Art. 6.2 Bodemkwaliteitskaart — Toelichting op de verschillende zones

Zone A: Buitengebied en naoorlogse woonwijken De zone ´A: Buitengebied en naoorlogse woonwijken A´ komt voor het overgrote deel overeen met de zone ´Zeeuwsch-Vlaanderen’ uit de voorgaande bodemkwaliteitskaart uit 2003. In deze zone zijn het buitengebied, de woonwijken na 1960 en (sport)parken, begraafplaatsen en recreatiegebieden samengevoegd. De statistische kengetallen van deze zone zijn opgenomen in bijlage 7. Deze zone voldoet aan de achtergrondwaarde. Dit geldt zowel voor de bovengrond als de ondergrond. De woonwijken na 1960 en de (sport)parken / begraafplaatsen zoals weergegeven in bijlage 4A t/m 4D zijn apart doorgerekend om te verifiëren of deze gebieden terecht met het buitengebied kunnen worden samengevoegd. Hierbij is tevens gecontroleerd of één of meer van deze deelgebieden een afwijkende bodemkwaliteit hebben, door het ruimtelijke patroon van de meetgegevens te bekijken en door grotere deelgebieden apart door te rekenen. Hierin kwam alleen een deelgebied in Sluiskil naar voren met een afwijkende bodemkwaliteit. In de voorgaande BKK is de ophooglaag in de wijk Serlippenspolder bij deze zone gevoegd. Ter controle is deze ophooglaag apart doorgerekend. Hieruit blijkt, dat deze inderdaad bij deze zone gevoegd kan worden. Verder blijkt de bodemkwaliteit in inpolderingen van na 1850 (Braakmanpolder) niet af te wijken van de rest van het buitengebied. In principe zijn in deze zone dus met het buitengebied samengevoegd de gebieden die in de kaarten met de bebouwingsgeschiedenis (bijlage 4A t/m 4D) de legenda-eenheid ‘woonwijk > 1960’ of ‘(sport)park / begraafplaats hebben. Uitzonderingen zijn: Het met baggerspecie opgehoogde gebied Smitsschorre ten zuidwesten van Axel (geen kwaliteit vastgelegd); Enkele begraafplaatsen en recente woonwijken binnen oude vestingen van Axel, Biervliet en Sas van Gent; Een gedeelte van Sluiskil waar op meerdere plaatsen hogere waarden dan de achtergrondwaarde zijn gemeten (opgenomen in zone ‘B1: Woonwijken’). In de kaartlaag met de bebouwingsgeschiedenis is een aantal correcties doorgevoerd ten opzichte van de eerdere bodemkwaliteitskaart uit 2004. In deze gevallen wijzigt ook de grens van de zone ten opzichte van deze eerdere bodemkwaliteitskaart. Meestal betekent dit, dat kleinere gebieden zijn toegevoegd aan de zone. Met name bij Koewacht bleek de begrenzing van de oude bebouwing (bebouwing voor 1940) bij de voorgaande bodemkwaliteitskaart te ruim te zijn ingetekend. Het omgekeerde komt minder vaak voor. Een aantal bedrijfsterreinen in Axel en omgeving was bij de voorgaande bodemkwaliteitskaart gedeeltelijk opgenomen in de zone “Zeeuwsch-Vlaanderen”. Voor de wijken uit de periode 1940-1960 zijn afzonderlijk de statistische kengetallen berekend. De wijken uit deze periode in Terneuzen voldoen nipt aan de achtergrondwaarde, zodat deze zijn toegevoegd aan deze zone. Voor de overige kernen zijn de wijken uit deze periode opgenomen in de zone ‘B1: Woonwijken’. Voor het buitengebied ten zuiden van Sas van Gent (0,2 km2) zijn geen meetgegevens beschikbaar. Strikt genomen mogen volgens de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten niet-aaneengesloten deelgebieden worden samengevoegd tot één zone voor zover per deelgebied minimaal 3 meetpunten beschikbaar zijn. In afwijking hiervan kiest de gemeente ervoor om het buitengebied ten zuiden van Sas van Gent wel deel te laten uitmaken van de zone ‘A: Buitengebied en naoorlogse woonwijken’. Zone B1: Woonwijken en zone B2: Woonwijken In de zones ‘B1 Woonwijken’ en ‘B2 Woonwijken’ zijn alle wijken en kernen ouder dan 1940 samengevoegd, met uitzondering van de oudste gedeeltes van Terneuzen, Axel, Zaamslag en Sas van Gent. Verder zijn in deze zone opgenomen de resterende wijken die geen deel uitmaken van de hierboven beschreven zone ‘Buitengebied en naoorlogse woonwijken A’. Het voormalige Sluiskil Oost is inmiddels gesloopt, maar is wel opgenomen in de zone ‘B1 Woonwijken’. De bovengrond van deze zones voldoet aan de maximale waarden voor de functie wonen (MaxWONEN). Voor de ondergrond is nog een onderscheid te maken tussen deelgebieden waar de ondergrond voldoet aan de Achtergrondwaarden en deelgebieden waar de ondergrond voldoet aan MaxWONEN: Zone B1 Woonwijken: ondergrond voldoet aan achtergrondwaarde Zone B2 Woonwijken: ondergrond voldoet aan MaxWONEN De statistische kengetallen hiervan zijn opgenomen in bijlage 8A en bijlage 8B. Alle oude kernen zijn eerst afzonderlijk doorgerekend. Voorzover voldoende gegevens beschikbaar zijn bleek de bovengrond in elke afzonderlijke kern gemiddeld niet te voldoen aan de achtergrondwaarden, maar wel aan de MaxWONEN (afgezien van enkele oude delen die al rond 1600 bebouwd waren). Voor de gemeentes Hulst en Sluis geldt hetzelfde (lit. 2 en lit. 3). In sommige kernen met weinig gegevens is het gemiddelde voor zink hoger dan MaxWONEN, maar liggen vrijwel alle meetwaarden voor zink binnen de toetsingsregel (zie ook lit. 17). Gezien het geringe aantal waarnemingen is het voor deze kernen niet goed mogelijk om betrouwbare statistische kengetallen te berekenen en hebben deze enkel een indicatief karakter. In deze hogere zinkgehaltes wordt geen reden gezien om deze kernen niet samen te voegen met de overige oude kernen. Een voorbeeld is Driewegen (bij Biervliet). In het deel van Driewegen ouder dan 1940 zijn voor de bovengrond 13 waarnemingen beschikbaar, waarvan 10 waarnemingen > MaxWONEN voor zink. Van deze 6 analyses blijven er 5 binnen de toetsingsregel. Zowel het gemiddelde als P25 t/m P90 zijn > MaxWONEN voor zink maar binnen de toetsingsregel. Voor de volgende oude kernen zijn (vrijwel) geen analysegegevens beschikbaar: Reuzenhoek (3 analyse bovengrond) Schapenbout (1 analyse bovengrond) Stoppeldijkveer (geen analyses) Wulpenbek (geen analyses) Op grond van de beschikbare informatie van andere oude kernen is ervoor gekozen om ook deze kernen bij de zone ‘B1 Woonwijken’ te voegen. Het is niet waarschijnlijk dat deze kernen in een andere klasse zouden vallen wanneer meer gegevens in deze kernen beschikbaar zouden zijn. Voor de woonwijken uit de periode 1940-1960 zijn alleen in Terneuzen, Axel, Sas van Gent en Sluiskil voldoende gegevens beschikbaar om een uitspraak over de gemiddelde kwaliteit van de bovengrond te doen. Alleen de wijken uit deze periode in Terneuzen voldoen nipt aan de achtergrondwaarde, zodat deze zijn toegevoegd aan de zone ‘A Buitengebied en woonwijken’. Voor de overige kernen zijn de wijken uit deze periode opgenomen in de zone ‘B1 Woonwijken’. In de overige kernen hebben de wijken uit de periode 1940-1960 een geringe oppervlakte en zijn in deze wijken nauwelijks analysegegevens beschikbaar. Deze wijken zijn eveneens bij de zone ‘B1 Woonwijken’ gevoegd, gezien de beschikbare informatie van de grotere kernen. Onderscheid op basis van de kwaliteit van de ondergrond Voor de volgende deelgebieden met voldoende gegevens voldoet de ondergrond (0,5-2,0 m-mv) aan de achtergrondwaarden (opgenomen in zone B1 Woonwijken): Axel, gedeelte ouder dan 1940 (exclusief gedeelte dat is opgenomen in zone Woonwijken C) Axel, wijken 1940-1960 Koewacht Sluiskil Westdorpe Zuiddorpe is op basis van 14 waarnemingen van de ondergrond opgenomen in de zone B1 Woonwijken. Voor de volgende deelgebieden voldoet de ondergrond niet aan de achtergrondwaarde, maar wel aan de MaxWONEN (opgenomen in de zone B2 Woonwijken): Biervliet Hoek Binnenstad Terneuzen Terneuzen, wijken 1900 – 1940 Voor een aantal kleinere kernen zijn weinig gegevens beschikbaar (5 tot 10 analyses van de ondergrond). Bij deze kernen is als criterium aangehouden, dat tenminste 80% van de waarnemingen aan de achtergrondwaarde voldoet. Op basis van dit criterium zijn de volgende deelgebieden bij zone ‘B1 Woonwijken’ gevoegd: Driewegen (bij Biervliet) Griete Magrette vm. Sluiskil Oost (4 waarnemingen, allen < achtergrondwaarde) Spui Zaamslag Zandstraat Op grond van voornoemde resultaten zijn ook de resterende kernen met (vrijwel) geen meetgegevens bij de zone ‘B1 Woonwijken’ gevoegd. Zone C2: Woonwijken (Sasse Poort) Het plangebied Sasse Poort aan de zuidkant van Sas van Gent is opgenomen in een aparte zone. Al voor de tweede wereldoorlog had dit gebied een industriële bestemming. Inmiddels ligt het gebied braak en zijn er plannen voor woningbouw. Binnen dit gebied is voldoende bodemonderzoek uitgevoerd om een gemiddelde bodemkwaliteit vast te stellen. Deze blijkt in dit gebied niet te voldoen aan MaxWONEN. De statistische kengetallen voor Sasse Poort zijn opgenomen in bijlage 9A. Zone C3: Woonwijken (oude centra) In de zone ‘C3 Woonwijken (oude centra)’ zijn de oudste gedeeltes van Terneuzen, Axel, Zaamslag, Sas van Gent en Philippine samengevoegd. De statistische kengetallen van deze samengevoegde deelgebieden zijn opgenomen in bijlage 9B. Statistische kengetallen voor de afzonderlijke deelgebieden zijn opgenomen in lit. 17. De boven- en ondergrond van deze zone voldoen niet aan MaxWONEN en worden derhalve ingedeeld in de kwaliteitsklasse industrie. Voor Terneuzen en Zaamslag is uitgegaan van de bebouwing rond 1600 zoals aangegeven in bijlage 4A en 4B. In Axel gaf het ruimtelijke patroon van de onderzoeksgegevens aanleiding om een ruimer gebied te nemen, overeenkomend met de bebouwing zoals aangegeven op een topografische kaart uit 1910. Voor Philippine en Sas van Gent bevat de zone de oude vestingen. Op basis van de beschikbare onderzoeksresultaten is de grens aan de noordkant van Philippine en bij de Canadalaan in Sas van Gent iets verlegd. Zone D: Bedrijfsterreinen In de zone ‘D: Bedrijfsterreinen’ zijn alle bedrijfsterreinen samengevoegd waarvan de gemiddelde bodemkwaliteit in de boven- en ondergrond voldoet aan de achtergrondwaarde. De statistische kengetallen van deze zone zijn opgenomen in bijlage 10. Deels betreft dit gebieden die in de bodemkwaliteitskaart van Zeeland Seaports waren opgenomen als aparte zones, waarbij deze voor de reguliere NEN5740-parameters als ‘schoon’ waren geclassificeerd: Mosselbanken en Axelsche Vlakte; Kanaalhavens 1960-2005; Zuidelijke deel van het terrein van Dow Benelux (aangeduid als ‘cluster 5’, destijds onderdeel van de zone ‘Zeeuwsch-Vlaanderen, aanvulling Zeeland Seaports’. Voor de overige terreindelen van Dow Benelux is een saneringsplan opgesteld en is in onderhavige bodemkwaliteitskaart verder geen kwaliteit vastgelegd). In aanvulling hierop blijken ook de overige Terneuzense bedrijfsterreinen uit de periode 1960-heden te voldoen aan de achtergrondwaarde (Handelspoort, Hughersluys, Haarmanweg). Daarnaast blijken de bedrijfsterreinen aan de Industrieweg uit de periode 1940-1960 gemiddeld te voldoen aan de achtergrondwaarde. Diverse andere bedrijfsterreinen in de gemeente hebben eveneens voldoende gegevens om vast te stellen dat de gemiddelde bodemkwaliteit aan de achtergrondwaarde voldoet, zodat ook verschillende andere bedrijfsterreinen bij deze zone zijn gevoegd. Voor kleinere bedrijfsterreinen met (vrijwel) geen onderzoeksgegevens is echter geen kwaliteit vastgelegd. Ditzelfde geldt voor bedrijfsterreinen waar in de weinige beschikbare onderzoeksgegevens een verontreiniging is aangetoond. Zone E1: Bedrijfsterreinen In de zone ‘E1 Bedrijfsterreinen’ is een aantal bedrijfsterreinen in Axel samengevoegd waarvan de gemiddelde bodemkwaliteit niet voldoet aan de achtergrondwaarde, maar wel aan MaxWONEN. De statistische kengetallen van deze zone zijn opgenomen in bijlage 11. De bepalende parameter is PAK. In de ondergrond is het gemiddelde voor PAK hoger dan de achtergrondwaarde, maar dit gemiddelde valt binnen de grenzen van de toetsingsregel Zone G3: Bedrijfsterreinen In de zone ‘G3 Bedrijfsterreinen’ zijn de volgende deelgebieden samengevoegd: Industrie Terneuzen < 1940; bedrijfsterrein aan de Kinderdijk ten zuiden van Axel het meest zuidelijke deel van het ‘Industrieterrein Noord’ in Sas van Gent (Westkade 111). In bijlage 4A is een strook langs de Beneluxweg en de omgeving van de Schuttershofweg aangeduid als ‘bedrijfsterrein < 1940’. In het noorden van dit deelgebied is of wordt een aantal locaties gesaneerd (o.a. bij de Schuttershofweg). Het gedeelte tussen de Beneluxweg en ‘Langs het Spoor’ was voor de tweede wereldoorlog al in gebruik als rangeerterrein. Ook hier zijn verschillende verontreinigingen aangetroffen. Ook de beide andere deelgebieden worden gekenmerkt door verschillende verontreinigingen. In bijlage 12A zijn de statistische kengetallen voor deze zone opgenomen. Er is voor deze zone geen verdere aandacht besteed aan het verwijderen van niet representatieve gegevens. Door de gegevens van enkele ernstig verontreinigde locaties in het noorden van het deelgebied ‘Industrie Terneuzen < 1940’ is het rekenkundig gemiddelde voor verschillende stoffen in de bovengrond hoger dan de interventiewaarde. Wanneer deze locaties niet worden meegerekend en alleen het gedeelte van het rangeerterrein wordt doorgerekend vallen de statistische kengetallen voor dit deelgebied lager uit. In dat geval valt het gebied binnen de klasse MaxINDUSTRIE. Zone G4: Landtong en Kanaaleiland Sluiskil Op de Landtong en Kanaaleiland Sluiskil voldoen zowel de boven- als ondergrond niet aan de maximale waarde voor industrie (MaxINDUSTRIE). In de bodemkwaliteitskaart van Zeeland Seaports waren deze gebieden nog als 2 aparte zones opgenomen. Aangezien beide gebieden dezelfde kwaliteitsklasse hebben (lit. 17) zijn deze samengevoegd. De statistische kengetallen van de Landtong en Kanaaleiland Sluiskil zijn opgenomen in bijlage 12B. Overigens lijkt op basis van het ruimtelijke patroon van de onderzoeksgegevens de oostelijke kant van Kanaaleiland Sluiskil minder verontreinigd dan de westelijke kant. In het algemeen geldt minerale olie niet als een diffuse verontreiniging. In dit specifieke geval is minerale olie echter wel bepalend voor de classificatie van de zone. In de hele zone komen verhoogde gehalten voor minerale olie voor, zonder dat deze terug te voeren zijn op een duidelijke lokale bron. Zone K: Kanaalhavens Broomchemie en omgeving In de bodemkwaliteitskaart van Zeeland Seaports is een aparte zone opgenomen voor het gebied aan weerszijden van de meest zuidelijke Kanaalhaven (terreinen van Broomchemie, bulkterminal Verbrugge Terminals en Elocoat). In dit gebied komen duidelijk hogere waardes voor EOX voor, waardoor het gebied duidelijk afwijkt van de rest van de bedrijfsterreinen. De statistische kengetallen van de zone ‘Kanaalhavens, broomchemie en omgeving’ zijn opgenomen in bijlage 13. In bijlage 13 zijn tevens de getallen voor EOX opgenomen. Voor EOX is in de Regeling bodemkwaliteit geen normering meer opgenomen. De hoge waardes voor EOX geven echter aanleiding om de zone als verdacht te blijven beschouwen. De overige parameters voldoen aan de achtergrondwaarde (boven- en ondergrond). Gebieden waarvoor geen kwaliteit is vastgesteld Naast de hierboven beschreven gebieden is voor circa 3% van het gemeentelijk grondgebied geen ‘gemiddelde’ kwaliteit vastgesteld. Dit betreft met name: enkele grote provinciale inrichtingen (Dow Benelux, Heros, Yara), kleine bedrijfsterreinen met (vrijwel) geen gegevens stortplaatsen (en andere verdachte c.q. verontreinigde gebieden, zoals Blikweide en het terrein aan het uiteinde van de Frankrijkweg waar verhoogde concentraties PAK tot boven de interventiewaarde voorkomen, gerelateerd aan kolengruishoudende bodemlagen). Voor bedrijfsterreinen met (vrijwel) geen gegevens is geen kwaliteit vastgelegd, aangezien er geen informatie beschikbaar is over de te verwachten kwaliteit van grond die hier bij graafwerkzaamheden vrijkomt. Als kwaliteitseis voor toe te passen grond kan worden aangesloten bij de kwaliteitseis van de wel gezoneerde omgeving. Ook voor bedrijfsterreinen met weinig gegevens, waar verhoogde concentraties zijn gemeten, valt moeilijk te bepalen of het hier een lokale of een diffuse verontreiniging betreft. Om deze reden is ook deze bedrijfsterreinen geen kwaliteit vastgelegd. Gegevens nieuwe stoffenpakket In 2008 zijn de stoffen barium, kobalt, molybdeen en PCB toegevoegd aan het standaard stoffenpakket van NEN5740 (lit. 13). In een wijzigingsblad bij de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten (lit. 6) is voor deze stoffen het minimum van 20 analyses per zone losgelaten. In plaats daarvan mag worden onderbouwd, dat deze stoffen niet van invloed op de classificatie van zones. Voor deze onderbouwing geldt een minimum van 30 waarnemingen per bodemlaag voor het hele bodembeheergebied tezamen4. In een aantal zones zijn voor deze ‘nieuwe’ stoffen inmiddels voldoende gegevens beschikbaar (minimaal 20 waarnemingen per zone). Deze nieuwe stoffen zijn in deze zones niet van invloed op de classificatie van de zone. Voor de overige zones wordt in deze paragraaf onderbouwd, dat deze nieuwe stoffen eveneens niet van invloed zijn op de classificatie van de overige zones. Voor de volgende zones zijn in zowel de bovengrond tenminste 20 waarnemingen beschikbaar van barium, kobalt, molybdeen en PCB: Buitengebied en naoorlogse woonwijken Woonwijken Woonwijken (bovengrond 19 waarnemingen) Woonwijken (oude centra) Bedrijfsterreinen Bedrijfsterreinen 4Voor barium geldt volgens het wijzigingsblad geen minimum aantal waarnemingen, aangezien er op dit moment geen normen zijn waaraan kan worden getoetst (afgezien van de interventiewaarde indien verhoogde gehaltes barium duidelijk zijn terug te voeren op een antropogene bron). Molybdeen In alle zones is bij tenminste de helft van de monsters geen gehalte molybdeen boven de detectiegrens aangetoond. In de zones ‘C3: Woonwijken (oude centra)’ en ‘G3: Bedrijfsterreinen’ komen iets hogere gehalten molybdeen voor dan in de overige zones. De hoogste meetwaarde molybdeen in de totale dataset van de gemeente Terneuzen bedraagt 11,2 mg/kgds en is daarmee ruimschoots lager dan MaxWONEN. Kobalt Ook voor kobalt wordt meestal geen gehalte boven de Achtergrondwaarde gemeten. In alle zones is het gemiddelde van kobalt lager dan de Achtergrondwaarde. De zone ‘C3: Woonwijken (oude centra)’ bevat een aantal meetwaarden voor kobalt boven MaxWONEN, maar de 95-percentielwaarde voldoet nog wel aan MaxWONEN. Barium Voor barium zijn alle normen uit de Regeling bodemkwaliteit voor onbepaalde tijd ingetrokken. Barium is derhalve niet relevant voor de toetsing van de zones. Oorspronkelijk was in de Regeling bodemkwaliteit voor barium een Achtergrondwaarde opgenomen van 190 mg/kgds (bij standaardbodem). In de zones met vooroorlogse bebouwing komen hogere gehalten barium voor dan in de overige zones, waardoor het gemiddelde in de zones ‘B1: Woonwijken’ en ‘C3: Woonwijken (oude centra)’ hoger is dan de oorspronkelijke Achtergrondwaarde. PCB Voor PCB is in deze zones in de meeste gevallen geen gehalte boven de detectiegrens gemeten. Voor het berekenen van het gemiddelde worden volgens de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten waarden beneden de detectiegrens meegerekend als 0,7x detectiegrens. Bij een deel van de monsters is de detectiegrens hoger dan de Achtergrondwaarde, met name bij lage percentages organische stof. Het berekende gemiddelde komt hierdoor in een aantal zones boven de Achtergrondwaarde, zonder dat dit consequenties heeft voor de classificatie van de zone. In de ondergrond van de zones ‘B1: Woonwijken’ en ‘D1: Bedrijfsterreinen’ is het berekende gemiddelde hoger dan MaxWONEN als gevolg van het meerekenen van detectiegrenzen die hoger zijn dan MaxWONEN (0,04 mg/kgds). In beide zones heeft een deel van de monsters een detectiegrens voor PCB van 0,07 mg/kgds of 0,014 mg/kgds (omgerekend naar standaardbodem: 0,35 mg/kgds en 0,07 mg/kgds). In de zone ‘B1: Woonwijken’ is bij 34 van de 37 monsters van de ondergrond geen gehalte boven de detectiegrens gemeten. In de zone ‘D1: Bedrijfsterreinen’ is bij 21 van de 24 monsters van de ondergrond geen gehalte boven de detectiegrens gemeten. De ondergrond van beide zones is derhalve geclassificeerd als Achtergrondwaarde. NB. Enkele locaties met een lokale PCB-verontreiniging zijn niet meegerekend in de bodemkwaliteits-kaart. Dit betreft steeds verontreinigingen in tenminste matig puinhoudende lagen. Zones met minder dan 20 waarnemingen In de zone ‘E1: Bedrijfsterreinen’ zijn voor de ‘nieuwe’ stoffen 11 waarnemingen van de bovengrond en 9 waarnemingen van de ondergrond beschikbaar. Voor molybdeen is bij één monster een lichte overschrijding van de Achtergrondwaarde gemeten. Voor PCB zijn met uitzondering van één monster alle waarnemingen beneden de detectiegrens. Op basis van de beschikbare gegevens en de resultaten van de hiervoor beschreven zones zijn de ‘nieuwe’ stoffen ook voor deze zone niet van invloed op de classificatie van de zone. Voor de zone G4: Bedrijfsterreinen: (Landtong en Kanaaleiland Sluiskil) zijn respectievelijk 5 bovengrondanalyses en 4 ondergrondanalyses beschikbaar. Dit is verder niet van belang, aangezien deze zone op basis van het oude stoffenpakket al niet voldoet aan klasse Industrie. Tot slot zijn voor de volgende zones geen waarnemingen beschikbaar van het nieuwe stoffenpakket: C2: Woonwijken (Sasse Poort) K: Kanaalhavens, broomchemie en omgeving Ook voor deze zones wordt op grond van de resultaten van de overige zones niet verwacht dat de ‘nieuwe’ stoffen van invloed zijn op de classificatie van de zone.

Rechtspraak bij dit artikel