In beginsel heeft erfpacht voor de particuliere woningbezitter niet veel nadelen, tenminste wanneer sprake is van een transparant stelsel. Een woning op erfpacht waarbij een periodieke canon moet worden betaald, heeft logischerwijze een lagere koopsom dan een vergelijkbare woning op eigen grond. De hypotheekverstrekker zal rekening houden met de te betalen canon bij de bepaling van het maximale leenbedrag. In gevallen waarin de canonverplichting wordt afgekocht, zal deze afkoopsom in de hypotheek worden meegenomen. Wel is het zo dat de erfpachter bij erfpacht minder vermogen opbouwt. Hij wordt immers geen eigenaar van de grond, zolang de erfpacht voortduurt. Ook is het mogelijk dat bij de verkoop van de woning complicaties ontstaan wanneer een tijdelijk recht of een tijdvak afloopt binnen de hypotheektermijn (veelal dertig jaar) van de koper. De hypotheekbank zal dan redeneren dat een risico optreedt wanneer de financiële gevolgen bij einde erfpacht of einde tijdvak niet inzichtelijk zijn. Transparantie is hierbij dus van groot belang: de gemeente moet al voor een groot aantal jaren in de toekomst kunnen aangeven wat er gaat gebeuren met de erfpacht. Voor particulieren (denk aan ZZP’ers en ondernemers) met wisselende inkomsten kan erfpacht ook voordelen bieden. De benodigde hypotheeklening is lager dan bij een woning op eigen grond, en hoewel rekening wordt gehouden met de canonverplichting, blijkt dat banken toch makkelijker hypotheek verstrekken omdat het te lenen bedrag in verhouding tot de verkoopprijs van de woning lager is. Voor bedrijven kan erfpacht zelfs zeer aantrekkelijk zijn, want bij canonbetaling fungeert de gemeente feitelijk als financier van een deel van de huisvesting – het gronddeel. Het bedrijf hoeft dus minder te lenen. Daarbij geldt dat de canonrente zich meestal gunstig verhoudt tot de rente die particulieren en vooral bedrijven voor hun hypothecaire financiering betalen. Fiscaal gezien is erfpacht aftrekbaar. Wanneer de canon is afgekocht, kan de hypotheekrente over de gefinancierde afkoopsom dus worden afgetrokken. Wordt canon betaald, dan kan de canon worden afgetrokken als ware het hypotheekrente. Erfpacht is dus voor de eigen woningbezitter fiscaal gezien neutraal. Bedrijven kunnen de betaalde canon in mindering brengen op het bedrijfsresultaat.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.5
Financiële aspecten voor de erfpachter
Onderdeel van Nota erfpacht gemeente Vlaardingen