Het BIBOB-instrumentarium is een middel bij het bestrijden van criminele activiteiten die
bestuursorganen onbedoeld zouden kunnen faciliteren. Daarbij moet zowel gedacht worden
aan het ontplooien van criminele activiteiten met behulp van een legale onderneming, als
aan optreden in legale economische sectoren waardoor uit eerdere criminele activiteiten
verkregen geld kan worden geïnvesteerd. Bij deze activiteiten is men dikwijls afhankelijk van
de medewerking van het openbaar bestuur. Het optreden van het openbaar bestuur kan in
dat verband betrekking hebben op vergunning- en subsidieverlening (bestuursrechtelijke
besluiten), maar ook op aanbestedingen (privaatrechtelijke handelingen).
Vergunningen De wetgever heeft een aantal gevoelige beleidsterreinen aangewezen
die onder de werkingssfeer vallen van de Wet BIBOB. Het betreft
branches
a. waarmee leden van criminele organisaties technisch en financieel
vertrouwd zijn;
b. die een lage drempel van toetreding kennen;
c. dat bestaan uit enkele grote bedrijven en een groot aantal kleine
bedrijven die met elkaar in een harde onderlinge concurrentie zijn
verwikkeld;
d. waar grote sommen contant geld in omgaan, wat de mogelijkheid
biedt om activiteiten en inkomsten niet in de administratie op te
nemen;
e. waar weinig is geregeld, waar de regels gecompliceerd zijn,
tegenstrijdig of in de praktijk onwerkbaar.
Op basis van deze criteria heeft de wetgever de volgende sectoren
aangewezen die onder de Wet BIBOB vallen:
- Transport
- Milieu
- Bouw
- Horeca
- Seksinrichtingen
- Coffeeshops
- (speelautomatenhallen)
Het gaat hier om economische sectoren die kwetsbaar (kunnen) zijn
voor ernstige of georganiseerde vormen van criminaliteit en waarbij
grote belangen op het spel (kunnen) staan.
De vergunningen die binnen deze sectoren worden verstrekt zijn:
· Drank- en horecavergunning (artikel 27, 31, DHW)
· De horeca-exploitatievergunning (APV en artikel 4 onder a, Besluit
BIBOB)
· De vergunning voor een seksinrichting (artikel 4 onder b, Besluit
BIBOB)
· De escortvergunning (artikel 4 onder c, Besluit BIBOB)
· De vergunning voor een smart- en growshop (artikel 4 onder d,
Besluit BIBOB)
· De vergunning voor de exploitatie van een speelautomatenhal
(artikel 4, onder e Besluit BIBOB)
· De bouwvergunning (artikel 44a, Woningwet)
8
· De milieuvergunning (artikel 8.10, 8.20 en 8.25, Wet Milieubeheer)
Subsidies Daarnaast kunnen subsidies onder het BIBOB-instrumentarium worden
gebracht als grote belangen op het spel staan (artikel 6 Wet BIBOB).
De regelgever die verantwoordelijk is voor de totstandkoming van de
desbetreffende subsidieregeling kan dit bepalen. Als deze
subsidieregeling niet bij wet of ministeriële regeling (Amvb) is geregeld
is daarvoor wel toestemming goedkeuring nodig van de ministers van
BZK en Justitie.
Aanbestedingen Ook aanbestedingen binnen nog nader aan te wijzen sectoren
(middels Amvb) vallen onder de werkingssfeer van de Wet BIBOB als
daarbij grote belangen op het spel staan. Het gaat hierbij om
aanbestedingen op het terrein van ICT, milieu en bouw (artikel 5 Wet
BIBOB en artikel 3 Besluit BIBOB).
Hoewel de Wet BIBOB al in werking is getreden, kunnen bestuursorganen de wet nog niet
binnen het gehele toepassingsbereik van de wet, zoals hierboven beschreven, toepassen.
Zo zijn er op rijksniveau nog geen subsidieregelingen aangewezen waarin is opgenomen dat
de Wet BIBOB van toepassing is op de aanvragen. Ook bestaat er nog veel weerstand tegen
de toepassing van de Wet BIBOB bij overheidsopdrachten. Momenteel wordt onderzocht hoe
het BIBOB-instrumentarium zo kan worden ingezet, dat bestuursorganen daarbij niet het
risico lopen in strijd te handelen met Europese regelgeving en rechtspraak. Tot slot blijkt dat
veel gemeenten de Wet BIBOB vanuit praktisch oogpunt eerst op een beperkt terrein
invoeren.
Gelet op het voorgaande zal de wet BIBOB eerst worden toegepast bij nieuwe aanvragen
voor een Drank- en horecavergunning (Drank- en horecawet), een exploitatievergunning
voor een horeca-inrichting of seksinrichting (APV) dan wel een vergunning voor een
speelautomatenhal (Verordening speelautomatenhallen). In latere stadia zal beleid worden
vastgesteld voor milieuvergunningen, aanbestedingen, bouwvergunningen en subsidies, één
en ander afhankelijk van de landelijke ontwikkelingen
De aanvrager van een Drank- en horecavergunning, een exploitatievergunning voor een
horeca-inrichting of seksinrichting dan wel een vergunning voor een speelautomatenhal
moet bij zijn aanvraag aanvullende informatie verstrekken door middel van een aanvullend
aanvraagformulier (zie bijlage).
Artikel 2
Inzet van het BIBOB-instrumentarium
Onderdeel van Beleidslijn wet Bevordering Integriteitbeoordelingen door het Openbaar Bestuur