Art. 3.2 Protocol integriteitsschendingen — Samenloop van strafrecht en ambtenarenrecht

Het kan voorkomen dat een ambtenaar strafrechtelijk wordt vervolgd door Justitie. Dat is op zichzelf onvoldoende basis en bewijs om de ambtenaar meteen ook plichtsverzuim te verwijten in zijn ambtelijke hoedanigheid. Er zal dus uit eigen onderzoek moeten blijken of er ook sprake is van ambtelijk plichtsverzuim. Daarbij mag wel gebruik gemaakt worden van documenten uit het strafrechtelijke opsporings- en vervolgingstraject (zoals een proces-verbaal) als daarover beschikt kan worden. Voor het overige zijn het strafrechtelijke traject en het interne disciplinaire traject gescheiden en gelden afwijkende regels bijvoorbeeld ten aanzien van procedure en bewijs. Zo kan een ambtenaar strafrechtelijk gevonnist worden en voor hetzelfde delict, als er tevens sprake is van plichtsverzuim, een disciplinaire straf opgelegd krijgen. Het beginsel ‘ne bis in idem’ is namelijk op samenloop tussen het strafrecht en het ambtenarenrecht niet van toepassing. Dat betekent ook dat bij vrijspraak van strafrechtelijke vervolging wegens gebrek aan bewijs in bepaalde situaties er toch een disciplinaire maatregel kan volgen, als eigen onderzoek van de organisatie leidt tot ernstige twijfel over de integriteit en betrouwbaarheid van een ambtenaar. Het feit dat de ambtenaar van zijn vrijheid is beroofd in het kader van opsporing en vervolging – door voorarrest of anderszins – leidt veelal automatisch tot diens schorsing (schorsing van rechtswege). Bij strafrechtelijke vervolging van de ambtenaar wegens een misdrijf ontbreekt het automatisme maar kan het bevoegd gezag er voor kiezen de ambtenaar te schorsen. Meestal is het ook mogelijk om een ambtenaar op basis van de CAR/UWO direct te ontslaan zodra deze onherroepelijk is veroordeeld tot het ondergaan van een vrijheidsstraf wegens een misdrijf. Onherroepelijk wil zeggen dat de ambtenaar geen mogelijkheid meer heeft om in beroep te gaan tegen het strafrechtelijke vonnis. Ontslag is in dat geval dus wel mogelijk maar niet verplicht. Ook in een dergelijke situatie heeft het bevoegd gezag vrijheid van keuze.

Rechtspraak bij dit artikel