De jaarstukken omvatten, naast het financieel verslag, ook andere informatie. De andere informatie bestaat uit:
het uitvoeringsverslag;
de bestuursverklaringen.
In overeenstemming met Standaard 720 dient de accountant de andere informatie te lezen en te overwegen of sprake is van een inconsistentie van materieel belang tussen de andere informatie en het financieel verslag en/of de kennis van de accountant verkregen tijdens de controle. Ook stelt de accountant vast of alle informatie zoals vereist volgens de Regeling uitvoeringsverslag en financieel verslag is opgenomen in het uitvoeringsverslag en de bestuursverklaringen. Hierbij houdt de accountant rekening met hetgeen is beschreven over het doorontwikkelingstraject ten aanzien van het uitvoeringsverslag in de Regeling uitvoeringsverslag en financieel verslag.
De NZa is vanaf verantwoordingsjaar 2024 gestart met de pilot ‘Gebruik Kwartaalrapportages ten behoeve van het uitvoeringsverslag’. De pilot omvat in de kern een poging om te stoppen met een apart uitvoeringsverslag voor de NZa, maar de verantwoording over het nakomen van de zorgplicht te integreren in de eigen P&C-cyclus van het zorgkantoor. Hiermee willen we een verlaging van de administratieve lasten bij het zorgkantoor realiseren en als toezichthouder en zorgkantoor vaker en sneller met elkaar in gesprek zijn over de nakoming van de zorgplicht.
Deelnemers aan de pilot verstrekken vier kwartaalrapportages, waarbij de rapportage over het laatste kwartaal wordt vergezeld van een afsluitende notitie (reflectieverslag). Deze rapportages worden niet tegelijkertijd ingediend met het financieel verslag. Hiermee voldoen de deelnemers aan de verantwoordingsplicht die volgt uit de Wlz en de Regeling uitvoeringsverslag en financieel verslag. In 2025 nemen Salland Zorgkantoor B.V., Stichting Zorgkantoor Menzis en Stichting Wlz-uitvoerder Zorg en Zekerheid deel aan deze pilot.
Voor accountants van deelnemers aan deze pilot betekent dit het volgende:
de jaarstukken omvatten, naast het financieel verslag, geen uitvoeringsverslag;
de bij ons aangeleverde kwartaalrapportages hoeven niet te worden gewaarmerkt;
de accountant hoeft geen werkzaamheden uit te voeren in overeenstemming met Standaard 720 op de bij de NZa aangeleverde kwartaalrapportages.
Rechtmatigheid in algemene zin wil zeggen: in overeenstemming met de relevante wet- en regelgeving, namelijk van hetgeen bij of krachtens de Wlz en/of de Wet financiering sociale verzekeringen (Wfsv) en/of de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) is geregeld. Wij verwijzen hiervoor naar bijlage 1. Een proces (of de uitkomsten daarvan) voldoet wel of niet aan de geldende wet- en regelgeving. In die zin is rechtmatigheid een absoluut begrip. De concrete invulling van het begrip rechtmatigheid is echter afhankelijk van de gekozen normstelling, de aard en reikwijdte van de regelgeving, het soort organisatie en het karakter van het betreffende proces of de uitkomst daarvan. De begripsbepaling van rechtmatigheid is opgenomen in artikel 1 van de Regeling uitvoeringsverslag en financieel verslag. In deze regeling is toegelicht dat de Wlz-uitvoerder in het financieel verslag en de bestuursverklaring de term onrechtmatigheid gebruikt. Vanuit vaktechnisch perspectief hanteert dit protocol hiervoor de term rechtmatigheidsfout.
Bij financiële rechtmatigheid hebben handelingen en beslissingen van een organisatie een directe relatie met de vraag of middelen rechtmatig zijn besteed. De (financieel) rechtmatige uitvoering kan worden gekoppeld aan de geldstromen die het gevolg zijn van het voldoen aan de wettelijke taken zoals omschreven in de Wlz. Als de wettelijke taken niet rechtmatig13De Regeling uitvoeringsverslag en financieel verslag hanteert hiervoor de term ‘onrechtmatigheid’. worden uitgevoerd, leidt dit tot financiële onrechtmatigheden. De controleverklaring bij het financieel verslag is gericht op financiële rechtmatigheid.
Bij procedurele rechtmatigheid heeft de rechtmatige uitvoering van taken geen financiële dimensie, waardoor er geen directe koppeling is met een geldstroom. De procedurele rechtmatigheid valt buiten de reikwijdte van de controle van het financieel verslag.
De accountant hanteert de begripsomschrijvingen uit de Regeling uitvoeringsverslag en financieel verslag als uitgangspunt voor het financiële rechtmatigheidsonderzoek dat hij uitvoert. Bijlage 1. ‘Lijst met circulaires en wet- en regelgeving Wlz’ geeft een limitatieve opsomming van het normenkader voor de rechtmatigheidscontrole door de accountant.
Van een fout (afwijking) in de verantwoording is sprake indien naar aanleiding van het uitgevoerde onderzoek is gebleken dat een (gedeelte van) een post niet in overeenstemming is met één of meer aspecten van de wet- en regelgeving.
Rechtmatigheidsfouten worden in absolute zin opgevat. Saldering van rechtmatigheidsfouten is niet toegestaan.
De accountant vraagt de Wlz-uitvoerder alle geconstateerde fouten te corrigeren in het financieel verslag. Voor de verantwoordingen geldt dat de rechtmatigheidsfouten die de Wlz-uitvoerder om een bepaalde reden objectief niet kan oplossen, hij deze in het rechtmatigheidsoverzicht opneemt en hij deze vermeldt in de bestuursverklaring met vermelding van de verhindering om niet te kunnen corrigeren14In overeenstemming met artikel 5.8 van de Regeling uitvoeringsverslag en financieel verslag..
Een onzekerheid in de verantwoording ontstaat doordat de Wlz-uitvoerder de uit te voeren werkzaamheden nog niet heeft gepland, gestart of afgerond. Als er onvoldoende (controle)informatie beschikbaar is om een (gedeelte) van een post als rechtmatig of onrechtmatig aan te merken, is er sprake van een onzekerheid over de (on-)rechtmatigheid van een post in het financieel verslag.
Wlz-uitvoerders moeten onzekerheden in het verslag kwantificeren. Het uitgangspunt is dat de Wlz-uitvoerder alle onzekerheden moet onderzoeken, oplossen en corrigeren. Onzekerheden die de Wlz-uitvoerder (nog) niet heeft uitgezocht neemt de Wlz-uitvoerder op in het rechtmatigheidsoverzicht en vermeldt deze in de bestuursverklaring15In overeenstemming met artikel 5.8 van de Regeling uitvoeringsverslag en financieel verslag..
De Wlz-uitvoerder rapporteert de niet-gecorrigeerde rechtmatigheidsfouten en onzekerheden in overeenstemming met artikel 5.8 van de Regeling uitvoeringsverslag en financieel verslag.
De NZa verwacht van de accountant dat hij bij zijn accountantsonderzoek nagaat of de Wlz-uitvoerder alle geconstateerde rechtmatigheidsfouten en onzekerheden heeft uitgezocht en indien het mogelijk is deze te corrigeren, ook heeft gecorrigeerd. Dit geldt ook voor in eerdere verslagjaren geconstateerde rechtmatigheidsfouten en onzekerheden. Indien deze rechtmatigheidsfouten en onzekerheden niet nader zijn uitgezocht of, indien nodig, gecorrigeerd zijn, worden deze (wederom) opgenomen in het rechtmatigheidsoverzicht. De accountant rapporteert over de opvolging van rechtmatigheidsfouten en onzekerheden in zijn accountantsverslag.
Bij zijn oordeelsvorming over de financiële rechtmatigheid van de in het financieel verslag opgenomen schaden, bedrijfsopbrengsten en beheerskosten streeft de accountant naar een hoge mate van zekerheid. De financiële rechtmatigheid is gewaarborgd als met een betrouwbaarheid van 95% de bewering juist is dat het financieel verslag geen grotere rechtmatigheidsfout of onzekerheid in de controle bevat dan de in tabel 1 genoemde goedkeuringstoleranties.
Rechtmatigheid is gewaarborgd
Rechtmatigheid met beperking
Geen oordeel over rechtmatigheid
Rechtmatigheid niet gewaarborgd
Rechtmatigheidsfouten
≤ 1%
> 1%
≤ 3%
–
> 3%
Onzekerheden in de controle
≤ 3%
> 3%
≤ 10%
> 10%
–
Soort controleverklaring
Goedkeurend
Met beperking
Oordeelonthouding
Afkeurend
Bron: NZa
Bovenstaande tabel 1 moet in relatie worden gezien met de specifieke goedkeuringstoleranties zoals opgenomen in de tabel 2.
Indien de accountant zowel fouten in de verantwoording als onzekerheden in de controle aantreft, dan weegt hij deze bij zijn oordeelsvorming altijd in onderlinge samenhang.
De materialiteit is van toepassing op het oordeel over de rechtmatigheid, tenzij sprake is van een specifieke materialiteit. In het protocol wordt geen materialiteit voorgeschreven voor het oordeel over de getrouwheid.
De accountant voert zelfstandig onderzoek uit naar de rechtmatigheid. Dit houdt in dat wanneer de accountant niet vast kan stellen of posten of delen van posten rechtmatig zijn, hij deze opneemt als onzekerheid in zijn controle. Indien de Wlz-uitvoerder posten of delen van posten aanmerkt als onzeker, dient de accountant zelfstandig vast te stellen of dit een onzekerheid in zijn controle betreft. Het totaal aan onzekerheden in de controle hoeft niet overeen te komen met de onzekerheden in de verantwoording zoals gerapporteerd door de Wlz-uitvoerder in het rechtmatigheidsoverzicht in zijn bestuursverklaring.
In aanvulling op deze algemene toleranties bestaan specifieke toleranties ten aanzien van de rechtmatigheid, gericht op de schaden en beheerskosten Wlz.
Controledeelgebied
Materialiteit
Schaden – uitgaven
1% van de totale schaden
Schaden – balanspost
Goedkeuringstolerantie getrouwheid
Bedrijfsopbrengsten – ontvangsten
1% van de totale bedrijfsopbrengsten
Bedrijfsopbrengsten – balanspost
Goedkeuringstolerantie getrouwheid
Beheerskosten
1% van de totale beheerskosten
Bron: NZa
Bij het evalueren van de uitkomst van steekproeven dient de accountant ten aanzien van zijn oordeel over de rechtmatigheid als volgt te handelen:
De accountant neemt bij de evaluatie van de fouten de verwachte of geprojecteerde foutfractie mee die voortkomt uit de uitgevoerde steekproef.
De accountant neemt bij de evaluatie van de onzekerheden, de onnauwkeurigheid in de steekproefuitkomst (verschil tussen de verwachte of geprojecteerde foutfractie en de maximale fout) mee die voortkomt uit de uitgevoerde steekproef.
De accountant en de Wlz-uitvoerder verantwoorden de fouten die voortkomen uit de steekproeven in het rechtmatigheidsoverzicht.
De onzekerheden die voortkomen uit de steekproef verantwoordt de accountant in het rechtmatigheidsoverzicht op de regel ‘onzekerheden in de controle als gevolg van extrapolatie’.
De accountant neemt in het accountantsverslag een rechtmatigheidsoverzicht op waarin alle rechtmatigheidsfouten en onzekerheden, die geconstateerd zijn tijdens zijn controle en die ten tijde van het indienen van het financieel verslag niet zijn gecorrigeerd, worden opgenomen. Met het oog op een adequate onderbouwing van het rechtmatigheidsoordeel is het noodzakelijk dat de accountant rechtmatigheidsfouten en onzekerheden kwantificeert. De accountant neemt bij het rechtmatigheidsoverzicht een toelichting op over de oorzaak van de rechtmatigheidsfouten en onzekerheden.
Dit geldt ook voor rechtmatigheidsfouten en onzekerheden uit voorgaande jaren die nog niet zijn afgewikkeld.
Geconstateerde rechtmatigheidsfouten die niet gecorrigeerd zijn moeten – ongeacht hun omvang – in het rechtmatigheidsoverzicht worden vermeld. Hiervoor maakt de accountant gebruik van Tabel 3. In het rechtmatigheidsoverzicht wordt per regel een duiding gegeven van de aard van de rechtmatigheidsfout of onzekerheid. Daarnaast wordt onderscheid gemaakt in de jaartallen van ontstaan en de jaartallen van rapportering.
Jaar van ontstaan1
Jaar gerapporteerd2
Bedrag (€)
Onrechtmatigheden in het financieel verslag
[omschrijving]
20xx
20xx
000
20xx
Totaal onrechtmatigheden
000
Onzekerheden in het financieel verslag
[omschrijving]
20xx
20xx
000
Onzekerheden in de controle als gevolg van extrapolatie
[omschrijving]
20xx
20xx
000
Totaal onzekerheden
000
Totaal onrechtmatigheden en onzekerheden
000
Bron: NZa
1 Jaar van ontstaan zoals gedefinieerd in artikel 5.8.2 van de Regeling uitvoeringsverslag en financieel verslag
2 Jaar gerapporteerd zoals gedefinieerd in artikel 5.8.3 van de Regeling uitvoeringsverslag en financieel verslag
Artikel 3
Uitgangspunten voor het accountantsonderzoek
Onderdeel van Protocol accountantsonderzoek financieel verslag Wlz-uitvoerders 2025· Gezondheidsrecht en farmaceutisch recht
Deze tekst geldt sinds 14 mei 2026