Naar de inhoud
Wetpunt
Inloggen

Beslisboom

Mag ik dit voorwerp in beslag nemen?

Deze beslisboom helpt je bepalen of je een voorwerp in beslag mag nemen en op welke grond. Je beantwoordt per stap één vraag over het voorwerp en de plaats waar het is. Elke uitkomst noemt het artikel en wat je daarna doet.

Deze beslisboom hoort bij het thema Inbeslagneming.

Alle stappen lezen

Stap 1. Waarom wil je het voorwerp in beslag nemen?

Een voorwerp is vatbaar als het de waarheid aan de dag kan brengen of voordeel uit een misdrijf kan aantonen art. 94 Sv. Dat geldt ook als de rechter het later kan verbeurd verklaren of aan het verkeer kan onttrekken. Beslag om later een boete of ontnemingsbedrag te kunnen innen, is een aparte vorm art. 94a Sv.

  • Als bewijs, of omdat het verbeurd of onttrokken kan worden: ga naar stap 2
  • Om een boete of ontneming veilig te stellen: ga naar stap 7
  • Om geen van deze redenen: ga naar stap 6

Stap 2. Waar is het voorwerp?

De plaats bepaalt welk artikel je gebruikt. Heeft de verdachte het bij zich terwijl je hem staande houdt of aanhoudt, dan geldt art. 95 Sv. Ligt het op een plaats, zoals een auto, schuur of tuin, dan geldt art. 96 Sv. Heeft een ander dan de verdachte het, dan kun je bevelen dat hij het uitlevert art. 96a Sv.

  • De verdachte heeft het bij zich: ga naar stap 8
  • Het ligt op een plaats: ga naar stap 3
  • Een ander heeft het: ga naar stap 9

Stap 3. Is er heterdaad, of verdenk je iemand van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten?

Om een plaats te betreden voor beslag, heb je heterdaad of een verdenking uit artikel 67 nodig art. 96 Sv. Heterdaad is ontdekking terwijl het feit wordt begaan of terstond daarna art. 128 Sv. Artikel 67 gaat onder meer over misdrijven met een strafmaximum van vier jaar of meer art. 67 Sv.

Stap 4. Kun je het voorwerp zien en pakken zonder te zoeken?

Wie een plaats mag betreden om in beslag te nemen, mag rondkijken en pakken wat voor de hand ligt art. 96 Sv. Moet je kasten openen, iets optillen of iets losmaken, dan doorzoek je. Daarvoor heb je een andere bevoegdheid nodig.

Stap 5. Ligt het voorwerp in een woning waar de bewoner je niet binnenlaat?

Voor een woning gelden extra regels. Zonder toestemming van de bewoner heb je een schriftelijke machtiging nodig uit de Algemene wet op het binnentreden (Awbi) art. 2 Awbi. De officier van justitie of de hulpofficier geeft die machtiging art. 3 Awbi.

Stap 6. Je mag het voorwerp niet in beslag nemen, omdat het niet vatbaar is voor beslag. Leg in je proces-verbaal vast wat je zag, als dat van belang kan zijn voor het onderzoek.

Deze uitkomst rust op

Stap 7. Dit beslag leg je niet op eigen gezag. Het kan alleen met een machtiging van de rechter-commissaris, op vordering van de officier van justitie. Overleg met de officier van justitie als je denkt dat zo'n beslag nodig is.

Deze uitkomst rust op

Stap 8. Je mag het voorwerp in beslag nemen als je de verdachte staande houdt of aanhoudt. Je maakt een kennisgeving van inbeslagneming en geeft zo mogelijk een bewijs van ontvangst. De belanghebbende kan zich daarna beklagen bij de rechter.

Deze uitkomst rust op

Stap 9. Bij een verdenking uit artikel 67 mag je de houder bevelen het voorwerp uit te leveren. Dat bevel geef je niet aan de verdachte. Familie van de verdachte en wie een verschoningsrecht heeft, hoeven niet altijd te gehoorzamen. Zonder misdrijf uit artikel 67 kun je de houder alleen vragen het vrijwillig af te geven.

Deze uitkomst rust op

Stap 10. Je mag de plaats niet betreden om het voorwerp in beslag te nemen. Heeft de verdachte het bij zich als je hem staande houdt, dan kun je beslag leggen op grond van artikel 95 Sv. Bij drugs geeft artikel 9 van de Opiumwet je een eigen bevoegdheid tot beslag.

Deze uitkomst rust op

Stap 11. Je mag de plaats betreden en het voorwerp in beslag nemen. Je maakt een kennisgeving van inbeslagneming. De hulpofficier of de officier van justitie beslist daarna of het beslag blijft, en de belanghebbende kan zich beklagen.

Deze uitkomst rust op

Stap 12. Vraag een machtiging tot binnentreden aan de officier van justitie of de hulpofficier. Ga zonder machtiging alleen naar binnen bij ernstig en onmiddellijk gevaar voor personen of goederen. Na het beslag maak je een kennisgeving van inbeslagneming en een verslag van het binnentreden.

Deze uitkomst rust op

Stap 13. Je mag de plaats betreden, maar zoeken mag alleen met een bevoegdheid tot doorzoeken. Een vervoermiddel mag je zelf doorzoeken. Een andere plaats doorzoekt de officier van justitie, en een woning zonder toestemming de rechter-commissaris. Tot die tijd mag je de situatie bevriezen.

Deze uitkomst rust op