Per 15 november 2013 zijn gedwongen bedelarij en uitbuiting van strafbare activiteiten opgenomen in artikel 273f Sr (ter implementatie van de Europese richtlijn inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel en de bescherming van slachtoffers daarvan).3Bij Wet van 6 november 2013 tot implementatie van de richtlijn 2011/36/EU van het Europees Parlement en de Raad inzake voorkoming en bestrijding van mensenhandel, de bescherming van slachtoffers ervan en ter vervanging van kaderbesluit 2002/629/JBZ van de Raad, PbEU L 101, Stb. 444).
Bedelarij wordt in de richtlijn uitgelegd als ‘het voor de bedelarij inzetten van (afhankelijke) personen. Onder uitbuiting van strafbare activiteiten (ook wel criminele uitbuiting genoemd) moet volgens de richtlijn worden verstaan: “het uitbuiten van individuen door hen strafbare feiten te laten plegen, zoals: zakkenrollen, winkeldiefstal, drugshandel, hennepteelt en soortgelijke strafbare feiten waarmee financieel gewin is gemoeid”.4Richtlijn 2011/36/EU van het Europees Parlement en de Raad inzake voorkoming en bestrijding van mensenhandel, de bescherming van slachtoffers ervan en ter vervanging van kaderbesluit 2002/629/JBZ van de Raad.. In het geval van criminele uitbuiting dient bij de beoordeling rekening gehouden te worden met deelnemingsvarianten als ‘doen plegen’. 5ECLI:NL:HR:2020:672.
Criminele Uitbuiting
Pleegperiode
< 6 maanden
6-12 maanden
> 12 maanden
Geen VH-feit1
4 – 8 maanden GS
8 – 18 maanden GS
> 18 maanden GS
VH-feit1
8 – 15 maanden GS
15 – 30 maanden GS
> 30 maanden GS
Feit waarop 12 jaar GS of meer staat1
> 24 maanden GS
24 – 48 maanden GS
> 48 maanden GS
1 strafbaar feit dat verdachte het slachtoffer laat plegen
Gedwongen bedelarij
Pleegperiode
Aantal slachtoffers
< 6 maanden
6-12 maanden
> 12 maanden
1 – 10
9 – 18 maanden GS
18 – 24 maanden GS
> 24 maanden GS
10 – 25
12 – 24 maanden GS
24 – 36 maanden GS
> 36 maanden GS
25 – 50
18 – 36 maanden GS
36 – 48 maanden GS
> 48 maanden GS
> 50
> 36 maanden GS
> 48 maanden GS
> 48 maanden GS
Strafmaat beïnvloedende factoren
– Wettelijke strafverzwarende omstandigheden: indien het feit wordt gepleegd door twee of meer verenigde personen, het slachtoffer de leeftijd van achttien jaren nog niet heeft bereikt dan wel een slachtoffer bij wie misbruik van een kwetsbare positie wordt gemaakt, de feiten zijn voorafgegaan, vergezeld of gevolgd van geweld of indien het feit zwaar lichamelijk letsel of de dood ten gevolge heeft (273f lid 3–5 Sr);
– De wijze (zoals de mate van geweld) waarop het slachtoffer is gedwongen/bewogen de werkzaamheden te verrichten;
– De aard van de activiteiten die verricht moesten worden;
– Risico dat het slachtoffer loopt bij het plegen van het delict (bijv. strafvervolging in het buitenland);
– Lichamelijk risico dat een slachtoffer loopt bij specifieke vormen van criminele uitbuiting (bijv. het slikken van bolletjes drugs)
Factoren met betrekking tot de verdachte(n)
– De rol van verdachte met betrekking tot die uitbuiting (vervulde hij een kernrol (zgn. hoofdverdachte) of was hij faciliterend);
– De omstandigheid dat sprake is van een georganiseerd verband;
– Relevante recidive
Factoren met betrekking tot het slachtoffer
– Afhankelijkheids- of vertrouwensrelatie (waaronder onder meer begrepen: hoedanigheid verdachte/ vertrouwens-, gezags- of afhankelijkheidsrelatie tussen slachtoffer en verdachte / slachtoffer is aan zorg van verdachte of instelling toevertrouwd);
– Bijzondere kwetsbaarheid slachtoffer (bijvoorbeeld LVB of een DSM 5-indicatie, jonge leeftijd, geen legale verblijfsstatus, opgelopen trauma, schuldenproblematiek, niet kunnen terugkeren naar land van herkomst, verminderde -geestelijke- weerbaarheid).
– Gevolgen die het plegen van het feit voor het slachtoffer zelf hebben gehad (bijvoorbeeld strafvervolging)
Lijst met afkortingen:
GS = gevangenisstraf
LVB = Licht Verstandelijke Beperking
DSM = Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders
VH-feit = Feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten (art 67 Wetboek van strafvordering)
Artikel 4
Criminele uitbuiting en gedwongen bedelarij
Onderdeel van Richtlijn voor strafvordering mensenhandel· Strafrecht
Deze tekst geldt sinds 1 juli 2024