Naar hoofdinhoud

Artikel 4

Operationele voorwaarden

Onderdeel van Transportcode gas TSB· Contracten, schade en aansprakelijkheid

Deze tekst geldt sinds 21 februari 2026

4.1 Balanceringsregime De balanceringsverantwoordelijke is verantwoordelijk voor het bewaken van de balans per portfolio. 4.1.1 Het indienen van programma’s Een balanceringsverantwoordelijke dient dagelijks voor 14:00 uur bij de transmissiesysteembeheerder een entryprogramma en/of exitprogramma voor de volgende gasdag in. De transmissiesysteembeheerder publiceert op zijn website een formule die de relatie voorschrijft tussen entry- en exithoeveelheden per uur voor een exitprogramma. De balanceringsverantwoordelijke is verplicht de formule toe te passen in een exitprogramma, dat geheel of gedeeltelijk betrekking heeft op de levering van gas aan kleinverbruikers. De formule mag niet worden toegepast op de netto verkooppositie door transacties op het virtuele handelspunt. De parameters van deze formule die gelden voor de volgende gasdag publiceert de transmissiesysteembeheerder dagelijks voor 09:00 uur op zijn website. De formule wordt zodanig opgesteld dat na toepassing van de formule de entryhoeveelheid per gasdag gelijk is aan de exithoeveelheid. Uiterlijk een uur na het tijdstip waarop de in artikel 4.1.1.1 bedoelde entry- en/of exitprogramma’s moeten zijn ingediend, informeert de transmissiesysteembeheerder de balanceringsverantwoordelijke of de entry- en/of exitprogramma’s zijn goedgekeurd. De transmissiesysteembeheerder keurt in ieder geval een exitprogramma af indien het exitprogramma niet voldoet aan de eisen zoals beschreven in artikel 4.1.1.2. Indien de balanceringsverantwoordelijke afziet van het toepassen van de in artikel 4.1.1.2 bedoelde formule in zijn exitprogramma, dan keurt de transmissiesysteembeheerder in ieder geval het exitprogramma af indien in dat exitprogramma de entry- en exithoeveelheid niet ieder uur gelijk is. De transmissiesysteembeheerder keurt in ieder geval een entryprogramma af indien in het entryprogramma de entry- en exithoeveelheid niet ieder uur gelijk is. De transmissiesysteembeheerder keurt in ieder geval een entry- of exitprogramma af indien de transmissiesysteembeheerder op het VPBV inconsistentie constateert met andere exit- respectievelijk entryprogramma’s van de balanceringsverantwoordelijke zelf en/of van een andere balanceringsverantwoordelijke. Dat een ander exit- of entryprogramma nog niet volledig is goedgekeurd, hoeft voor een programma waarin overgaat van of naar het nog niet goedgekeurde programma, niet te leiden tot inconsistentie. Nadat de balanceringsverantwoordelijke van de transmissiesysteembeheerder bericht heeft ontvangen dat zijn entry- en/of exitprogramma is afgekeurd, dient hij een verbeterd entry- en/of exitprogramma in, die opnieuw de goedkeuring van de transmissiesysteembeheerder behoeven. Indien om 22:00 uur voorafgaand aan de gasdag geen goedgekeurd entry- en/of exitprogramma beschikbaar is, stelt de transmissiesysteembeheerder op basis van de hem bekende informatie dit entry- en/of exitprogramma vast. Indien op dit tijdstip de transmissiesysteembeheerder inconsistentie constateert op het VPBV tussen het programma van een toegelaten beurs of een afwikkelonderneming (clearing house) die beschikt over een vergunning conform de Wet op het financieel toezicht (Wft) en een exit- en/of entryprogramma van een andere balanceringsverantwoordelijke, dan stelt de transmissiesysteembeheerder de betrokken programma’s vast in lijn met het door een toegelaten beurs of afwikkelonderneming ingediende programma. 4.1.2 Informatieverstrekking ten behoeve van de balanshandhaving De transmissiesysteembeheerder publiceert op basis van de goedgekeurde entry- en exitprogramma’s uiterlijk twee uur voor het begin van de gasdag voor een ieder opvraagbaar de uurwaarden van de grenzen van de zones voor balanshandhaving voor de betreffende gasdag, zijnde: de grens tussen de donkergroene zone en de lichtgroene zone; de grens tussen de lichtgroene zone en de oranje zone; de grens tussen de oranje zone en de rode zone. De transmissiesysteembeheerder publiceert, zodra deze beschikbaar zijn, per uur voor een ieder opvraagbaar: [vervallen]; de hoeveelheid gas gekocht/verkocht middels WDM-transacties, de uren waarin het gas wordt geleverd/afgenomen en de WDM-transactieprijs; [vervallen]; de som van de posities van de onbalans veroorzakende balanceringsverantwoordelijken; [vervallen]; het systeem balans signaal. De transmissiesysteembeheerder publiceert op uurbasis per portfolio per uur, zodra deze beschikbaar zijn, onderstaande informatie die alleen opvraagbaar is door geautoriseerde medewerkers van de betreffende balanceringsverantwoordelijke: het goedgekeurde entry- en/of exitprogramma; de uuronbalans, zijnde de vastgestelde netto afwijking van de near real time allocaties ten opzichte van het goedgekeurde entry- en/of exitprogramma; na een WDM-transactie: de hoeveelheid gas die ten gevolge van de WDM-transactie door de transmissiesysteembeheerder is gekocht van of verkocht aan de onbalans veroorzakende balanceringsverantwoordelijken conform artikel 4.1.4.2 en 4.1.4.3 het uur van de WDM-transactie en de prijs; de cumulatie van de uuronbalansen, zijnde het portfolio onbalans signaal. 4.1.3 [vervallen] 4.1.4 Dagelijkse balanshandhaving 4.1.4.1 De positie van het systeem balans signaal bevindt zich in één van de volgende vier zones: donkergroen, lichtgroen, oranje, rood. Hierbij is de mate van systeemonbalans vanaf de donkergroene zone, in de volgorde zoals hiervoor benoemd, steeds oplopend, zowel in een tekortsituatie als in een overschotsituatie. In de eerste helft van ieder uur voorspelt de transmissiesysteembeheerder de positie van het systeem balans signaal aan het einde van dat uur. Als deze voorspelling in de donkergroene zone uitkomt, dan onderneemt de transmissiesysteembeheerder geen actie met betrekking tot balanshandhaving. Als deze voorspelling buiten de donkergroene zone uitkomt en toeneemt ten opzichte van de voorspelling van de systeemonbalans van het voorgaande uur, dan zal de transmissiesysteembeheerder een WDM-titletransactie aangaan om de systeemonbalans te verminderen. De hoeveelheid waarvoor de transmissiesysteembeheerder de WDM-titletransactie aangaat is het verschil tussen de voorspelde waarde van het systeem balans signaal aan het eind van het uur en de grens tussen de donkergroene zone en de lichtgroene zone, verminderd met de hoeveelheid gas die de transmissiesysteembeheerder middels eerdere WDM-titletransacties heeft gekocht/verkocht en die nog geleverd/afgenomen moeten worden. Als deze voorspelling in de rode zone uitkomt en de netbeheerder van het landelijk gastransportnet verwacht dat de inzet van de WDM-transactie onvoldoende effect zal hebben, kan de netbeheerder van het transmissiesysteem een noodsituatie uitroepen en handelen zoals beschreven in 4.1.4.4. Een WDM-transactie heeft invloed op het portfolio onbalans signaal van het betreffende portfolio. 4.1.4.2 Acties met betrekking tot balanshandhaving in een tekortsituatie De hoeveelheid gas die de transmissiesysteembeheerder koopt conform artikel 4.1.4.1 verkoopt de transmissiesysteembeheerder in het uur van levering of afname tegen de WDM-transactieprijs aan de onbalans veroorzakende balanceringsverantwoordelijke(n) naar rato van de waarde van hun portfolio onbalans signaal die betrekking heeft op het begin van het uur van de WDM-transactie. Dit heeft invloed op het portfolio onbalans signaal in het uur van levering of afname van dit gas. 4.1.4.3 Acties met betrekking tot balanshandhaving in een overschotsituatie De hoeveelheid gas die de transmissiesysteembeheerder verkoopt conform artikel 4.1.4.1 koopt de transmissiesysteembeheerder in het uur van levering of afname tegen de WDM-transactieprijs van de onbalans veroorzakende balanceringsverantwoordelijke(n) naar rato van de waarde van hun portfolio onbalans signaal die betrekking heeft op het begin van het uur van de WDM-transactie. Dit heeft invloed op het portfolio onbalans signaal in het uur van levering of afname van dit gas. 4.1.4.4 Acties met betrekking tot een noodsituatie Als de transmissiesysteembeheerder een noodsituatie heeft uitgeroepen zoals beschreven in artikel 4.1.4.1 of 4.1.4.5, dan kan de transmissiesysteembeheerder besluiten om (een van) de volgende maatregelen te treffen: het opschorten van het proces dat de WDM-transacties initieert zoals omschreven in artikel 4.1.4.1; inzet van eventueel gecontracteerde middelen voor noodsituaties; instructies betreffende gasopslagsystemen en LNG-systemen en op entrypunten van het transmissiesysteem; instructies op exitpunten van het transmissiesysteem. Balanceringsverantwoordelijken zijn verplicht de instructie(s) op te volgen. Na afloop van de noodsituatie overleggen de transmissiesysteembeheerder en de betrokken balanceringsverantwoordelijke over de afwikkeling van de ontstane situatie. Als de transmissiesysteembeheerder een noodsituatie heeft uitgeroepen zoals beschreven in artikel 4.1.4.1, dan zal de transmissiesysteembeheerder dit publiceren onder vermelding van het uur van de start van de noodsituatie. Instructies van de transmissiesysteembeheerder in deze situatie hebben invloed op het portfolio onbalans signaal van het betreffende portfolio. Een hoeveelheid gas die de transmissiesysteembeheerder door middel van een instructie koopt of verkoopt, additioneel aan de WDM-transactie, wordt verrekend tegen de WDM-transactieprijs van het betreffende uur. Als de transmissiesysteembeheerder een noodsituatie heeft uitgeroepen zoals beschreven in artikel 4.1.4.5, dan zal de transmissiesysteembeheerder dit zo spoedig mogelijk publiceren onder vermelding van het uur van de start van de noodsituatie. Instructies van de transmissiesysteembeheerder in deze situatie hebben geen invloed op het portfolio onbalans signaal van het betreffende portfolio, en worden via transacties tussen de transmissiesysteembeheerder en de balanceringsverantwoordelijke op een virtueel punt afgehandeld tegen de neutrale gasprijs als bedoeld in artikel 4.1.6.4. Als de door de transmissiesysteembeheerder uitgeroepen noodsituatie ten einde is, zal de transmissiesysteembeheerder dit zo spoedig mogelijk publiceren onder vermelding van het tijdstip van einde van de noodsituatie. In geval van een noodsituatie zal de transmissiesysteembeheerder aan de betrokken balanceringsverantwoordelijke geen tarief voor een overschrijding van de gecontracteerde entry- of exitcapaciteit conform artikel 3.10 van de Tarievencode gas TSB en DSB berekenen indien en voor zover deze overschrijding een gevolg is van een volgens dit artikel door de transmissiesysteembeheerder gegeven instructie. 4.1.4.5 Indien de transmissiesysteembeheerder geconfronteerd wordt met onverwachte grote storingen kan de transmissiesysteembeheerder een noodsituatie uitroepen en handelen zoals beschreven in artikel 4.1.4.4. Onder onverwachte grote storingen wordt ook begrepen een storing in de tot het transmissiesysteem behorende ondersteunende communicatie en besturingssystemen, waarbij de systeemintegriteit in het geding komt of kan komen. Bij de afwikkeling van een noodsituatie als bedoeld in het eerste lid, zal een eventueel verschil tussen de hoeveelheid entrygas en de hoeveelheid exitgas onder aftrek van het verschil tussen entry- en exitgas op basis van artikel 4.1.1.2 verrekend worden tegen de neutrale gasprijs als bedoeld in artikel 4.1.6.4. Indien de transmissiesysteembeheerder in een noodsituatie als bedoeld in het eerste lid een WDM-transactie aangaat, dan ontstaat er een saldo door het prijsverschil tussen de neutrale gasprijs als bedoeld in artikel 4.1.6.4 en de WDM-transactieprijs. Dit saldo wordt verrekend conform artikel 4.1.8. 4.1.4.6 Indien de transmissiesysteembeheerder geconfronteerd wordt met storingen in de informatievoorzieningssystemen betreffende het balanceringsregime, bedoeld om balanceringsverantwoordelijken van informatie te voorzien, kan de transmissiesysteembeheerder besluiten tot het opschorten van het proces dat de WDM-transacties initieert zoals omschreven in artikel 4.1.4.1. Indien de transmissiesysteembeheerder het proces dat de WDM-transacties initieert heeft opgeschort, dan zal de transmissiesysteembeheerder dit zo spoedig mogelijk publiceren onder vermelding van het tijdstip waarop dit ingaat. Tijdens een situatie waarin de informatievoorzieningssystemen gestoord zijn, wordt een eventuele WDM-transactie met de onbalans veroorzakende balanceringsverantwoordelijke(n) verrekend tegen de neutrale gasprijs conform artikel 4.1.6.4. Indien de transmissiesysteembeheerder in deze situatie een WDM-transactie aangaat, dan ontstaat er een saldo door het prijsverschil tussen de neutrale gasprijs als bedoeld in artikel 4.1.6.4 en de WDM-transactieprijs. Dit saldo wordt verrekend conform artikel 4.1.8. Indien de informatievoorzieningssystemen weer in orde zijn, zal de opschorting worden beëindigd. De transmissiesysteembeheerder zal dit zo spoedig mogelijk publiceren onder vermelding van het tijdstip van einde van de opschorting. 4.1.4.7 Er is sprake van ongewenst balanceringsgedrag door een balanceringsverantwoordelijke is sprake indien op enig heel uur: (uu:00) Er in het vorige uur een balanceringsactie conform artikel 4.1.4 is uitgevoerd, en De balanceringsverantwoordelijke mede onbalansveroorzaker is geweest van de balanceringsactie zoals die volgens artikel 4.1.4.2 of artikel 4.1.4.3 is uitgevoerd en De absolute waarde van haar portfolio onbalans signaal op uu:00 groter is dan 15% van de absolute grenswaarde van de donkergroene zone; en er is sprake van minstens één van de volgende omstandigheden op uu:00: het betreffende portfolio wordt vooral via TTF gebalanceerd. Dat is het geval indien één van de volgende situaties optreedt: de absolute waarde van de TTF near-real-time allocaties in de portfolio is groter dan de som van alle near-real-time entry en exit allocaties in de portfolio (in absolute zin) op entry- en exitpunten, of; het portfolio heeft geen near-real-time allocatie op entrypunten waar het gas fysiek het systeem wordt ingevoed; of; het portfolio heeft geen near-real-time allocatie op exitpunten waar het gas fysiek aan het systeem wordt onttrokken. of de portfolio-onbalans is groter dan de portfolio omvang op dat betreffende uur. Dat is het geval indien de absolute waarde van het portfolio onbalans signaal groter is dan de som van de TTF near-real-time allocaties en alle near-real-time entry en exit allocaties in de portfolio (in absolute zin) op entry- en exitpunten waar het gas fysiek stroomt op dat betreffende uur. Indien een balanceringsverantwoordelijke ongewenst balanceringsgedrag vertoont overeenkomstig het eerste lid, dan zal de transmissiesysteembeheerder bij deze balanceringsverantwoordelijke een heffing, conform artikel 3, zeventiende lid uit NC-BAL, in rekening brengen. De heffing is gelijk aan 30% van de absolute waarde van het bedrag dat volgt uit artikel 4.1.4.2 of uit artikel 4.1.4.3. Indien een balanceringsverantwoordelijke voor de eerste keer ongewenst balanceringsgedrag vertoont overeenkomstig het eerste lid, dan zal de transmissiesysteembeheerder dit toelichten aan de balanceringsverantwoordelijke en geen heffingen in rekening brengen tot het moment waarop de toelichting schriftelijk is verstuurd aan de betreffende balanceringsverantwoordelijke. Vanaf de eerstvolgende gasdag, nadat de schriftelijke toelichting verstuurd is, is dit lid niet meer van toepassing voor die betreffende balanceringsverantwoordelijke. De heffingen zullen op een inzichtelijke manier door de transmissiesysteembeheerder worden gefactureerd. Van een onverwachte fysieke verstoring op een entry- of exitpunt op enig uur is sprake indien: de transmissiesysteembeheerder het geconfirmeerde gastransport op dat entry- of exit punt geheel of gedeeltelijk onverwacht niet kan uitvoeren; de oorzaak van deze verstoring niet te wijten valt aan de balanceringsverantwoordelijke die voor dat betreffende entry- of exitpunt draagt. Indien er sprake is van een onverwachte fysieke verstoring dan zal, gedurende vijf uren vanaf het ontstaan van de onverwachte fysieke verstoring het verschil tussen confirmatie en de allocatie op het betreffende entry- of exitpunt niet worden meegenomen in de bepaling of er sprake is van ongewenst balanceringsgedrag als bedoeld in het eerste lid. De transmissiesysteembeheerder kan besluiten om de termijn bedoeld in het vijfde lid te verlengen indien de balanceringsverantwoordelijke kan aantonen dat de specifieke omstandigheden rondom de onverwachte fysieke verstoring het haar onmogelijk maken om na de genoemde termijn geen ongewenst balanceringsgedrag als bedoeld in het eerste lid te vertonen. Indien er in aanvulling op het vijfde lid ook sprake is van een noodsituatie als bedoeld in artikel 4.1.4.5 dan zal, gedurende de noodsituatie het verschil tussen de confirmatie en de allocatie op het betreffende entry- of exitpunt niet worden meegenomen in de bepaling of er sprake is van ongewenst balanceringsgedrag als bedoeld in het eerste lid. Op het moment dat de transmissiesysteembeheerder aanwijzingen heeft dat sprake is van gedrag, als bedoeld in het eerste lid, zal zij voordat zij een heffing in rekening brengt, als bedoeld in lid 2a, de balanceringsverantwoordelijke de gelegenheid geven zijn standpunt naar voren te brengen (hoor) en om te reageren op het standpunt van de transmissiesysteembeheerder (wederhoor). De balanceringsverantwoordelijke kan van de mogelijkheid tot hoor en wederhoor gebruik maken binnen twee weken na de melding van de transmissiesysteembeheerder dat er gedrag, als bedoeld in het eerste lid, is vastgesteld. Indien de balanceringsverantwoordelijke niet binnen voornoemde twee weken de transmissiesysteembeheerder zijn standpunt heeft kenbaar gemaakt, kan de transmissiesysteembeheerder de heffing, als bedoeld in lid 2a, in rekening brengen bij de balanceringsverantwoordelijke. Als strikte toepassing van dit artikel naar het oordeel van de transmissiesysteembeheerder onevenredig zou zijn of naar haar oordeel het belang van het balanceringsregime minder is gediend met die strikte toepassing, kan de transmissiesysteembeheerder besluiten een heffing, als bedoeld in lid 2a, niet in rekening te brengen. De transmissiesysteembeheerder neemt in haar oordeel de hoor en wederhoor, als bedoeld in het achtste lid, mee. 4.1.4.8 Indien de balanceringsverantwoordelijke substantieel ongewenst balanceringsgedrag vertoont, dan voldoet de balanceringsverantwoordelijke niet langer aan de voorwaarde zoals bedoeld in artikel 3.2.0, onderdeel c en kan intrekking van de erkenning op grond van artikel 3.3.2 onverwijld volgen. Een balanceringsverantwoordelijke vertoont substantieel ongewenst balanceergedrag indien, gerekend over een aaneengesloten periode van twaalf maanden tot en met de datum waarop het ongewenste balanceringsgedrag voor het laatst plaatsvond: De balanceringsverantwoordelijke drie of meer heffingen heeft gehad in één van de vier periodes van drie aaneengesloten maanden in die aaneengesloten periode van twaalf maanden en zeven of meer heffingen heeft gehad in die aaneengesloten periode van twaalf maanden; of De balanceringsverantwoordelijke in drie van de vier periodes van drie aaneengesloten maanden in die aaneengesloten periode van twaalf maanden een heffing heeft gehad 4.1.4.9 De transmissiesysteembeheerder voert jaarlijks overleg met representatieve organisaties van systeemgebruikers op de gasmarkt over de werking van de artikelen 4.1.4.7, 4.1.4.8 en 4.1.4.10 en stuurt de resultaten hiervan aan de Autoriteit Consument en Markt. Indien deze evaluatie daartoe aanleiding geeft, leggen de gezamenlijke systeembeheerders een voorstel (tot wijziging) met betrekking tot de artikelen 4.1.4.7, 4.1.4.8 en 4.1.4.10 ter goedkeuring voor aan Autoriteit Consument en Markt. De evaluatie waarvan sprake is in dit artikel kan op initiatief van de transmissiesysteembeheerder en/of de Autoriteit Consument en Markt uitgevoerd worden. 4.1.4.10 Als de transmissiesysteembeheerder een WDM-transactie conform artikel 4.1.4.1 uitvoert, zal de transmissiesysteembeheerder bij iedere onbalans veroorzakende balanceringsverantwoordelijke een heffing, conform artikel 3, zeventiende lid van NC-BAL, in rekening brengen. Als de voorspelling van het systeem balans signaal conform artikel 4.1.4.1 uitkomt in de lichtgroene zone, wordt de heffing, als bedoeld in het eerste lid, berekend als 0% van de absolute waarde van het bedrag dat volgt uit de berekening van artikel 4.1.4.2 of artikel 4.1.4.3 Als de voorspelling van het systeem balans signaal conform artikel 4.1.4.1 uitkomt in de oranje zone, wordt de heffing, zoals bedoeld in het eerste lid, berekend als 10% van de absolute waarde van het bedrag dat volgt uit de berekening van artikel 4.1.4.2 of de berekening van uit artikel 4.1.4.3. Als de voorspelling van het systeem onbalans signaal conform artikel 4.1.4.1. uitkomt in de rode zone, wordt de heffing, zoals bedoeld in het eerste lid, berekend als 20% van de absolute waarde van het bedrag dat volgt uit de berekening van artikel 4.1.4.2 of uit de berekening van artikel 4.1.4.3 4.1.5 [vervallen] 4.1.6 Verrekening van afwijkingen van near-real-time allocaties door de transmissiesysteembeheerder Nadat de off line allocaties definitief zijn verklaard in de maand na afloop van de maand waarop de gegevens betrekking hebben, wordt het verschil tussen de near-real-time allocaties en de off line allocaties bepaald. Het verschil tussen de near-real-time allocaties en de off line allocaties wordt per gasdag verrekend tegen de neutrale gasprijs zoals bedoeld in artikel 4.1.6.4. De correctie van de offline allocaties van de exitpunten waar het transmissiesysteem is verbonden met het distributiesysteem in de vierde maand na afloop van de maand waarop de gegevens betrekking hebben en correcties van de offline allocaties van de overige entry- en exitpunten in de maand na afloop van de maand waarop de gegevens betrekking hebben, worden ook verrekend tegen de neutrale gasprijs zoals bedoeld in artikel 4.1.6.4. De neutrale gasprijs is de volumegewogen gemiddelde prijs van alle contracten die op het handelsplatform PEGAS van European Energy Exchange AG worden afgesloten op D-2, D-1 en D voor levering op D (balansdag). Hierbij is de index calculatie een continu en real-time proces en vindt de index publicatie plaats op ‘near real time’ basis en worden de historische gegevens worden op Internet gepubliceerd. In formulevorm wordt de neutrale gasprijs als volgt weergegeven: Waarbij: INDEXD: ‘Neutrale Gasprijs’ voor de ‘balansdag’ (D) waarop contracten in levering gaan Pi t/m Px: Prijzen van contracten voor levering van gas op balansdag (D) Vi t/m Vx: Volumes van contracten voor levering van gas op balansdag (D) x: aantal contracten afgesloten van D-2 t/m D Indien de neutrale gasprijs niet op basis van lid 1 berekend kan worden, dan zal de laatst berekende neutrale gasprijs gelden als neutrale gasprijs voor balansdag D. [vervallen] 4.1.7 Einde dag verrekening Conform hoofdstuk 5 van NC-BAL verrekent de transmissiesysteembeheerder de positie (“dagelijkse onbalanshoeveelheid”) aan het einde van de dag met de balanceringsverantwoordelijken. Voor dit doel maakt de transmissiesysteembeheerder gebruik van de mogelijkheid in hoofdstuk 9 van NC-BAL, zijnde een leidingbufferflexibiliteitsdienst. De hoeveelheid leidingbuffer die de transmissiesysteembeheerder ter beschikking stelt aan de markt is gelijk aan de donkergroene zone conform artikel 4.1.2.1. Hierdoor is de dagelijkse onbalanshoeveelheid waarvan sprake is in artikel 21 van NC-BAL gelijk aan nul. De transmissiesysteembeheerder brengt voor de leidingbufferflexibiliteitsdienst een tarief in rekening conform de ‘kleine aanpassing’ uit artikel 22 van de NC-BAL. Bij de invoering van leidingbufferflexibiliteitsdienst is het tarief (LFS-tarief) vastgesteld op 0,4% van de neutrale gasprijs als bedoeld in artikel 4.1.6.4. De transmissiesysteembeheerder kan het tarief evalueren en, indien deze evaluatie daartoe aanleiding geeft, een gewijzigd tarief ter goedkeuring voorleggen aan Autoriteit Consument en Markt. Indien dit leidt tot een wijziging van het tarief, zal het gewijzigde tarief gepubliceerd worden op de website van de transmissiesysteembeheerder. De evaluatie waarvan sprake is in dit artikel kan op initiatief van de transmissiesysteembeheerder en/of de Autoriteit Consument en Markt uitgevoerd worden. De evaluatie neemt in ieder geval de volgende aspecten in ogenschouw: de mate waarin het LFS-tarief bijdraagt aan de ontwikkeling van de within day market. de mate waarin de balanceringskosten voor balanceringsverantwoordelijken veroorzaakt worden door het LFS-tarief. 4.1.8 De transmissiesysteembeheerder brengt per kalenderjaar een neutraliteitsheffing, conform hoofdstuk VII van NC-BAL, in rekening bij de systeemgebruikers in de zin van artikel 2, vijfde lid NC-BAL. De neutraliteitsheffing bestaat uit de som van: het saldo zoals dat is vastgesteld conform artikel 4.1.4.5, derde lid het saldo zoals dat is vastgesteld conform artikel 4.1.4.6, vierde lid opbrengsten uit de einde dag verrekening volgens artikel 4.1.7 verliezen als gevolg van wanbetaling zoals bedoeld in artikel 31 van de NC-BAL, gecorrigeerd met eventuele nagekomen opbrengsten. Opbrengsten uit de heffing zoals gedefinieerd in artikel. 4.1.4.7, lid 2a Opbrengsten uit de heffing zoals gedefinieerd in artikel 4.1.4.10 De neutraliteitsheffing over een kalenderjaar t wordt in beginsel in kalenderjaar t+2 in rekening gebracht bij de systeemgebruikers conform dezelfde methodologie als de capaciteitsgebaseerde entry- en exittarieven, zoals die is vastgelegd in artikel 3.2 tot en met 3.9, lid 1 van de Tarievencode gas. Hierbij wordt de in artikel 3.3, lid 2 en 3.5, lid 1 van de Tarievencode gas de toegestane inkomsten (Tl) vervangen door de hoogte van de neutraliteitsheffing. Op de factuur waarmee de transmissiesysteembeheerder de neutraliteitsheffing in rekening brengt, worden de onderdelen zoals beschreven in het tweede lid en de gecontracteerde capaciteit gespecificeerd. Voordat de transmissiesysteembeheerder de neutraliteitheffing in rekening brengt, zendt hij de voorgenomen heffing inclusief de specificatie beschreven in het vierde lid ter informatie aan de ACM. 4.2 Uitvoering van transport 4.2.1 Algemeen De transmissiesysteembeheerder kent aan elke balanceringsverantwoordelijke voor elk portfolio een unieke identificatie toe. Berichtenuitwisseling tussen de balanceringsverantwoordelijke en de transmissiesysteembeheerder met betrekking tot de uitvoering van transport zal plaatsvinden via een door de transmissiesysteembeheerder geaccepteerd en vooraf afgestemd en getest communicatieprotocol. 4.2.2 Nomineren Nominaties van balanceringsverantwoordelijken geven de door de balanceringsverantwoordelijke gewenste hoeveelheid te transporteren gas op een entrypunt of exitpunt aan. De transmissiesysteembeheerder gebruikt de nominaties in de planning van het gastransport (met het oog op het efficiënt bedrijven van het transmissiesysteem), voor de toekenning van eventuele afschakelbare entry- of exitcapaciteit en in het allocatieproces. Een balanceringsverantwoordelijke dient voor elke gasdag voor elk entrypunt en exitpunt voor elk portfolio een nominatie in bij de transmissiesysteembeheerder. Een nominatie dient uiterlijk om 14.00 uur op de dag vóór de gasdag waarop de nominatie betrekking heeft door de transmissiesysteembeheerder ontvangen te zijn. Indien een nominatie niet wordt ontvangen door de transmissiesysteembeheerder, dan wordt aangenomen dat de nominatie nul is voor het desbetreffende uur en entrypunt of exitpunt. De balanceringsverantwoordelijke is bevoegd hernominaties te sturen naar de transmissiesysteembeheerder. Van een ontvangen hernominatie neemt de transmissiesysteembeheerder alleen wijzigingen in behandeling die betrekking hebben op uren in de gasdag die na het ontvangsttijdstip van de hernominatie liggen, rekening houdend met de leadtime voor hernominaties. De leadtime bedraagt een half uur of twee uur. De transmissiesysteembeheerder publiceert op haar website een lijst met punten waarvoor de leadtime een half uur bedraagt en de per punt geldende voorwaarden. Voor alle overige punten waar hernominaties mogelijk zijn geldt een leadtime van twee uur. Voor een entrypunt vermeldt een nominatie voor een gasdag voor elk uur van die gasdag een hoeveelheid gas, de portfolio van de balanceringsverantwoordelijke, het entrypunt en de partij waarvan gas (eventueel administratief) wordt overgenomen. Voor een exitpunt bevat een nominatie voor een gasdag voor elk uur van die gasdag een hoeveelheid gas, de portfolio van de balanceringsverantwoordelijke het exitpunt en de partij waaraan gas (eventueel administratief) wordt overgedragen. De transmissiesysteembeheerder kan de balanceringsverantwoordelijke voor bepaalde entrypunten of exitpunten tijdelijk vrijstelling verlenen van de verplichting tot nomineren. De voorwaarden waaronder de transmissiesysteembeheerder deze vrijstelling verleent, worden door hem op zijn website vooraf gepubliceerd. De transmissiesysteembeheerder verleent geen vrijstelling voor zover een dergelijke vrijstelling zich niet zou verdragen met handhaving van de integriteit (veiligheid, doelmatigheid en betrouwbaarheid) van het transmissiesysteem of als de nominaties vereist zijn voor het allocatieproces. In de toetsingsprocedure toetst de transmissiesysteembeheerder elke (her)nominatie van de balanceringsverantwoordelijke aan de voorwaarden van de relevante overeenkomst. Indien er fouten in de (her)nominatie worden geconstateerd (hieronder worden onder meer nominaties begrepen waarbij meer wordt genomineerd dan de gecontracteerde entry- of exitcapaciteit), stuurt de transmissiesysteembeheerder een afwijzing van de (her)nominatie naar de balanceringsverantwoordelijke. Nominaties die de toegelaten beurzen, of de betreffende afwikkelingonderneming (clearing house) van die toegelaten beurzen, namens de balanceringsverantwoordelijke bij de transmissiesysteembeheerder indienen, gelden als nominaties van de balanceringsverantwoordelijke. De toegelaten beurzen zijn: ICE Endex Markets B.V. European Energy Exchange AG De transmissiesysteembeheerder kan met de toegelaten beurzen aanvullende afspraken maken met betrekking tot, onder andere, het indienen en accepteren van nominaties, informatie-uitwisseling en privaatrechtelijke aspecten. De Autoriteit Consument en Markt kan, na overleg met de transmissiesysteembeheerder, om zwaarwegende redenen besluiten om artikel 4.2.2.7 voor een toegelaten beurs tijdelijk buiten werking te stellen. 4.2.3 Matching en confirmatie Confirmaties van de transmissiesysteembeheerder geven de hoeveelheden gas aan die hij voor de balanceringsverantwoordelijke gaat transporteren. De transmissiesysteembeheerder stelt de inhoud van de confirmaties vast op basis van de nominaties van de balanceringsverantwoordelijke en, indien van toepassing, de uitkomst van een matchingsprocedure. In de matchingsprocedure vergelijkt de transmissiesysteembeheerder de (her)nominatie van de balanceringsverantwoordelijke met de (her)nominatie van andere balanceringsverantwoordelijken in het transmissiesysteem of met informatie verkregen van aangrenzende systeembeheerders. De transmissiesysteembeheerder stuurt – zo vroeg mogelijk in het tijdvak tussen 14.00 uur en 18.00 uur op de dag vóór de gasdag waarop de (her)nominatie betrekking heeft die uiterlijk om 14.00 uur op die dag door hem is ontvangen – een confirmatie aan de balanceringsverantwoordelijke. In geval van afschakeling zal de informatie over de afschakeling deel uitmaken van de confirmatie. In geval van een hernominatie stuurt de transmissiesysteembeheerder een confirmatie zo spoedig mogelijk, maar in ieder geval voor aanvang van het uur waarop de hernominatie betrekking heeft, aan de balanceringsverantwoordelijke. De hoeveelheden gas die in de nominaties zijn aangegeven, worden bevestigd in de confirmatie als uit de matchingsprocedure in artikel 4.2.3.2 blijkt dat dit toegestaan en mogelijk is. In andere gevallen wijken de gegevens in de confirmatie af van de gegevens in de nominaties. Het is de verantwoordelijkheid van de balanceringsverantwoordelijke om te controleren of een confirmatie is ontvangen en om kennis te nemen van de inhoud van de confirmatie. 4.3 Allocatie 4.3.1 Algemeen De transmissiesysteembeheerder gebruikt allocatiegegevens om het gebruik van het transmissiesysteem per uur door systeemgebruikers vast te stellen. De transmissiesysteembeheerder maakt gebruik van allocatiegegevens bepaald conform het gestelde in de Allocatiecode systeembeheerders gas. 4.4 Onderhoud en beperking van transport Activiteiten van de transmissiesysteembeheerder die naar zijn redelijke inschatting waarschijnlijk leiden tot beperking van de transportcapaciteit worden, tenzij er sprake is van omstandigheden waarin er onvoldoende tijd is om dit te doen, enkel ten uitvoer gebracht na overleg met de betrokken balanceringsverantwoordelijken over het tijdstip en de duur van de beperking. Bij het vaststellen van het tijdstip en de duur van de beperking houdt de transmissiesysteembeheerder rekening met de belangen van de balanceringsverantwoordelijken voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is. Gepland onderhoud wordt ten minste twee maanden voorafgaand aan de gasdag waarop dit de transportcapaciteit van de transmissiesysteembeheerder zou kunnen beïnvloeden aangekondigd. Indien het noodzakelijk is om de transportcapaciteit te beperken, is de transmissiesysteembeheerder gerechtigd het desbetreffende transport te verminderen. De rechten van de balanceringsverantwoordelijken op gebruik van de door hen bij de transmissiesysteembeheerder gecontracteerde transportcapaciteit worden in overeenstemming daarmee verminderd. Wanneer de transmissiesysteembeheerder gepland onderhoud, verlegging of nieuwbouw noodzakelijk acht, verschaft hij op verzoek van de balanceringsverantwoordelijke passend bewijs van deze noodzaak. De transmissiesysteembeheerder spant zich in om beperking van de transportcapaciteit tot een absoluut minimum te beperken. Voor zover de transmissiesysteembeheerder in enig uur, door een niet aan de balanceringsverantwoordelijke toe te rekenen oorzaak, niet in staat is om (een deel van) het gecontracteerde transport uit te voeren en dit leidt tot een merkbare beperking in het gebruik van de gecontracteerde transportcapaciteit, wordt het verschuldigde bedrag voor bij de transmissiesysteembeheerder gecontracteerde entry en/of exitcapaciteit verminderd naar verhouding van de beperking. In geval van niet gepland onderhoud/incidenten wordt de restitutie slechts geëffectueerd nadat de duur van de merkbare beperking een drempelwaarde van 24 uur, zijnde de lengte van elke aaneengesloten periode dat de merkbare beperking optreedt, heeft overschreden. Deze drempelwaarde geldt voor elk afzonderlijk entry- of exitpunt. De restitutie wordt gebaseerd op honderd procent van het verschuldigde bedrag voor de gecontracteerde transportcapaciteit, rekening houdend met de duur van de beperking voor zover deze de drempelwaarde overschrijdt en met de omvang van de beperking. In geval van beperking van entry of exitcapaciteit wordt de voor de balanceringsverantwoordelijken beschikbare entry of exitcapaciteit door de transmissiesysteembeheerder pro rata toegewezen op basis van de door hen gecontracteerde entry of exitcapaciteit. Voor afschakelbare entry- of exitcapaciteit vindt artikel 4.4.2 geen toepassing in geval van een beperking van entry- of exitcapaciteit door het gebruik van vaste entry- of exitcapaciteit. De transmissiesysteembeheerder monitort de hoeveelheid beschikbare kwaliteitsconversie. De transmissiesysteembeheerder kan kwaliteitsconversie uitvoeren tot het niveau waarop de haar ter beschikking staande middelen zijn uitgenut. Bij kwaliteitsconversie ter verlaging van de verbrandingswaarde gaat het om de beschikbaarheid van gas met een lagere verbrandingswaarde dan de doelwaarde, waaronder synthetisch geproduceerd stikstof. Bij kwaliteitsconversie ter verhoging van de verbrandingswaarde gaat het om de beschikbaarheid van gas met een hogere verbrandingswaarde dan de doelwaarde. De transmissiesysteembeheerder beschikt in dit geval niet over synthetisch geproduceerd gas. Op het moment dat er een tekort aan kwaliteitsconversie dreigt, zal de transmissiesysteembeheerder dit voor zover mogelijk aan de betrokken balanceringsverantwoordelijken melden met een vooraankondigingstijd van minimaal vier uur. Na deze melding kan de transmissiesysteembeheerder contact opnemen met betrokken balanceringsverantwoordelijken met het verzoek het gebruik van de door hen gecontracteerde transportcapaciteit zodanig bij te stellen dat het dreigende tekort aan kwaliteitsconversie wordt afgewend. In uitzonderlijke gevallen kan de transmissiesysteembeheerder vanwege beperking van kwaliteitsconversie niet tegemoetkomen aan (her)nominaties voor het gebruik van vaste transportcapaciteit. In een dergelijk geval heeft de transmissiesysteembeheerder het recht aanwijzingen aan balanceringsverantwoordelijken te geven hun (her)nominaties zodanig, als voorgeschreven door de transmissiesysteembeheerder, aan te passen dat de systeemintegriteit van het transmissiesysteem kan worden gehandhaafd. Balanceringsverantwoordelijken zijn verplicht deze aanwijzingen op te volgen. Voor zover mogelijk zal de transmissiesysteembeheerder de aanwijzingen naar evenredigheid over de veroorzakers van het probleem verdelen. [vervallen]

Verwijzingen

Rechtspraak bij dit artikel