Het weerstandsvermogen is bedoeld om financiële tegenvallers op te vangen zodra risico’s werkelijkheid worden. Hoe groter het weerstandsvermogen, hoe groter, logischerwijs, het vormogen om risico’s af te dekken. Het is van belang een balans te bepalen tussen het enerzijds zoveel mogelijk afdekken van risico’s en anderzijds niet onnodig publieke middelen vast zetten.
Het weerstandsvermogen is in artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en gemeenten (BBV) als volgt gedefinieerd:
‘Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen:
a. de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de provincie onderscheidenlijk gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken;
b. alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie.’
Bij de berekening van het weerstandsvermogen worden de saldi van (1) de algemene reserve, (2) de post onvoorzien en (3) de onbenutte belastingcapaciteit meegerekend. De onbenutte belastingcapaciteit is het verschil tussen het door de gemeente gehanteerde gemiddelde OZB-tarief en het tarief dat een gemeente dient te hanteren wanneer deze zal vallen onder het artikel 12 regime. De saldi van de stille reserves en de bestemmingsreserves worden niet meegenomen. Deze methode is in vergelijking strenger dan die andere gemeenten aanhouden, waardoor de in de BBV verplichte vergelijking van weerstandsratio tot op zekere hoogte krom loopt. Er is desalniettemin een waarderingstabel opgesteld waar je de weerstandsratio naast kunt leggen om te zien in welke mate risico’s worden afgedekt, zie hieronder.
Ratio weerstandsvermogen
Waardering
Groter dan 2,0
Uitstekend
Tussen 1,4 en 2,0
Ruim voldoende
Tussen 1,0 en 1,4
Voldoende
Tussen 0,8 en 1,0
Matig
Tussen 0,6 en 0,8
Onvoldoende
Kleiner dan 0,6
Ruim voldoende
De ratio wordt bepaald door het beschikbare weerstandsvermogen te delen door de gekwantificeerde risico’s. Let wel, de waardering in deze tabel geeft aan hoe goed het beschikbare weerstandsvermogen de bekende risico’s afdekt, maar zegt daarmee niet of het financiële beleid goed is. De keuze voor een ratio is politiek van aard, in die zin dat een hogere ratio betekend dat er minder middelen beschikbaar zijn voor ander beleid. De benodigde weerstandscapaciteit wordt periodiek bepaald.
De gemeente Zandvoort streeft een weerstandsratio van 1,5 na. De hoogte van de algemene reserve is hieraan sterk verbonden. De raad heeft daarom een boven en een ondergrens vastgesteld. Wanneer de ondergrens overschreden wordt zullen extra stortingen ten lasten van de exploitatie worden gebracht, wanneer de bovengrens wordt overschreden zal er een bedrag naar de Strategische Investeringsagenda vloeien.
Hoofdstuk 3
Artikel 3.1
Relatie algemene reserve en weerstandsvermogen
Onderdeel van Nota Reserves en Voorzieningen 2018