Overtredingen worden ingedeeld naar de klassen zoals gedefinieerd in het AIB.
In aanvulling op het AIB kent deze specifieke uitwerking op het fytosanitaire terrein een verbijzondering voor de (mogelijke) gevolgen van een overtreding op het risico van het introduceren en verspreiden van schadelijke organismen.
EU-quarantaineorganismen mogen niet worden binnengebracht op, in het verkeer zijn binnen, of gehouden, vermeerderd of vrijgelaten worden op het grondgebied van de Unie (artikel 5 PHR). Het enkele aantreffen van een EU-quarantaineorganisme wordt in dit interventiebeleid niet aangemerkt als overtreding, tenzij het aantreffen als verwijtbaar wordt beoordeeld. Hetzelfde geldt voor niet verwijtbaar verkeerd gebruik van plantenpaspoorten en fytosanitaire certificaten, indien een besmetting na het in het verkeer brengen of export van een partij wordt vastgesteld.
Indien een besmetting veroorzaakt wordt door het overtreden van een wettelijk gedragsvoorschrift, geldt de aangetoonde besmetting als een verzwarende omstandigheid bij het vaststellen van de interventie.
Ten algemene zijn overtredingen van administratieve bepalingen een vorm van systeemondermijning. Administratieve verplichtingen zijn een belangrijke voorwaarde om te kunnen beoordelen of aan fytosanitaire verplichtingen voldaan wordt.
Op basis van deze beoordeling en het AIB heeft de indeling in klasse plaatsgevonden. Daarbij zijn de volgende overwegingen meegenomen:
Er is sprake van een lichte overtreding wanneer (het gevolg van) het feit eenvoudig en snel kan worden hersteld, en de fytosanitaire risico’s vrijwel nihil zijn. Er is sprake van een gering (risico op) gevaar voor plantgezondheid.
Er is sprake van een middelzware overtreding wanneer er weliswaar geen sprake is van een zware overtreding maar de handeling of gedraging dusdanig ongewenst is dat herhaling van de overtreding moet worden voorkomen. Dit is m.n. het geval als er sprake is van (risico op) imagoschade voor Nederland als exportpartner of onzorgvuldig omgaan met fytosanitaire voorzorgsmaatregelen (dus een (risico) op gevaar voor plantgezondheid).
Er is sprake van een zware overtreding wanneer er sprake is van (risico op) ernstig gevaar voor de plantgezondheid door introductie van, of niet effectieve bestrijding van, een reeds geïntroduceerd quarantaineorganisme of ondermijning van het fytosanitaire toezicht systeem in Nederland.
Voor de lichte overtredingen geldt dat na een derde constatering van een lichte overtreding wordt overgegaan naar de interventie die volgt op de constatering van een middelzware overtreding. Dat betekent dat een officiële waarschuwing dient te volgen.
Het fytosanitaire handhavingsbeleid is gericht op het vergroten van het fytosanitair bewustzijn: wetsovertreding leidt tot een risico op het uitbreken of verder verspreiden van quarantaineorganismen, met mogelijke consequenties voor de natuur, de landbouw en de handel.
Overtredingen van de fytosanitaire wet- en regelgeving worden doorgaans bestuurlijk beboet. Indien de ernst van de overtreding of de omstandigheden waaronder deze is begaan daartoe aanleiding geven, legt de NVWA deze aan het Openbaar Ministerie (OM) voor. Dit volgt uit artikel 26, tweede lid, van de Plantgezondheidswet. Het OM beslist of het overgaat tot strafrechtelijke afdoening. Strafrechtelijke afdoening is niet voorbehouden aan een vooraf aan te geven overtreding van een bepaald voorschrift, maar kan in beginsel bij alle overtredingen van de bij of krachtens de Plantgezondheidswet gestelde voorschriften noodzakelijk zijn.
De kolommen ‘interventies’ en ‘follow-up na overtreding; interventies bij herhaalde overtreding’ in de bijlage van dit document vermelden uitsluitend de bestuurlijke boete als bestraffende sanctie die doorgaans wordt toegepast. Dit laat onverlet dat, als een overtreding zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk kan worden afgedaan, op grond van de specifieke feiten en omstandigheden kan worden besloten om in plaats van een bestuurlijke boete een proces-verbaal op te maken ten behoeve van strafrechtelijke afdoening. Op voorhand is niet in de bijlage van dit document voor alle gevallen aan te geven wanneer wordt overgegaan tot een strafrechtelijke bestraffende sanctie. Daarom vormt deze paragraaf een aanvulling op bovengenoemde kolommen in de bijlage.
De NVWA beschikt naast de mogelijkheid om overtredingen van de fytosanitaire wet- en regelgeving bestuurlijk te beboeten over de mogelijkheid om een corrigerende interventie op te leggen. Voor een volledig overzicht van mogelijke corrigerende interventies kan de bijlage van het Algemeen Interventiebeleid worden geraadpleegd.
Voor welke corrigerende interventie wordt gekozen, is vastgelegd in artikel 5.5 van het AIB.
Na het constateren van een zware of middelzware overtreding kan een extra inspectie worden uitgevoerd om na te gaan of gemaakte afspraken over het opheffen van de overtreding zijn nagekomen.
Artikel 3
Werkwijze
Onderdeel van Specifiek interventiebeleid NVWA fytosanitaire wetgeving· Agrarisch recht
Deze tekst geldt sinds 15 februari 2026