15.1 Inleiding
Vanaf 1 januari 2015 is de centrumgemeente Leeuwarden verantwoordelijk voor
het bieden van Beschermd wonen voor de regio Friesland. Deze regionale taak
is belegd bij Sociaal Domein Fryslân (SDF). De gemeente Leeuwarden koopt
namens de 24 Fries gemeenten beschermd wonen in en draagt zorg voor de
toegang en het afgegeven van een beschikking.
Overgangsregime
Voor cliënten die voor 1 januari 2015 al een indicatie voor een GGZ C pakket
hadden is er sprake van overgangsrecht. Voor cliënten die Zorg in Natura
afnemen geldt dat zij voor een periode van vijf jaar hun indicatie behouden.
Voor cliënten die gebruikmaken van het PGB geldt dat zij gedurende een
periode van één jaar, dit betrof 2015, recht hadden op verzilvering middels
PGB. In een herbeoordeling wordt gekeken of een PGB nog past bij de situatie
en/of hun indicatie in natura verzilverd kan worden.
15.2 Toegang
Een cliënt wordt aangemeld voor beschermd wonen bij het wijk- of gebiedsteam
van de gemeente waar deze persoon woont of stroomt door vanuit een andere
opvang of behandelsetting. Het wijk- of gebiedsteam bekijkt samen met de
cliënt en een eventuele huidig betrokken aanbieder welke hulpvraag er is en
of beschermd wonen noodzakelijk is. Iemand moet hiervoor voldoen aan de
criteria voor beschermd wonen. Zie pagina 30.
Als er sprake is van een noodzaak tot beschermd wonen, vult de sociaal
werker van het wijk- of gebiedsteam, eventueel met de zorgaanbieder, een
indicatie adviesformulier voor beschermd wonen in. Dit advies wordt getoetst
door de gemeente Leeuwarden of een daartoe aangewezen
uitvoeringsorganisatie. Deze organisatie geeft een beschikking af waarmee de
cliënt formeel toegang tot Beschermd Wonen krijgt.
Wanneer iemand al in zorg is bij een aanbieder voor beschermd wonen kan de
aanbieder ook het indicatie adviesformulier invullen en opsturen. Hierbij is
afstemming met het wijk- of gebiedsteam noodzakelijk.
Beschermd Wonen is een landelijk toegankelijke voorziening, dat betekent dat
cliënten in principe te allen tijde gebruik kunnen maken van de voorziening.
Uitgangspunt is wel dat cliënten zo veel mogelijk uit de regio Friesland,
Groningen of Drenthe komen. Indien de cliënt geen binding met de regio heeft
wordt in samenspraak tussen cliënt, zorgaanbieder en de betrokken wijk- of
gebiedsteams gezocht naar mogelijkheden om de cliënt te plaatsen in een
Beschermde Woonvorm in de regio van herkomst.
15.3 Afwegingskader
Psychiatrische problematiek
Om voor Beschermd wonen in aanmerking te komen, dient aan een aantal
criteria te worden voldaan.
Dit zijn:
1.Psychiatrische problematiek
2.Geen voorliggende voorziening beschikbaar
3.Noodzaak tot verblijf in een 24-uurs setting
4.Geclusterde setting
5.Onplanbare zorg
6.Contactmomenten
Ad 1.
Om in aanmerking te komen voor een indicatie beschermd wonen moet een cliënt
behoefte hebben aan beschermd wonen vanwege zijn psychiatrische
problematiek. Deze problematiek dient vastgesteld te zijn door een daartoe
bevoegd deskundige die onafhankelijk van het zorgaanbod een diagnose gesteld
heeft die niet ouder is dan twee jaar.
De cliënt heeft een behoefte aan een beschermde woonvorm en kan niet
zelfstandig wonen.
Er is geen sprake van voorliggende voorziening binnen de Zorgverzekeringsweg
(ZVW- behandeling met wonen). Wanneer sprake is van een noodzaak tot
behandeling die integraal onderdeel is van het wonen of bij gevaren voor de
cliënt en/of zijn omgeving geldt dat er aanspraak bestaat op verblijf vanuit
de Zorgverzekeringwet.
Ad 2.
Er is geen sprake van een voorliggende voorziening in het kader van de Wet
Langdurige Zorg
(WLZ - verstandelijke of lichamelijke beperking). Voor cliënten met
psychiatrische problematiek waarbij sprake is van bijkomende problematiek
zoals een verstandelijke beperking en een behoefte aan levenslange
beschermende woonomgeving wordt kritisch gekeken naar een mogelijkheid om
binnen de Wet langdurige Zorg te verblijven. Voor 2015 geldt dat instroom in
de Wet langdurige zorg alleen mogelijk is indien een andere beperking dan de
psychische beperking de boventoon voert.
Daarnaast is er geen sprake van ambulante thuisondersteuning.
Ad 3.
De toelating tot beschermd wonen (via centrumgemeente) kan voor nieuwe
cliënten alleen nog bestaan uit verblijf in een 24-uurs setting (woning van
zorginstelling). Het gaat dan om mensen die (nog) niet in staat zijn of
(nog) onvoldoende regie hebben om alle organisatorische en financiële
aspecten rondom het huren van een eigen woning te verzorgen. Dit vanuit de
persoonlijke problematiek en niet vanuit externe zaken zoals
(belasting)schulden of zwarte lijst woningcorporatie e.a. Voorgaande
betekent dat geen toelating tot beschermd wonen wordt afgegeven indien de
klant in staat is om zelfstandig te blijven wonen, dan wel een
uitdrukkelijke wens hiervoor heeft uitgesproken.
De vraag wordt hier gesteld of er sprake is van een behoefte op het gebied
van ambulante ondersteuning of beschermd wonen. Meer specifiek is de vraag
als volgt te benaderen: Een cliënt kan zelfstandig wonen (eventueel met
ambulante ondersteuning) als hij in staat is zich op de volgende gebieden te
handhaven:
Zelfverzorging; kan zichzelf verzorgen (persoonlijke verzorging,
hygiëne, lichamelijke en geestelijke gezondheid (inclusief medicatie
innemen).
Financieel redzaam; kan weekbudget (laten) beheren, geld wordt
besteed aan voeding of andere noodzakelijke kosten van bestaan.
Kan een hulpvraag stellen indien hij ondersteuning wenst.
Kan een hulpvraag uitstellen; bijvoorbeeld naar de volgende dag om
het spreekuur te bezoeken/planbare zorg.
Is sociaal redzaam; is in staat sociale contacten aan te gaan en te
begrenzen (niet vereenzamen en geen grensoverschrijdend gedrag en
overlast, ook niet van personen uit het netwerk die in de woning
komen)
Ad 4.
Meerdere cliënten (minimaal 3) wonen op maximaal 100 meter van elkaar wonen
met de mogelijkheid om van een gezamenlijke ruimte gebruik te maken.
Ad 5.
Cliënten die zorg nodig hebben kunnen 24 uur per dag een beroep doen op de
begeleiding. De mogelijkheid om onplanbare zorg te leveren, binnen
afzienbare tijd (snelle respons: 15 minuten) en 24 uur per dag;
Ad 6.
Er zijn meerdere contactmomenten per dag tussen zorgaanbieder en
cliënt.
Voor cliënten die onder het overgangsrecht vallen en deze verzilveren in de
vorm van een PGB geldt een uitzondering voor wat betreft de verzilvering in
een verblijfssetting. Zij kunnen hun PGB ook in de thuissituatie
verzilveren, als deze situatie zich al voordeed voordat de gemeente
verantwoordelijk werd voor de uitvoering van Beschermd wonen.
Voor cliënten die niet onder het overgangsrecht vallen, kan in
uitzonderlijke situaties met een beroep op de hardheidsclausule een
uitzondering worden gemaakt voor de verzilvering in een
verblijfssetting.
Argumenten hiervoor kunnen zijn: een ontbrekend zorgaanbod in natura (bij
gecontracteerde aanbieder), specifieke cliëntkenmerken zoals
leeftijd of burgerlijke staat die wonen in een 24 uurs setting niet passend
maken.
15.4 Verstrekking van voorziening
Binnen beschermd wonen met verblijf kunnen de volgende producten worden
afgenomen:
Beschermd wonen met verblijf (15.4.1)
Beschermd wonen met verblijf voor eigen rekening (15.4.2)
Beschermd wonen onder overgangsrecht (15.4.3)
15.4.1 Beschermd wonen met verblijf
Onder beschermd wonen met verblijf worden vier diensten geleverd. Dit
zijn;
Beschermd wonen inclusief verblijf (zie voor criteria pagina
30).
Dagbesteding beschermd wonen
Nazorg beschermd wonen
Afwezigheidsdag Beschermd wonen
Ad a. Beschermd wonen inclusief verblijf
Bij beschermd wonen met verblijf is er sprake van een viertal pakketten die
differentiëren naar zorgzwaarte. De instelling bepaalt in samenspraak met
het wijk- of gebiedsteam de inhoud van het pakket:
Pakket 1: Beschermd wonen met intensieve begeleiding
(basis)
Deze cliënten hebben vanwege een psychiatrische aandoening intensieve
begeleiding nodig. Zij hebben een veilige, weinig eisende en prikkelarme
woonomgeving nodig die bescherming, stabiliteit en structuur biedt. De
begeleiding is met name gericht op het omgaan met de door de ziekte
veroorzaakte ‘defecten’.
Pakket 2: Gestructureerd beschermd wonen met intensieve begeleiding
(basis+ PV)
Deze cliënten hebben een complexe psychiatrische aandoening en daardoor
intensieve begeleiding nodig. Zij hebben een structuur en toezicht biedende
beschermende woonomgeving nodig, die deels een besloten karakter kan hebben
(gecontroleerde in- en uitgang). Er is ondersteuning van taken op alle
levensterreinen nodig inclusief hulp vanwege (somatische)
gezondheidsbeperkingen.
Pakket 3: Beschermd wonen met intensieve begeleiding en
gedragsregulering (basis + gedrag)
Deze cliënten hebben door een complexe psychiatrische aandoening intensieve
zorg en intensieve begeleiding nodig. De woonomgeving moet veel structuur,
veiligheid en bescherming bieden, deels een besloten karakter
(gecontroleerde in- en uitgang). Er is ondersteuning en overname van taken
op alle levensterreinen nodig. Cliënten zijn nauwelijks in staat sociale
relaties te onderhouden en de dag in te vullen. Tot deelname aan het
maatschappelijk leven is men niet in staat, noch geïnteresseerd. Cliënten
hebben geen besluitneming - en oplossingsvaardigheden. Initiëren en
uitvoeren van eenvoudige en complexe taken moet vaak worden overgenomen. Ze
reizen met begeleiding.
Pakket 4: Beschermd wonen met intensieve begeleiding en intensieve
verpleging en verzorging (basis + multiproblematiek
(VG/LG))
De cliënten hebben vanwege een complexe psychiatrische aandoening, in
combinatie met een somatische aandoening, lichamelijke handicap of
verstandelijke beperking, intensieve begeleiding en zorg nodig. De
woonomgeving moet veel structuur, veiligheid en bescherming bieden en zijn
aangepast aan de beperkingen van de cliënten (b.v. rolstoelgebruik). Er is
veelal overname van taken op alle levensterreinen nodig. De cliënten hebben
ten aanzien van hun sociale redzaamheid dagelijks intensieve begeleiding
nodig, die voortdurende nabij is, met daarnaast een sterk gestructureerde
dagindeling. Cliënten zijn nauwelijks in staat sociale relaties te
onderhouden en de dag in te vullen. Tot deelname aan het maatschappelijk
leven is men niet in staat, noch geïnteresseerd. Geen besluitnemings- en
oplossingsvaardigheden. Initiëren en uitvoeren van eenvoudige en complexe
taken moet vaak worden overgenomen. Ze reizen met begeleiding.
Ad b. Dagbesteding beschermd
wonen
Dagbesteding kan als onderdeel van het beschermd wonen worden geboden.
Dagbesteding kan als ‘extra’ worden toegevoegd aan het pakket rondom het
wonen. Het tarief voor dagbesteding kan alleen worden toegekend aan de
aanbieder van wonen. Invulling van dagbesteding kan indien gewenst elders
plaatsvinden. De aanbieder van wonen vervult in dat geval de rol van
regisseur en hoofdaannemer.
Per cliënt kunnen maximaal 6 dagdelen dagbesteding worden toegekend.
Het tarief voor dagbesteding Beschermd Wonen is inclusief alle kosten van
verblijf en verzorging, vervoer en is incl. BTW.
Ad c. Nazorg Beschermd Wonen
Het gaat om de nazorg die in het kader van terugvalpreventie aan cliënten
wordt geboden die in een ‘beschermde omgeving’ hebben gewoond en die
zelfstandig zijn gaan wonen. In principe ontvangt de cliënt ambulante
begeleiding vanuit de WMO (lokale verantwoordelijkheid), maar daarnaast kan
gedurende een afgebakende periode - die wordt bepaald door het
wijk-/gebiedsteam na samenspraak met de zorgaanbieder Beschermd Wonen - het
product nazorg worden geboden. De regie voor het inzetten van deze dienst
(inclusief duur en omvang) ligt bij de wijk-/gebiedsteams.
De nazorg bestaat uit:
Bereikbaarheid van een vertrouwd aanspreekpunt vanuit de beschermde
omgeving die bereikbaar is voor cliënt en andere bij de cliënt
betrokken partijen in de ambulante begeleiding
Het op verzoek van de cliënt leveren van ‘onplanbare zorg’ binnen
afzienbare tijd (respons binnen 15 minuten) Het betreft ‘onplanbare
zorg’ die niet door de wijk-/ gebiedsteams kan worden geleverd.
Het signaleren van de behoefte om aanvullende ondersteuning in te
zetten en het adviseren van het wijk-/gebiedsteam hierover.
Doelstelling nazorg:
het bieden van een zorgvuldige overgang van een beschermde omgeving
naar zelfstandig wonen
het ondersteunen bij en toewerken naar zelfstandig wonen
het bevorderen van participatie (binnen de wijk/ het gebied)
het voorkomen van terugval
Het tarief voor nazorg Beschermd Wonen is inclusief alle kosten, waaronder
reis- en verblijfkosten en incl. BTW.
Ad d. Afwezigheidsdag Beschermd
Wonen
In geval van afwezigheid van een cliënt die beschermd woont, kan de reeds
bestaande productcode afwezigheidsdag Beschermd Wonen in rekening worden
gebracht. Hierbij geldt een maximum van 14 dagen. In geval van een opname
van de cliënt in ziekenhuis of psychiatrische behandelafdeling geldt een
maximum van 42 dagen per jaar.
De afwezigheidsdag is niet bedoeld voor proefverlof. In dat geval kan de
zorgaanbieder het regulier tarief per etmaal hanteren. Wel dient de
zorgaanbieder de cliënt te voorzien van financiële middelen om te kunnen
voorzien in noodzakelijke kosten tijdens het proefverlof bijv. voeding.
Het tarief voor de afwezigheidsdag Beschermd Wonen is inclusief alle kosten
en incl. BTW.
15.4.2Beschermd wonen met verblijf voor eigen
rekening
Beschermd wonen met verblijf voor eigen rekening (van cliënt)is een nieuw
ontstane vorm van ondersteuning. Omdat de inhoud en waarde van deze nieuwe
vorm van ondersteuning nog niet duidelijk vastligt, is besloten om in de
vorm van een pilot voor een periode van 1 jaar met een vijftal aanbieders de
mogelijkheden voor deze vorm van ondersteuning te verkennen en een zo
passend mogelijke invulling te geven.
Cliënt ontvangt bij doorstroming naar dit perceel een nieuwe beschikking
omdat er sprake is van gescheiden wonen en zorg. Door deze scheiding worden
alleen de zorgkosten (integraal pakket voor ondersteuning) voor de cliënt,
exclusief dagbesteding (zie paragraaf 4) bekostigd.
Dat gebeurt op basis van de hieronder genoemde dienstenpakketten.
De ZZP GGZ-C typologie wordt in 2016 ook hier gehandhaafd als methodiek om
toegang en financiering vorm te geven. Het scheiden van wonen en zorg
betekent daarbij dat we de volgende nieuwe dienstenpakketten ( zie ook
bijlage Beschrijving Dienstenpakketten) hanteren:
Zorgdiensten Beschermd wonen met intensieve begeleiding
(basis);
Zorgdiensten Gestructureerd beschermd wonen met
intensieve begeleiding (basis+ PV);
Zorgdiensten Beschermd wonen met intensieve begeleiding
en gedragsregulering (basis + gedrag);
Voor ieder van deze dienstenpakketten geldt dat het tarief inclusief alle
kosten van het pakket, maar exclusief de kosten
voor dagbesteding moet worden opgegeven.
Cliënten betalen zelf een bedrag voor huur en hotelmatige functies (voeding
en schoonmaak) De aanbieder brengt voor het aantal etmalen geleverde
zorgdienst aan cliënt in rekening.
15.4.1Beschermd wonen onder overgangsrecht
Hieronder vallen alle cliënten met een overgangsrecht voor Beschermd wonen
zodat de zorg die zij ontvangen gecontinueerd wordt. Het overgangsrecht is
gerelateerd aan het feit dat de door de cliënt ontvangen beschikking voor 1
januari 2015 is afgegeven door het Zorgkantoor.
Voor cliënten die vallen onder het overgangsrecht BW geldt dat zij,
gedurende de looptijd van het overgangsrecht, recht hebben de zorg zoals zij
die geleverd kregen op het moment dat het Zorgkantoor verantwoordelijk was
voor de zorginkoop voor Beschermd wonen.
Zij hebben van het Zorgkantoor een beschikking ontvangen voor 1 januari
2015.
Binnen dit perceel worden de zorgzwaartepakketten 1 t/m 4 gehanteerd zoals
beschreven op pagina 31/32.
Verblijf in het buitenland
Cliënten die hun indicatie Beschermd wonen verzilveren in de vorm van een
PGB en voor een maximale periode van 13 weken per kalenderjaar in het
buitenland verblijven, mogen gedurende die periode ondersteuning inkopen in
het buitenland. Het budget wordt aangepast aan de tarieven die gehanteerd
worden in het land waar men gedurende deze periode verblijft.
PGB-houders die langer dan 6 weken naar het buitenland gaan en dan hun hulp
in het buitenland willen inkopen, moeten toestemming vragen aan het college.
15.5 Zorg in natura
Cliënten hebben toegang tot een voorziening in natura. Een cliënt kan
gebruik maken van een maatwerkvoorziening wanneer hij voldoet aan de
beschreven criteria. De cliënt neemt 24 uurs verblijf in een setting van de
instelling af en ontvangt een all-inclusive pakket: wonen, hotelmatige
voorzieningen, vaste lasten, eten/drinken, zorg (begeleiding, persoonlijke
verzorging), welzijnsactiviteiten, dagbesteding etcetera. De instellingen
die deze zorg bieden, bieden het volledige pakket.
Instellingen die deze zorg leveren kunnen hun oorsprong hebben in zowel de
GGZ, de Maatschappelijke Opvang of een andere achtergrond (sectorvreemd).
Daarbij geldt als criterium dat er binnen een instelling die zich primair
richt op andere doelgroepen een afgebakende afdeling aanwezig is waar de
cliënten met psychiatrische problematiek verblijven in het kader van
beschermd wonen.
15.6 Pgb
Verstrekking in een Persoonsgebonden budget (PGB) is slechts mogelijk
wanneer de cliënt kan aantonen dat gebruik van een voorziening in natura
niet mogelijk is. Argumenten hiervoor kunnen zijn: een ontbrekend zorgaanbod
in natura (bij gecontracteerde aanbieder), specifieke
cliëntkenmerken zoals leeftijd of burgerlijke staat die wonen in een 24 uurs
setting niet passend maken. Als dit het geval is dan moet dit goed
onderbouwd worden aangeven op het indicatie adviesformulier Beschermd Wonen.
Hiervoor moet de aanvrager aan bepaalde voorwaarden voldoen. Dit zijn:
hij kan zelf of met hulp van zijn netwerk zijn PGB beheren;
hij kan zelf of met hulp van zijn netwerk zijn belangen behartigen;
hij kan zelf of met hulp van zijn netwerk de zorginkoop regelen, ook
op administratief vlak, waaronder in ieder geval het aangaan van de
zorgovereenkomst met de beoogde zorgaanbieder(s) en de afhandeling
van de facturatie;
hij is zelf of met hulp van zijn netwerk in staat een budgetplan op
te stellen ter ondersteuning van zijn/haar Pgb aanvraag.
hij kan zelf of met hulp van zijn netwerk de in te kopen zorg
beoordelen op kwaliteit.
Let op: Het netwerk is NIET een zorgaanbieder bij wie de cliënt (een deel
van) zijn/haar zorg inkoopt of in wil kopen of een sociaal werker uit een
wijk- of gebiedsteam. Een mentor, curator of bewindvoerder wordt wel tot het
netwerk gerekend.
Voor cliënten die vallen onder het overgangsrecht geldt dat de PGB wordt
omgezet in Zorg in Natura wanneer de aanbieder is gecontracteerd voor zorg
in natura tenzij de cliënt aangeeft zijn PGB te willen behouden. Hij kan dit
goed onderbouwd aangeven op het indicatie adviesformulier Beschermd
Wonen.
Bestaande cliënten (instroom na 1 januari 2015) met PGB beschermd wonen
kunnen geen informele zorg inkopen. Zij hebben al een budget dat is
gebaseerd op professionele zorg. Voor cliënten die nieuw instromen (na 1
juli 2016) kan bij uitzondering wel het tarief voor informele zorg
gehanteerd worden.
Cliënten met een PGB beschermd wonen kunnen niet vanuit hun thuis situatie
beschermd wonen inkopen. Wel kan bij uitzonderlinge situaties gebruik
gemaakt worden van de hardheidsclausule (zie ook pagina 33).
15.7 Redenen om geen Pgb toe te kennen
In de volgende gevallen wordt geen Pgb toegekend:
Als een cliënt in de schuldsanering zit
Als onvoldoende is aangetoond dat de cliënt voldoet aan de hiervoor
gestelde voorwaarden;
Als in het verleden sprake is geweest van fraude;
Als er sprake is van verslaving.
15.8 Tarief
De hoogte van een Pgb kan nooit hoger zijn dan de tarieven die worden
afgesproken met zorgaanbieders van Natura Zorg. Het tarief staat in het
Uitvoeringsbesluit Wmo 2016.
15.9 Eigen Bijdrage
Voor de maatwerkvoorzieningen, waaronder Beschermd Wonen, geldt dat cliënten
een eigen bijdrage betalen. De eigen bijdrage is inkomensafhankelijk en
wordt berekend conform het Uitvoeringsbesluit Wmo 2016. Daarbij dient de
cliënt altijd minimaal de zak- en kleedgeldnorm uit de Wet Werk en Bijstand
te ontvangen. Hierop kan een uitzondering worden gemaakt wanneer de cliënt,
naar het oordeel van het college, verzuimt om waar mogelijk gebruik te maken
van wetten en regelingen die het inkomen aanvullen. Wanneer de gemeente de
bijdrage van een cliënt om persoonlijke omstandigheden van een cliënt
onredelijk vindt kan het college besluiten de bijdrage te verlagen.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies