De toezichtstrategie met betrekking tot slagschaduw is er op gericht om een antwoord te krijgen op de volgende vragen: is er een stilstandvoorziening? Is de stilstandvoorziening goed afgesteld? Kan het zijn dat ondanks de aanwezigheid van een goed afgestelde stilstandvoorziening een molen toch draait op momenten dat het op basis van de voorschriften niet is toegestaan? In de deze paragraaf wordt de toezichtstrategie met betrekking tot slagschaduw en lichtschittering nader uitgewerkt.
4.2.1. Stilstand voorziening niet aanwezig of niet goed ingeregeld
Na ingebruikname van de windturbines controleert een toezichthouder of de stilstandvoorziening (sensoren met display) aanwezig is en of deze goed is ingeregeld. De tijden waarop de molen niet mag draaien als de zon schijnt zijn bekend.
Daarna gaat de gemeente steekproefsgewijs controleren of de stilstandvoorziening er daadwerkelijk voor zorgt dat windmolens die slagschaduw kunnen veroorzaken stil gezet worden op momenten dat het zou moeten. In het jaarlijkse uitvoeringsprogramma kan de frequentie waarin de gemeente deze steekproeven uitvoert worden opgenomen. De intensiteit van de steekproefsgewijze controles is afhankelijk van het naleefgedrag. Als uit de praktijk blijkt dat de stilstandvoorziening goed is geprogrammeerd en goed functioneert, stopt de gemeente vanaf 2017 met het uitvoeren van de steekproeven. Vanaf dat moment worden er door de gemeente alleen controles uitgevoerd naar aanleiding van klachten over slagschaduw.
4.2.2. Optreden in geval van een klacht
Wanneer er een klacht binnen komt over slagschaduw worden er door de gemeente een aantal stappen doorlopen om te beoordelen of de klacht gegrond is. Het gaat om de volgende stappen:
Eerst wordt nagegaan of de klacht betrekking heeft op een gevoelig object. Met een ‘gevoelig object’ wordt bedoeld een woning waarvan bekend is dat slagschaduw problemen kan veroorzaken. De slagschaduwregeling uit het Activiteitenbesluit milieubeheer is alleen van toepassing wanneer de afstand tussen de turbine en het gevoelig object minder bedraagt dan twaalf maal de rotordiameter. Daarbij geldt dat er gemiddeld meer dan 17 dagen per jaar gedurende meer dan 20 minuten slagschaduw kan optreden.
Aan de hand van het slagschaduwrapport bij de vergunning kan afgeleid worden of een woning valt binnen de contour waar de slagschaduwregeling van toepassing is. Wanneer de woning niet benoemd wordt in het slagschaduwrapport behorende bij de vergunning, is de regelgeving met betrekking tot het voorkomen van slagschaduw niet van toepassing op de betreffende woning. Degene die geklaagd heeft krijgt een bericht dat de slagschaduw binnen de wettelijke normen valt.
Door drie windparken kan slagschaduw veroorzaakt worden:
Windpark Noordermeerdijk binnendijks (13 turbines). Bij 44 woningen kan in meer of mindere mate slagschaduw optreden als de windturbines niet zijn uitgerust met een automatische stilstandvoorziening.
Windpark Westermeerdijk binnendijks (17 turbines). Bij 78 woningen kan meer dan 6 uur slagschaduw per jaar optreden.
Windpark Zuidermeerdijk (8 turbines). Bij 20 woningen kan in meer of mindere mate slagschaduw optreden als de windturbines niet zijn uitgerust met een automatische stilstandvoorziening.
Wanneer de klacht betrekking heeft op een gevoelig object wordt door de gemeente nagegaan of de zon scheen op het tijdstip waarop betreffend persoon aangaf slagschaduw te hebben ervaren.
Wanneer de zon scheen op het tijdstip van de klacht, worden er door de gemeente gegevens opgevraagd bij de exploitant over de stilstand perioden van de turbine(s). Wanneer uit de gegevens blijkt dat de turbine niet stil stond op het in de klacht vermelde tijdstip, wordt de exploitant aangeschreven om maatregelen te treffen. Het kan zijn dat het systeem niet goed ingeregeld is of dat er iets mis is met de lichtsensoren.
Wanneer de exploitant geen gegevens aanlevert en dus geen inzicht wil geven in de stilstand perioden, maakt de gemeente een werkafspraak met de persoon die overlast ervaart. De eerst volgende keer dat de betreffend persoon slagschaduw ervaart neemt hij/zij contact op met de toezichthouder van de OFGV zodat de situatie ter plekke kan worden beoordeeld. Bij veel voorkomende gevallen kan de gemeente gegevens over de stilstand perioden, wanneer deze aanwezig zijn, vorderen bij de exploitant.
Het kan zijn dat de gegevens van de exploitant laten zien dat de molen stil stond, maar dat een persoon volhoudt dat er slagschaduw was. In dat geval gaat de gemeente zelf ter plekke kijken of de molens draaien op momenten dat het niet zou moeten. Wanneer hier sprake van is maakt de gemeente afspraken met degene die overlast ervaart. Het gaat dan om het doormelden van slagschaduw aan de toezichthouder van de OFGV zodat zo snel mogelijk na het indienen van een klacht ter plekke de situatie kan worden beoordeeld.
Problemen met stilstandvoorziening binnen twee dagen oplossen
Wanneer de gemeente heeft vastgesteld dat een windturbine slagschaduw veroorzaakt in strijd met de regels, moet de exploitant in actie komen. Hij moet het stilstandregime snel op orde te krijgen. Afspraken die in het kader van het toezicht gemaakt worden met de exploitant zijn er op gericht dat problemen met het stilstandregime uiterlijk binnen twee dagen verholpen zijn. Als de problemen met de stilstandvoorziening door eventuele technische en/of softwareproblemen niet binnen twee dagen verholpen zijn wordt de exploitant verzocht om de molens gedurende de perioden dat geen slagschaduw veroorzaakt mag worden ‘handmatig’ stil te zetten. Deze mogelijkheid is aanwezig.
4.2.3. Niet reflecterende materialen of coatinglagen tegen lichtschittering
De gemeente houdt geen actief toezicht op de aanwezigheid van niet-reflecterende materialen of coatinglagenter voorkoming van lichtschittering (bedoeld in Artikel 3.13 lid 1 van de Activiteitenregeling milieubeheer). Naar aanleiding van eventuele klachten over lichtschittering onderzoekt de gemeente of artikel 3.13 lid 1 van de Activiteitenregeling milieubeheer wordt nageleefd. Wanneer dit artikel niet wordt nageleefd krijgt de exploitant in de toezichtfase een controlebrief met daarin vermeld een hersteltermijn.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.2.