Het CAK moet op grond van artikel 6.2.6 Wlz vóór 1 juli9De aanleverdatum zoals overeengekomen tussen partijen is gevolgd voor het verantwoordingsjaar 2020 en geldt voor de bestuurlijke verantwoording en de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen. Deze datum kan afwijken van de aanleverdata die gelden voor andere onderdelen van het financieel verslag. van het jaar volgend op het verantwoordingsjaar bij VWS en de NZa de volgende verantwoordingsdocumenten (inclusief accountantsproducten) aanleveren:
een financieel verslag;
een uitvoeringsverslag.
Het financieel verslag bestaat uit vier financiële verantwoordingen. Alleen de derde verantwoording valt onder de reikwijdte van dit model:
een financiële verantwoording van de uitvoeringsorganisatie (hierna aangeduid als: de jaarrekening);
een financiële verantwoording over de uitvoering van de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden;
een bestuurlijke verantwoording;
een bestuurlijke verantwoording burgerregelingen.
Uit de uitvoering van de voorgenoemde publiekrechtelijke taken en regelingen vloeien voor het CAK beheerskosten voort. Het budget voor de beheerskosten wordt door VWS aan het CAK verstrekt. De jaarlijkse verantwoordingsplicht van het CAK over de besteding van het door VWS verstrekte budget van de beheerskosten is onder andere opgenomen in de jaarrekening. De nadere eisen die worden gesteld aan de jaarrekening zijn met ingang van 1 januari 2020 opgenomen in de regeling bezoldiging beheerskosten ZBO’s en het accountantsprotocol als bijlage hiervan (voorheen geregeld in het model jaarverslaggeving – CAK jaarrekening).
Over de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV) stelt het CAK op verzoek van VWS separaat een verantwoording op voorzien van een accountantsverklaring. De nadere eisen voor deze verantwoording over de uitvoering van de subsidieregeling Medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden zijn opgesteld door VWS10De Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 15 februari 2017, kenmerk 997477-153689-Z, Laatstelijk gewijzigd op 1 maart 2019 houdende regels voor de subsidieverstrekking aan zorgaanbieders voor het verlenen van medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden.
In de bestuurlijke verantwoording (over onder meer de eigenbijdrageregelingen Wlz en Wmo en de uitbetaling zorgaanspraken namens de zorgkantoren aan de Wlz-zorgaanbieders) wordt verantwoording afgelegd over het financieel beheer, de rechtmatigheid en de doelmatigheid van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken.
De nadere eisen die worden gesteld aan de bestuurlijke verantwoording van het CAK (uitgezonderd de burgerregelingen) zijn opgenomen in dit model.
In de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen legt het CAK verantwoording af over de rechtmatige uitvoering van de wettelijke taken volgens de criteria opgenomen in het model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2020.
De bestuurlijke verantwoording van de wettelijke taken (zie paragraaf 1.1) bestaat uit drie componenten:
matrices bestuurlijke verantwoording, op kasbasis;
een financiële verantwoording van de activa en passiva (inclusief vergelijkende cijfers) zowel op kasbasis als op basis van het toerekeningsbeginsel en verloopoverzichten en toelichtingen daarop, met daarbij de analyse van de debiteurenpositie;
andere informatie die minimaal bestaat uit de volgende onderdelen:
voorwoord en inleiding;
de verantwoording over de ordelijkheid en controleerbaarheid van het financieel beheer;
de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid en doelmatigheid van de financiële stromen;
de bestuursverklaring met eventuele bijlagen;
de kengetallen en prestatie-indicatoren;
de verantwoording over klachten en bezwaar.
Bij de verantwoording over de rechtmatigheid van de financiële stromen maakt het CAK gebruik van de matrices bestuurlijke verantwoording. De matrices geven aan bij welke financiële stromen (op kasbasis) het CAK direct is betrokken, wat de omvang is van deze financiële stromen, welke taken en verantwoordelijkheden het CAK heeft ten aanzien van deze financiële stromen en welke voorbehouden gelden in verband met de opdrachtverstrekking en gegevensaanlevering door derden. In de kolom bestuurlijke verantwoording geeft het CAK aan hoe en in hoeverre de rechtmatigheid van de financiële stromen door het CAK is gewaarborgd.
De matrix voor VWS is uitgewerkt in bijlage 3 ‘Model Matrix bestuurlijke verantwoording VWS’ van dit model. De matrix voor de NZa is uitgewerkt in bijlage 4 ‘Model Matrix bestuurlijke verantwoording NZa’. De matrices geven de volgende financiële stromen weer op kasbasis, die een rol spelen bij de concrete invulling van het rechtmatigheidsbegrip bij het CAK:
Inzake VWS:
uitbetaalde tegemoetkomingen Wtcg;
afdracht ouderbijdragen op basis van de Jeugdwet;
Inzake NZa:
financiering van de AWBZ-erkende instellingen;
subsidieregeling Eerstelijns Verblijf 2016;
afdracht eigenbijdrageregeling Zorg zonder Verblijf (AWBZ);
afdracht eigenbijdrageregeling Zorg met Verblijf (AWBZ);
compensatie van het verplicht eigen risico (CER);
afdracht interest geldmiddelen Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ) en Zorgverzekeringsfonds (Zvf);
financiering van de Wlz-erkende instellingen;
tijdelijke subsidieregeling Extramurale Behandeling;
afdracht eigenbijdrageregeling Wlz;
afdracht eigenbijdrageregeling Wmo11In de matrices bestuurlijke verantwoording zullen de in- en uitgaande geldstromen in het verantwoordingsjaar 2020 met betrekking tot de uitvoering van de Wmo, Wmo 2015 en de Wmo 2020 samen opgeteld worden weergegeven.;
afdracht interest geldmiddelen Fonds langdurige zorg (Flz) en Wmo.
In de bestuurlijke verantwoording worden overzichten inclusief toelichtingen opgenomen van de activa en passiva van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken in het verantwoordingsjaar (inclusief vergelijkende cijfers) op kasbasis en op basis van het toerekeningsbeginsel. Van deze activa en passiva worden verloopoverzichten en toelichtingen opgenomen van vorderingen en schulden (minimaal verloopoverzichten van de rekening-courantposities en de openstaande vorderingen inclusief een uitsplitsing van deze openstaande vorderingen naar ouderdom voor de posten die betrekking hebben op de Wlz, AWBZ en Wmo).
Het CAK neemt in het ‘Financieel overzicht activa en passiva van de financiële stromen van de wettelijke taken op basis van het toerekeningsbeginsel’, als onderdeel van de bestuurlijke verantwoording, debiteurenvorderingen op. Deze vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Er wordt in dit onderdeel van de bestuurlijke verantwoording geen voorziening voor oninbaarheid opgenomen voor de debiteurenvorderingen omdat het risico voor oninbaarheid voor rekening van het desbetreffende fonds of gemeente is. Het CAK neemt wel in zijn bestuurlijke verantwoording een analyse op van de debiteurenpositie die voldoet aan de informatiebehoefte van de fondsbeheerder of indien gewenst de gemeenten om de voorziening voor oninbaarheid te kunnen bepalen. De analyse van de debiteurenpositie is onderdeel van de controleopdracht van de externe accountant.
De te hanteren sjablonen en modellen die gebruikt worden in de bestuurlijke verantwoording worden vooraf met partijen afgestemd. De te hanteren uitgangspunten en waarderingsgrondslagen zijn opgenomen in bijlage 1 ‘Waarderingsgrondslagen’ van dit model.
De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit bovengenoemde onderdelen a tot en met f. Onderdeel a het voorwoord en de inleiding spreken hierbij voor zich. De verantwoording bij overige onderdelen worden onderstaand nader beschreven.
Voor een nadere toelichting op de minimaal voorgeschreven inhoudelijke aandachtpunten in de bestuurlijke verantwoording wordt verwezen naar paragraaf 3.1.
Bij de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid en doelmatigheid geeft het CAK aan op welke manier en in hoeverre de rechtmatigheid en doelmatigheid van de in de bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen is gewaarborgd.
Gelet op de positie en de taken van het CAK is het rechtmatigheidsbegrip naar de 13 specifieke taken en regelingen, zoals opgenomen in paragraaf 1.1, onder te verdelen. Als in deze taken en regelingen wordt voldaan aan de voorschriften van de wet- en regelgeving, dan zijn de betreffende processen en de daaruit voortvloeiende financiële stromen als rechtmatig aan te merken.
Voor specifieke taken en regelingen zijn de toezichtstaken verdeeld tussen VWS en de NZa (zie paragraaf 1.3 en 1.4). In de paragrafen van hoofdstuk 4 is het rechtmatigheidsbegrip (zie ook paragraaf 3.3) per taak of regeling uitgewerkt. Ook wordt aangegeven hoe dit begrip concreet ingevuld moet worden, met een directe koppeling naar de betreffende financiële stroom. De matrix bestuurlijke verantwoording VWS en de matrix bestuurlijke verantwoording NZa vormen hierbij een hulpmiddel om de financiële stromen, taken en verantwoordelijkheden van het CAK schematisch weer te geven.
Ten aanzien van de invulling van het doelmatigheidsbegrip wordt verwezen naar paragraaf 3.4.
In de bestuursverklaring geeft de Raad van Bestuur van het CAK aan of de informatie in de bestuurlijke verantwoording een getrouw beeld geeft van de uitvoering van de wettelijke taken, in overeenstemming met het model en de terzake voor het CAK geldende wet- en regelgeving.
Het CAK moet in de bestuurlijke verantwoording een aantal kengetallen en prestatie-indicatoren voor het verslagjaar en voor zover van toepassing het jaar voorafgaand aan het verslagjaar opnemen. Deze kengetallen en prestatie-indicatoren zijn in bijlage 5 ‘Definities kengetallen en prestatie-indicatoren’ van dit model opgenomen.
Met het oog op eventuele controles achteraf legt het CAK duidelijk intern vast, hoe de aan de kengetallen en prestatie-indicatoren ten grondslag liggende gegevens tot stand zijn gekomen.
In het kader van de tijdige vaststelling en inning van de eigen bijdrage Wlz en Wmo bij de cliënt zijn er specifieke werkafspraken gedefinieerd in de Regeling langdurige zorg (artikel 7.12, 7.13 en 7.14) en de Uitvoeringsregeling Wmo 2015 (hoofdstuk 2a) ten aanzien van de uitwisseling van gegevens tussen het CAK en de zorgkantoren en het CAK en de gemeenten. Het CAK besteedt in de bestuurlijke verantwoording 2020 als onderdeel van het ketenmanagement aandacht aan:
de tijdige aanlevering van gegevens (van cliënten die noodzakelijk zijn voor de vaststelling en inning van de eigen bijdrage Wlz en Wmo) aan het CAK;
de organisatie en uitkomst van periodieke bestandvergelijkingen van de administraties (houdende de relevante gegevens van cliënten) met zorgkantoren en gemeenten;
de door het CAK genomen acties inclusief terugkoppeling aan zorgkantoren en gemeenten, naar aanleiding van mogelijke problematiek bij het in samenwerkingsverband tijdig opleggen van de eigen bijdrage aan de cliënt.
Het CAK geeft in de bestuurlijke verantwoording aan op welke wijze in de organisatie is verankerd dat alle klachten en bezwaar van klanten op een klantgerichte manier en zo spoedig mogelijk worden behandeld. Het CAK moet de klachten en bezwaarschriften zorgvuldig behandelen overeenkomstig de toepasselijke bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
In de bestuurlijke verantwoording besteedt het CAK aandacht aan de organisatorische borging van de klachten- en bezwaarbehandeling binnen het CAK. Hierbij besteedt het CAK aandacht aan de wijze waarop zij bewaakt dat klachten en bezwaarschriften zorgvuldig volgens de voorschriften van de Awb worden afgehandeld. Het CAK geeft in de bestuurlijke verantwoording aan op welke wijze lering wordt getrokken uit de ontvangen klachten en bezwaarschriften en tot welke concrete verbeteringen in procedures en dergelijke dit heeft geleid.
De eisen die gesteld worden aan het uitvoeringsverslag zijn met ingang van 1 januari 2020 nader uitgewerkt in de regeling bezoldiging beheerskosten ZBO’s en het accountantsprotocol als bijlage hiervan (voorheen geregeld in het model jaarverslaggeving – CAK jaarrekening). Deze eisen voor de inrichting van het uitvoeringsverslag zijn niet van toepassing op de bestuurlijke verantwoording 2020. Wel kunnen in het uitvoeringsverslag eventueel onderwerpen zijn opgenomen die betrekking hebben op alle wettelijke taken die worden uitgevoerd door het CAK.
De NZa en VWS maken bij het beoordelen van de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de wettelijke taken zoveel mogelijk gebruik van de verantwoordingsdocumenten van het CAK en van de controleverklaring en het accountantsverslag van de externe accountant. Daarbij beoordelen de NZa en VWS de door de externe accountant uitgevoerde werkzaamheden en stellen zij op basis van de bevindingen de eigen (onderzoeks)werkzaamheden vast. VWS is op basis van de Comptabiliteitswet en de NZa is op basis van de Wmg12Op basis van artikel 61 Wmg. wettelijk bevoegd om stukken uit het accountantsdossier te kopiëren en/of digitaal op te vragen.
Op grond van de op deze wijze verzamelde informatie vormt de NZa zich een bestuurlijk oordeel over de rechtmatige en doelmatige uitvoering door het CAK van de taken waarop zij toezicht houden. VWS vormt zich ook een oordeel en stuurt indien akkoord een brief naar het CAK waarin de uitvoering van de (begrotingsgefinancierde) regelingen wordt goedgekeurd. Het protocol accountantsonderzoek bevordert een doelmatige controle- en toezichtstructuur.
De NZa brengt verslag uit van hun bevindingen aan het CAK, VWS (als systeemverantwoordelijke departement) en Zorginstituut Nederland (fondsbeheerder).
Artikel 2
Verantwoordingsstructuur
Onderdeel van Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2020· Gezondheidsrecht en farmaceutisch recht
Deze tekst geldt sinds 1 april 2021