Tekst van hoofdstuk 3 (pagina’s 7 t/m 9) en tekst van bijlage 2 van het advies van IMK Nederland (Ruimtelijk-Economische Advisering) van augustus 1997

3 REGELINGEN VOOR ONTHEFFINGEN

3.1 Algemeen

Bij het opstellen van de Eindhovense regeling, die een voorbeeld-functie voor Apeldoorn heeft, is het IMK uitgegaan van een ontheffing in twee stappen. Allereerst is een koppeling gelegd met de locatie en vervolgens met de economische activiteit.

Bij de koppeling naar locatie is gekeken welke panden niet via buiten-expeditieterreinen bereikbaar zijn. Uit de inventarisatie bleek dat in Eindhoven twee bouwblokken met winkelpanden (en een aantal individuele panden) alleen maar via het voetgangersgebied bereikbaar waren. Alle andere panden hadden weliswaar een voordeur in het voetgangersdomein, maar bleken via de achterzijde bevoorraad te kunnen worden, zonder dat het expeditie-verkeer door het voetgangersgebied hoefde te rijden.

Daarop is in Eindhoven besloten dat alle panden met een bereikbare achterdeur NIET voor een ontheffing in aanmerking komen. Voor Apeldoorn is een vergelijkbare en voorlopige inventarisatie gemaakt. Zie 3.2.

Voor de panden die overbleven is een stelsel van richtlijnen opgesteld waarlangs de procedure wel of geen ontheffing loopt. Belangrijk daarin is de branche. Er is een koppeling gelegd met bedrijfseconomische en logistieke karakteristieken van desbetreffend winkelbedrijf. Op basis daarvan is aangegeven wie wel of niet voor een ontheffing in aanmerking kan komen. In 3.3 wordt hier nader aandacht aan besteed.

3.2 Ontheffing naar locaties

Ook voor de Apeldoornse situatie geldt dat op voorhand al bedrijfspanden uitgesloten kunnen worden. Gezien hun ligging aan een achterterrein komen zij niet voor ontheffing in aanmerking. Zij zijn immers via een andere weg dan het voetgangersgebied bereikbaar.

De panden die niet via een “een achterdeur” bereikbaar zijn komen voor een ontheffing in aanmerking mits zij aan een aantal andere voorwaarden voldoen. Zie tevens 3.3.

3.3 Ontheffing naar economische activiteit

Na deze eerste locationele selectie blijft een aantal panden over dat via de voordeur en/of het voetgangersgebied bevoorraad moet worden.

De mate waarin leveranties na 11.00 uur worden toegestaan is afhankelijk van de aard van de economische activiteit.

Detailhandel

Winkelbranches die niet frequent bevoorraad hoeven te worden, geen bederfelijke waren in het assortiment hebben of een bezorgdienst exploiteren komen in principe niet voor een ontheffing in aanmerking. Het betreft vrijwel de gehele non-foodsector, inclusief tabakswaren en alcohol. Deze branches staan in Eindhoven op een zogenaamde “rode lijst”. Deze lijst is ter illustratie als bijlage 2 bijgevoegd.

Goed gemotiveerde individuele uitzonderingen op basis van bedrijfseconomische of organisatorische argumenten moeten worden toegestaan. Deernemer zal daartoe een verzoek om ontheffing gemotiveerd moeten indienen, bijvoorbeeld op basis van een accountantsverklaring of een organisatie-advies. Uiteraard zijn de kosten van een dergelijke ondersteuning voor rekening van de ondernemer.

In aanmerking voor een ontheffing komen in principe alleen de volgende branches c.q. artikelgroepen:

  • - vis en viswaren
  • - geneesmiddelen
  • - maaltijdverstrekkende bedrijven met bezorgdienst.

Dan resteert een groot aantal ander branches: de levensmiddelensector en de “verse” non-foodartikelen (bloemen, planten, kranten en tijdschriften en dieren(-benodigdheden)). In principe moet het mogelijk zijn om winkels met deze assortimenten voor 11.00 uur bevoorraad te hebben, zodat geen beroep gedaan hoeft te worden op een ontheffingsregeling.

Echter, de expediteurs kunnen wegens onvoorziene omstandigheden of grote drukte in de logistiek (rond feestdagen) later dan gepland aankomen. Met name voor de levensmiddelen zal dan een (eenmalige) ontheffing verleend moeten worden. Volgens de Warenwet mag namelijk niet met verswaren over straat gelopen worden, dus de expediteurs MOETEN dan wel het winkelgebied in.

Voor meer structurele vragen naar ontheffingen verwijzen wij naar de aanpak zoals bij de “rode lijst”is beschreven. Men zal een individuele toetsing op organisatorische en bedrijfseconomische argumenten moeten overleggen.

Het geheel overziend kan gesteld worden dat momenteel, gegeven het Apeldoorns winkelaanbod, geen structurele behoefte aan een ontheffing bestaat. Uitzonderingen vormen maaltijdverstrekkende bedrijven met bezorgdienst en de apotheek. In een aantal nader te bepalen individuele gevallen kan ook behoefte bestaan aan een ontheffing. Op dit moment valt niet te voorzien of – en in welke mate- dit zich zal voordoen.

Horeca

De horeca komt in beginsel niet voor een ontheffing in aanmerking. Voor de daghoreca (brasserie, lunchroom e.d.) is een ontheffing al helemaal niet nodig; men zal in de regel al voor 11.00 uur bevoorraad zijn. Immers, hun verkoop start tussen 09.00 en 10.00 uur. Uitgezonderd zijn uiteraard bedrijven die een bezorgdienst hebben. Uit oogpunt van de Warenwet mogen zij niet met levensmiddelen over straat lopen. Zij krijgen ontheffing.

De avondhoreca (cafés, restaurants, discotheek e.d.), voor zover niet aanwezig in de twee “enclaves” het Caterplein en de van Kinsbergenstraat, zal zich moeten conformeren aan het algemene regiem.

Waardetransporten

Uit veiligheidsoverwegingen krijgen waardetransporten een ontheffing. De leveranties en transporten vinden immers op wisselende tijdstippen plaats onder ander wegens het minimaliseren van het overval-gevaar. Dit betekent dat leveranciers aan juweliers ook een ontheffing moeten krijgen.

Individuele gevallen

Zoals gezegd, momenteel zijn op basis van de veldwerkzaamheden bij ons op voorhand in Apeldoorn GEEN individuele gevallen bekend die om een ontheffing zullen vragen. Deze kunnen zich echter wel voordoen. Ook hier geldt weer dat een toetsing op bedrijfseconomische en organisatorische aspecten noodzakelijk is.

Evaluatie

In het vorengaande is een aantal malen een evaluatie van de maatregelen ter sprake gekomen. Als na ongeveer een jaar een dergelijke evaluatie plaatsvindt is het van belang dat daar een breed scala aan belanghebbenden bij betrokken wordt. In feite kan in zo’n evaluatie alles besproken worden wat belangrijk gevonden wordt. Men moet derhalve niet te beperkt zijn in de opzet van de evaluatie. Op voorhand kunnen wij wel vast aangeven dat onderwerp van discussie kunnen zijn:

  • - het tijdstip van aanvang: 06.00 uur of 07.00 uur,
  • - de maatregel in de van Kinsbergenstraat,
  • - eventuele aanpassingen in de ruimtelijk-economische structuur van de noordwestelijke hoek van het centrum.

BIJLAGE 2: DE RODE LIJST VAN EINDHOVEN

Ter illustratie is hier de Rode Lijst weergegeven zoals die door de gemeente Eindhoven gehanteerd wordt. Het betreft branches die:

  • - niet handelen in bederfelijke waren;
  • - in het algemeen niet vaker dan één keer/dag vracht ontvangen.

De branches komen in principe niet voor een ontheffing in aanmerking; individuele gevallen op bedrijfseconomische en/of organisatorische argumenten uitgezonderd.

Het betreft de volgende winkelbranches:

  • - detailhandel in alcohol en alcoholhoudende dranken
  • - detailhandel in tabakswaren
  • - detailhandel in medische en orthopedische artikelen (*)
  • - detailhandel in parfumerie, toilet- en cosmetische artikelen
  • - detailhandel in drogisterijartikelen
  • - detailhandel in boven- en onderkleding (alle subbranches)
  • - detailhandel in kledingstoffen
  • - detailhandel in breiwol, handwerken en fournituren
  • - detailhandel in huishoudlinnen
  • - detailhandel in textielgoederen
  • - detailhandel in schoeisel en schoenfournituren
  • - detailhandel in lederwaren en reisartikelen
  • - detailhandel in woningtextiel en vloerbedekking
  • - detailhandel in woningrinrichtingsartikelen
  • - detailhandel in meubelen e.d.
  • - detailhandel in antiek (**)
  • - detailhandel in schilderijen, kunst e.d. (**)
  • - detailhandel in verlichting
  • - detailhandel in glas-, porselein en aardewerk
  • - detailhandel in elektrische en kleine huishoudelijke apparaten
  • - detailhandel in muziek
  • - detailhandel in naai- en breimachines
  • - detailhandel in grote huishoudelijke apparaten
  • - detailhandel in ijzerwaren en gereedschappen
  • - detailhandel in souvenirs e.d.
  • - detailhandel in verf en verfwaren
  • - detailhandel in behang
  • - detailhandel in (brom)fietsen
  • - detailhandel in boeken en kantoorartikelen
  • - detailhandel in postzegels

vervolg Rode Lijst:

  • - detailhandel in tuinartikelen en zaden
  • - detailhandel in fotografische artikelen
  • - videotheek
  • - detailhandel in speelgoederen
  • - detailhandel in sport- en kampeerartikelen
  • - detailhandel in zonweringsartikelen
  • - reparatiebedrijven
  • - bibliotheek
  • - bioscoop
  • - kappers en schoonheidsinstituten
  • - culturele instanties en musea (**)

* Attentie: indien medicijnen toch een ontheffing verstrekken

** Attentie: indien (incidenteel) waardetranport toch een ontheffing (eenmalig) verstrekken