht moeten zijn voor een efficiënte besteding van middelen. De integrale uitvoering zal moeten leiden tot efficiëntiewinst, zowel in kwalitatieve als kwantitatieve zin. In het uitvoeringsplan zal dan ook een aanpak worden geformuleerd om dit doel te bereiken.
1.4 Afbakening
Deze nota heeft betrekking op de handhaving van bouwen en wonen, ruimtelijke ordening, milieuregelgeving, brandveiligheid, Algemene Plaatselijke Verordening, Drank- en Horecawet en de Wet op de Kansspelen. Buiten de reikwijdte van deze notitie vallen, de handhaving van de leerplichtwet, de handhaving op het gebied van Werk en inkomen en de
belastingwetgeving.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies