Actieplan wanneer de gemeente geconfronteerd wordt met nabestaanden die niet voor de lijkbezorging willen zorgdragen of een overledene waarvan geen nabestaanden bekend zijn. Let op: het zal veelal nodig zijn om meerdere acties gelijktijdig in gang te zetten/uit te voeren.
| Actie | Actie door | bijzonderheden |
| Na 1e melding van overledene zonder nabestaanden of waar nabestaanden niet in de lijkbezorging voorzien burgemeester en de afdeling samenleving (medewerker OOV, medewerker opsporing en handhaving) informeren. Zonodig meteen ter plaatse gaan kijken of andere maatregelen nemen, | Gemeentewinkel medewerker burgerzaken) | (loco)burgemeester is altijd bereikbaar. Aan de hand van de feitelijke situatie/omstandigheden beoordelen of er meteen maatregelen nodig zijn (zoals afsluiten woning met andere sloten, bankrekeningen blokkeren, opvang huisdieren regelen). Zo nodig meteen ter plaatse gaan kijken i.v.m. risico beschadiging en ontvreemding bezittingen, misbruik woning, voorkomen gevaarlijke situaties, Als er geen toestemming is van de nabestaanden, dan mag de woning alleen met een machtiging tot binnentreden worden betreden. Dit op grond van de Algemene wet op het binnentreden. |
| Checken bij SDOA of het een bijstandcliënt en bij de afdeling Samenleving of betrokkene WMO cliënt is | Gemeentewinkel medewerker burgerzaken) informeert bij de SDOA en de afdeling Samenleving. SDOA draagt zorg voor opschorting uitkering | Bij SDOA checken of de overledene een cliënt is (zodat uitkering opgeschort en later beëindigd kan worden). Zorg er voor dat bankrekening(en) geblokkeerd worden. |
| Checken bij Gemeentewinkel (kwijtschelding belastingen) en Administratief Beheer (invordering) of er rekeningnummers en/of vermogen bekend is | Zorg er voor dat bankrekeningen geblokkeerd worden. | |
| Nabestaanden achterhalen via GBA indien die niet bekend zijn | Gemeentewinkel medewerker burgerzaken) | |
| Indien via GBA geen nabestaanden te achterhalen zijn uitgebreid onderzoek plegen | Coördinatie: Gemeentewinkel medewerker burgerzaken) Uitvoering: Gemeentewinkel en afdeling Samenleving | Zoektocht nabestaanden ruim opvatten (naast GBA ook burgerlijke stand, politie, huisarts, thuiszorg, buren, maatschappelijk werk, agenda, adressenboekje, telefoonklappertje, ,mobiele telefoon, computer overledene, centraal testamentenregister (zie www.centraaltestamentenregister.nl) , werkgever, WMO dossier, uitkeringsdossier etc.) |
| Nabestaanden manen om zelf actie te ondernemen, hetzij door een lening, aanvragen bijzondere bijstand bij de gemeente, inzameling onder familie, vrienden en buren. Dit kan mondeling/telefonisch. | Gemeentewinkel medewerker burgerzaken) | Na overleg met burgemeester |
| Woning overledene bekijken en onderzoeken om nabestaanden te zoeken en om bezittingen veilig te stellen; zonodig maatregelen treffen | Coördinatie: Gemeentewinkel medewerker burgerzaken) Uitvoering: afdeling Samenleving (medewerkers opsporing en handhaving) in samenwerking met medewerker burgerzaken gemeentewinkel | na overleg met burgemeester woning van slachtoffer bekijken/onderzoeken, tevens bekijken of er in woning een uitvaartpolis etc. te vinden is en bankpapieren, bankpasjes, papieren levens- of ongevallenverzekering, overlijdensuitkeringen sociale uitkeringen, pensioen, spaargelden. Tevens bekijken of er sprake is van een waardevolle inboedel, sieraden, kostbare verzamelingen (munten, postzegels e.d.), antiek etc. Indien noodzakelijk maatregelen treffen als afsluiten gas, water en licht, ramen sluiten, andere sloten, opvang huisdieren (voeren, over brengen naar asiel) etc. Zorg er voor dat bankrekeningen geblokkeerd worden. |
| Zonodig er voor zorgdragen dat bankrekeningen geblokkeerd worden. | Coördinatie: Gemeentewinkel ((eerste)medewerker burgerzaken). | Als het een cliënt is ligt het voor de hand dat het cluster werk, zorg en inkomen actie onderneemt. De actie beperkt zich tot een telefoontje nar de bank met de mededeling dat hun cliënt overleden is (evt. schriftelijk bevestigen) |
| In uiterste geval, wanneer nabestaanden nadrukkelijk blijven weigeren en pas na verloop van enige tijd (5 dagen) opdracht verlenen tot begraven of crematie op een zo eenvoudig (sober) mogelijke wijze. Eventueel tussentijds opdracht aan begrafenisondernemer verlenen tot weghalen stoffelijk overschot en opslag in een mortuarium | Gemeentewinkel ((eerste-) medewerker burgerzaken) | In overleg met burgemeester. |
| De kosten van een begrafenis kunnen verhaald worden op de bij het lijk gevonden goederen of gelden en vervolgens uit de nalatenschap | Coördinatie kostenverhaal: Gemeentewinkel ((eerste)medewerker burgerzaken). Afhankelijk van de concrete situatie worden anderen ingeschakeld (administratief beheer, beheer en onderhoud voor opslag waardevolle goederen etc.) | Is er sprake van een grote nalatenschap (eigen woning, testament, veel vermogen) dan wordt er (via intern advies) een gespecialiseerd advocaten/notarissenkantoor ingeschakeld om eventuele nabestaanden te achterhalen. Eventueel ook de Dienst der Domeinen district West in Leiden inschakelen indien er geen nabestaanden zijn te achterhalen en de nalatenschap wordt door niemand opgeëist. |
| Is de nalatenschap onvoldoende om de kosten te dekken dan heeft de gemeente een verhaalsrecht op bloed- en aanverwanten, die tot het verstrekken van levensonderhoud aan de overledene verplicht zouden zijn geweest. | Gemeentewinkel ((eerste) medewerker burgerzaken) in samenwerking met SDOA Bij vragen eventueel via intern advies een gespecaliseerd notaris- en advocatenkantoor inschakelen (geen plaatselijke notaris, het betreft geen namelijk geen erfrecht maar familierecht en veelal wat meer gespecialiseerde vragen). | College dient een besluit te nemen. Maatschappelijke opvattingen dienen te worden meegewogen, het verhaal moet dus wel redelijk zijn (voorbeeld: verhaal van kosten op de ex-partner van 30 jaar geleden is niet redelijk, is iemand pas een jaar gescheiden dan is verhaal soms wel redelijk; wat te doen met kinderen die al langdurig geen contact meer hadden met de ouders). Indien goederen eventueel meegevoerd worden om verkocht te worden dan goed afwegen of de opbrengsten opwegen tegen de kosten. Zo, ja dan zoveel mogelijk conform procedure bestuursdwang handelen (verslaglegging, termijnen) |
Graag gedurende het hele proces een kort logboekje bijhouden van gebeurtenissen (inclusief telefoonnotities en eventuele foto’s) en uren schrijven (zodat later altijd is na te gaan hoe zaken zijn verlopen en hoeveel uren het gekost heeft).