5.1 Vormen van een verstrekking
De maatwerkvoorziening kan in natura of als persoonsgebonden budget worden
verstrekt. In dit hoofdstuk worden verschillende verstrekkingsvormen, de
criteria met betrekking tot de betrekkingsvormen en de verschillende
procedures behandeld.
5.2 Combinatie zorg in natura en
Pgb
De Wmo verplicht ons om cliënten de keuzemogelijkheid te geven tussen een
maatwerkvoorziening in de vorm van zorg in natura (ZIN) of in de vorm van
een Pgb. Een combinatie is ook mogelijk. Het bieden van een combinatie van
zorg in natura en Pgb binnen één maatwerkvoorziening, is niet mogelijk.
5.3 Voorziening in natura
Een voorziening in natura is levering van een maatwerkvoorziening via een
door de gemeente gecontracteerde partner.
5.4 Pgb
Met een Pgb kan de cliënt zelf ondersteuning, hulpmiddelen of voorzieningen
inkopen. Het voordeel van een Pgb is dat de cliënt zelf de regie voert over
zijn eigen ondersteuning. Zo kan hij kiezen voor een aanbieder uit een ander
gebied, maar ook voor het financieren van hulp die wordt verleend door het
eigen sociale netwerk. Het zelf gekozen ondersteuningsaanbod kan in bepaalde
gevallen meer passend en/of goedkoper zijn.
Voorwaarden voor het Pgb
In de Wmo 2015 staat dat de gemeente moet beoordelen of een aanvraag voldoet
aan een aantal voorwaarden:
de aanvrager dan wel zijn vertegenwoordiger moet in staat zijn om de
aan de Pgb verbonden taken op een verantwoorde wijze uit te voeren
(opstellen budgetplan, opdrachtgever/werkgever kunnen zijn,
verantwoord beheer);
het ondersteuningsaanbod dat met een Pgb wordt ingekocht dient
veilig, doeltreffend en cliëntgericht te zijn;
de cliënt dient de keuze voor een Pgb te motiveren.
Beheer van het Pgb
Als er met het Pgb een professionele ondersteuner wordt ingehuurd (een
bedrijf of een particuliere hulp, die de hulp beroepsmatig verleent), mag
deze ondersteuner niet ook de rol van beheerder op zich nemen. We hechten
belang aan een werkgever/werknemer relatie waarbij de Pgb-houder of diens
beheerder de ondersteuner aanstuurt. Als een professionele ondersteuner ook
beheerder is, is hiervan geen sprake. Als er een informele hulp wordt
ingehuurd, staan we wel toe dat de informele ondersteuner ook het PGB
beheert. De andere uitzondering betreft hulp bij het huishouden in de vorm
van Pgb DAH (Pgb Dienstverlening Aan Huis, zie onderaan dit hoofdstuk).
In uitzonderingsgevallen is het toegestaan om een beheerder in te schakelen.
Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer cliënt vanwege zijn specifieke
ondersteuningsvraag zeer veel belang heeft bij een PGB maar het PGB zelf
niet kan beheren en ook niemand in het eigen netwerk heeft die het beheer
kan doen. In deze gevallen stelt de gemeente in natura een beheerder
beschikbaar. De sociaal werker zal eventuele specifieke afspraken over het
beheer vastleggen in het ondersteuningsplan.
Welke ondersteuning inkopen met een Pgb
Een Pgb is niet mogelijk voor crisishulp of crisisopvang en in principe niet
voor beschermd wonen. Voor beschermd wonen wordt in principe geen Pgb
verstrekt. Beheer- of bemiddelingskosten mogen niet uit het Pgb worden
betaald.
Geen terugwerkende kracht bij een Pgb
Een Pgb kan niet met terugwerkende kracht toegekend worden,waarbij artikel
11, lid 2 Verordening Wmo 2015 van de gemeente Leeuwarden in acht wordt
genomen. In dit artikel staat: het college verstrekt geen Pgb voor zover de
aanvraag betrekking heeft op kosten die de cliënt voorafgaand aan de
indiening van de aanvraag heeft gemaakt en niet meer is na te gaan of de
ingekochte voorziening noodzakelijk was.
5.5 Bestedingsregels Pgb
De volgende bestedingsregels gelden voor een Pgb in 2016:
Beheerkosten (coördinatie, administratie e.d.) mogen niet uit het
Pgb worden betaald. Er zijn enkele uitzonderingen (zie ‘Beheer
Pgb’).
Bemiddelingskosten mogen niet worden betaald vanuit het Pgb. De wet
Wmo 2015 laat dit niet toe.
Bij het overlijden van een budgethouder mag maximaal één gemiddeld
maandloon, berekend over de laatste drie gewerkte maanden, als
eenmalige uitkering worden verstrekt.
Het vrij besteedbaar bedrag dat niet verantwoord hoeft te worden
betreft alleen de jaarlijks basislidmaatschap kosten Per Saldo
(2015: €45,50 per jaar).
Er mag een éénmalige feestdagen uitkering verstrekt worden van
€100,-.
Er mag maximaal €0,19 reiskosten van de zorgverlener betaald worden
op basis van een reisafstand vanaf 6 km (enkele reis) tot maximaal
150 km per hulpverlener per keer (retour).
Overige bestedingsregels
Besteding van Pgb in het
buitenland
Het inkopen van ondersteuning in het buitenland is(in
aansluiting op ons beleid voor uitkeringsgerechtigden) maximaal 13 weken per
kalenderjaar toegestaan. PGB-houders die langer dan 6 weken naar het
buitenland gaan en dan hun hulp in het buitenland willen inkopen, moeten
toestemming vragen aan het college.
Besteding per periode
De budgethouder mag, naar zijn of haar behoefte, de ene
periode meer hulp inkopen dan de andere periode, zolang het totaal beschikte
budget (per kalenderjaar) niet wordt overschreden. Betreffende cliënt is in
dit geval wel verplicht om per periode een factuur in te dienen over de
werkelijk ontvangen uren hulp. Het afspreken van een vast maandbedrag is in
dit geval dus niet toegestaan.
5.6 Trekkingsrecht
Het Pgb wordt niet rechtstreeks overgemaakt op de rekening van de cliënt.
Dit is wettelijk geregeld om misbruik en oneigenlijk gebruik van PGB tegen
te gaan. De Sociaal Verzekeringsbank (SVB) doet de betalingen rechtstreeks
aan de zorgaanbieder namens het college. Deze regeling, trekkingsrecht
geheten, geldt voor alle gemeenten en Pgb budgethouders.
Trekkingsrecht en de werkwijze voor de uitvoering worden vastgelegd in
werkafspraken.
5.7 Professionele (formele) en niet-professionele
(informele) hulp
Een cliënt die met een Pgb de ondersteuning zelf organiseert kan deze
ondersteuning afnemen bij een niet-professionele ofwel informele hulp
(bijvoorbeeld een familielid, vriend, bekende of werkstudent) of een
professionele hulp (een particuliere hulp, bedrijf of instelling).
Professionele hulp is hulp die beroepsmatig wordt verleend.
Het is toegestaan dat budgethouders samen ondersteuning inkopen met het Pgb.
Het ondersteuningsdoel, de aanvraag, afhandeling en verantwoording blijft
wel individueel.
Inzet van Pgb voor informele hulp
Pgb-informele zorg kan in principe niet worden ingezet voor
Thuisondersteuning 3 of Thuisondersteuning 4 en dagbesteding zwaar (beide
vormen). Deze vormen van ondersteuning kenmerken zich veelal door
multiproblem situatie en vereist een specifieke kwaliteit van
medewerkers.
Aan de hand van de volgende vragen wordt bekeken of met informele hulp het
beoogde resultaat behaald kan worden. Dit zijn geen harde criteria.
Kan de budgethouder zijn keus om een informele hulp in te schakelen
goed motiveren?
Is de informele hulp in staat om de gevraagde hulp te bieden (mag
niet te zwaar zijn)?
Is de kwaliteit van de geboden hulp voldoende geborgd?
Heeft de informele hulp op geen enkele wijze druk uitgeoefend op de
budgethouder bij zijn besluitvorming om over te gaan tot
uitbetaling?
Wat is omvang van de informele hulp die iemand verleent?
Wat is de totale belasting van de mantelzorger (gebruikelijke hulp,
mantelzorg en werk)?
Wat is het type hulp, de frequentie van de geboden hulp, de duur van
de hulp (tijdelijk of langere periode) en de mate van verplichting?
Kan degene die de hulp levert een keer overslaan als hij ziek is of
op vakantie wil of is dit niet mogelijk?
Zijn er mogelijkheden om zorg uit handen te kunnen geven oftewel
zijn er algemene voorzieningen beschikbaar?
Een medewerker van de gemeente kan steekproefsgewijs toetsen of de informele
hulp juist is geadviseerd.
5.8 Tarifering Pgb
De cliënt (dan wel zijn wettelijk vertegenwoordiger) dient in het budgetplan
een begroting voor de ondersteuning op te nemen als hij deze via een Pgb wil
inkopen. De Pgb tarieven zijn gebaseerd op het maximale ZIN tarief voor de
desbetreffende producten. Vervolgens is hier 80% van genomen.
Het budget voor een Pgb is niet gelijk aan Zorg In Natura omdat een
dienstverlener die op basis van een Pgb werkt, lagere kosten heeft
(bijvoorbeeld als gevolg van administratieve verplichtingen) en een hogere
productiviteit.
Wanneer de budgethouder een duurdere voorziening wil inkopen dan met het Pgb
mogelijk is, dan kan dit, maar betaalt de budgethouder het meerdere zelf.
Als een informele hulp (mantelzorger) de ondersteuning levert dan geldt een
lager uurtarief. Voor een Pgb-informele hulp wordt 60% van het maximale ZIN
tarief gehanteerd waarbij het uurtarief niet hoger is dan €20,00. Op deze
wijze wordt een onderscheid gemaakt tussen professionele (formele) en
niet-professionele (informele) hulp.
Een informele hulp kan maximaal een fulltime werkweek aan uren declareren.
Daar komt bij dat de budgethouder alleen de uren kan declareren van de
hulpen waarmee een door de gemeente en de SVB goedgekeurde overeenkomst is
gesloten.
5.9 Hulp bij het huishouden Pgb Dienstverlening
aan huis (Pgb DAH)
Voor hulp bij het huishouden bestaan twee Pgb-vormen, namelijk: een regulier
Pgb en een Pgb dienstverlening aan huis (Pgb DAH door zelfstandig gevestigde
hulpverlener).
Zorginstellingen vervullen hierbij een bemiddelende rol, waaronder het bij
elkaar brengen van vraag en aanbod en het zorgen voor ziektevervanging. Het
tarief voor het Pgb DAH is lager dan voor het reguliere Pgb waarmee hulp bij
een professionele ondersteuner kan worden ingekocht.