Naar de inhoud
Wetpunt
Inloggen

Beslisboom

Wie betaalt de schulden van de onderneming?

Een schuldeiser wil weten wie hij kan aanspreken als de onderneming niet betaalt. Deze beslisboom volgt de rechtsvorm en geeft per vorm aan wie voor de schulden instaat en voor welk bedrag.

Deze beslisboom hoort bij het thema Rechtsvormen en wie voor de schulden opdraait.

Alle stappen lezen

Stap 1. Is de onderneming een rechtspersoon?

Volgens art. 2:3 BW zijn alleen de vereniging, de coöperatie, de onderlinge waarborgmaatschappij, de NV, de BV en de stichting rechtspersoon. Een vof, een commanditaire vennootschap en een maatschap zijn dat niet. Bij een eenmanszaak is de eigenaar zelf de schuldenaar. Die vorm valt buiten deze beslisboom.

  • Ja: ga naar stap 2
  • Nee, een vof, cv of maatschap: ga naar stap 4

Stap 2. Welke rechtspersoon is het?

Voor de BV en de NV eist de wet een notariële akte bij de oprichting. Een vereniging kan ook zonder notaris worden opgericht. Dan gelden voor de bestuurders de regels van art. 2:30 BW.

  • Een BV of NV: ga naar stap 3
  • Een vereniging zonder notariële akte: ga naar stap 9
  • Een andere rechtspersoon: ga naar stap 7

Stap 3. Is de vennootschap bij notariële akte opgericht?

Een BV of NV wordt door een of meer personen opgericht bij notariële akte (art. 2:175 BW en art. 2:64 BW). Ontbreekt die akte, dan ontstaat de rechtspersoon niet (art. 2:4 BW). Kijk of er een akte is.

Stap 4. Welke personenvennootschap is het?

Een vof en een cv staan in het Wetboek van Koophandel. Een maatschap staat in Boek 7A BW. Bij een vof zijn alle vennoten hoofdelijk verbonden (art. 18 WvK). Een cv heeft daarnaast een of meer geldschieters (art. 19 WvK).

Stap 5. Welke vennoot wil de schuldeiser aanspreken?

Een cv bestaat uit een of meer hoofdelijk verbonden vennoten en een of meer geldschieters (art. 19 WvK). De hoofdelijk verbonden vennoot heet ook de beherende vennoot. De geldschieter heet de commanditaire vennoot.

  • Een beherende vennoot: ga naar stap 10
  • De commanditaire vennoot: ga naar stap 6

Stap 6. Heeft de commanditaire vennoot beheer gevoerd of staat zijn naam in de firma?

De commanditaire vennoot mag geen daad van beheer verrichten, ook niet met een volmacht. Hij mag ook niet in de zaken van de vennootschap werkzaam zijn. Zijn naam mag niet in de firma staan (art. 20 WvK). Kijk naar wat hij feitelijk deed.

Stap 7. De rechtspersoon betaalt zijn eigen schulden. Aandeelhouders van een BV of NV zijn niet persoonlijk aansprakelijk en dragen niet meer bij dan hun stortingsplicht. Een bestuurder is alleen persoonlijk aansprakelijk op een eigen grond, zoals onbehoorlijk bestuur of een onrechtmatige daad. Als schuldeiser verhaal je je op het vermogen van de rechtspersoon. Ontstond de schuld vóór de oprichting van een BV? Dan is wie namens haar handelde hoofdelijk verbonden tot de bekrachtiging.

Deze uitkomst rust op

Stap 8. Zonder notariële akte bestaat de BV of NV niet. De rechter benoemt op verzoek vereffenaars voor het vermogen dat op haar naam is gevormd. Als schuldeiser spreek je de mensen aan die als bestuurder optraden. Zij zijn hoofdelijk verbonden voor de schulden die in hun tijd opeisbaar werden. Waren er geen bestuurders, dan spreek je degenen aan die handelden.

Deze uitkomst rust op

Stap 9. De vereniging is zelf schuldenaar, en de bestuurders zijn hoofdelijk naast haar verbonden. Dat geldt voor schulden uit rechtshandelingen die tijdens hun bestuur opeisbaar werden. Is de vereniging ingeschreven in het handelsregister? Dan spreek je een bestuurder pas aan als je aannemelijk maakt dat zij niet betaalt.

Deze uitkomst rust op

Stap 10. Elke vennoot van een vof is hoofdelijk verbonden. Dat geldt ook voor de beherende vennoot van een cv. Als schuldeiser kun je elke vennoot voor het hele bedrag aanspreken. Betaalt een van hen, dan zijn de anderen tegenover jou bevrijd.

Deze uitkomst rust op

Stap 11. De maten die met de schuldeiser hebben gehandeld, zijn ieder voor een gelijk deel aansprakelijk. Dat geldt ook als hun aandelen in de maatschap verschillen. Alleen als dat bij het aangaan van de schuld uitdrukkelijk is bepaald, betaalt ieder naar verhouding van zijn aandeel. Als schuldeiser deel je het bedrag dus door het aantal maten.

Deze uitkomst rust op

Stap 12. De commanditaire vennoot heeft zijn bescherming verloren. Hij is hoofdelijk verbonden voor alle schulden en verbintenissen van de cv. Als schuldeiser kun je hem voor het hele bedrag aanspreken, net als een beherende vennoot.

Deze uitkomst rust op

Stap 13. De commanditaire vennoot draagt de schade alleen tot het bedrag dat hij heeft ingebracht of moest inbrengen. Hij hoeft genoten winst niet terug te betalen. Als schuldeiser spreek je voor de rest de beherende vennoten aan, die hoofdelijk verbonden zijn.

Deze uitkomst rust op