Trots op onze woonomgeving
De Kempenaar is niet iemand die hoog van de toren blaast. Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. Maar eigenlijk zijn we best trots op onze mooie woonomgeving. We wonen midden in de natuur en toch is de stad (met Eindhoven, Tilburg en Turnhout om de hoek) altijd dichtbij. Niet voor niets is de streek geliefd bij toeristen. Daarnaast beschikken we zowel over dorpen met alle dagelijkse voorzieningen die je nodig hebt (Eersel, Bladel, Bergeijk, Reusel) als rustieke dorpjes waar het vooral prettig wonen is. Bovendien kennen mensen elkaar nog goed. Ons kent ons. En we zijn bereid om elkaar te helpen als dat nodig is. Dat maakt dat ouderen en andere mensen met een zorgvraag de mogelijkheid hebben om in hun vertrouwde omgeving, ook als daar niet veel voorzieningen zijn, zolang mogelijk zelfstandig te wonen.
Woningprijzen stijgen, betaalbaarheid staat onder druk
Onze woningen zijn relatief ruim. Zowel de woningen zelf als de kavels kennen een grote oppervlakte. Veel Kempenaren wensen een grondgebonden woning waar ze de ruimte hebben. Dat betekent vaak ook de vrijheid hebben om de woning naar eigen smaak te (ver)bouwen. Het eigenwoningbezit is daardoor in de Kempen relatief hoog. Dat stelt ons ook voor de nodige uitdagingen. Want om de kwaliteit van bestaande woningen op peil te houden zijn we voor een groot deel afhankelijk van de woningeigenaar. Juist op dit punt staan we voor enkele grote uitdagingen, zoals het verduurzamen van de woningvoorraad en in het inspelen op de trend om steeds langer zelfstandig te wonen. Bovendien zien we dat de vraag naar woningen in deze regio -meer dan gemiddeld in Nederland- sterk is toegenomen. Dat heeft ook alles te maken met de bloeiende economie in deze regio en Eindhoven Brainport in het bijzonder. Het gevolg hiervan is dat de prijzen van koopwoningen sterk stijgen, ook in de Kempen. Het aanbod aan betaalbare koopwoningen (<€ 200.000) staat daardoor onder druk. Betaalbaarheid speelt ook een grote rol in de huursector. Door de stijgende woningprijzen stokt de doorstroming van huishoudens met een middeninkomen vanuit de sociale huur naar de particuliere markt. Dit leidt tot een toenemende druk op de sociale huur. Ook omdat vanuit diverse overheidsmaatregelen (zoals het passend toewijzen) de vraag naar sociale huur zich steeds sterker manifesteert in het goedkope segment1.
1 Bron: Woningmarktonderzoek Metropoolregio Eindhoven, 2018
Zorgvuldig omgaan met onze nieuwbouwlocaties
De komende jaren willen we als regio aan de slag om te voorzien in de sterke vraag naar woningen. De verwachting is dat die vraag zich met name de komende tien jaar zal voordoen. Op basis van de demografische trends zal de vraag in de periode daarna minder groot zijn. Het is daarom zaak om zeer zorgvuldig met de beschikbare bouwmogelijkheden om te gaan. Niet alleen moeten woningen duurzaam aantrekkelijk zijn (dus zowel inspelen op de woonwensen als de verhoogde standaard als het gaat om duurzaamheid en levensloopbestendigheid), maar ook de locaties waar nog gebouwd gaat worden, moeten zorgvuldig bepaald worden. Dit wordt niet alleen door de vorig jaar opgestelde Brabantse Agenda Wonen onderschreven, het is ook een voorwaarde om het groene, dorpse karakter van onze regio te bewaren. Dat betekent dat nieuwbouw vooral binnen bestaand gebouwd gebied moet plaatsvinden en dan vooral op herontwikkelingslocaties. We zetten in de basis niet in op uitbreidingslocaties.
Meer regionale samenwerking
Op dit moment beschikken de gemeenten (Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden) allemaal over een eigen woonvisie. Dat vinden we belangrijk, omdat we ook allemaal zo onze unieke woonkwaliteit hebben (en onze eigen knelpunten op de woningmarkt). Maar daarnaast zijn er vooral ook veelgelijkenissen. Bijvoorbeeld als het gaat om de sterke kooporiëntatie, de groene woonomgeving en de gemoedelijkheid van de mensen. Bovendien werken we als gemeenten op diverse thema’s van de woningmarkt al intensief samen. Daarom hebben we met elkaar dit regionaal woondocument opgesteld. Het doel van dit woondocument is ten eerste dat we gemeenschappelijke uitgangspunten formuleren. Bijvoorbeeld als het gaat om de gewenste nieuwbouwkwaliteit of de aanpak van de bestaande woningvoorraad. Daarnaast hebben we in dit regionale woondocument een aantal samenwerkingsafspraken vastgelegd, bijvoorbeeld over de kwantitatieve nieuwbouwopgave en de opgaven met betrekking tot de sociale huursector. Daarmee zorgen we voor evenwichtige woningbouwontwikkeling in de regio.
Onze speerpunten
Voor de komende jaren zien we vijf speerpunten voor de regionale woningmarkt:
Versnellen van de bouwproductie, op een zorgvuldige manier. Gelet op de huidige druk op de woningmarkt is er snel behoefte aan nieuwe woningen. Maar daarbij willen we zorgvuldig omgaan met ons groene, dorpse woonmilieu. Daarom zetten we primair in op woningbouw op herbestemmingslocaties binnen bestaand stedelijk gebied.
Behoud voor betaalbaar wonen. De sterke economische groei in Brainport Eindhoven leidt tot sterke prijsstijgingen in de koopsector, ook in de Kempen. Daarom willen we de komende jaren extra aandacht voor het vergroten van het aantal betaalbare koop- en huurwoningen.
Zorg voor elkaar faciliteren. Onze inwoners zijn betrokken bij elkaar en helpen waar dat nodig is. Daardoor zijn er in de basis goede voorwaarden om het langer zelfstandig wonen mogelijk te maken. De komende jaren willen we sterker inzetten op het vergroten van het aantal levensloopbestendige woningen, zowel in de nieuwbouw als bestaande voorraad.
Wij zijn klaar voor de toekomst. Onze regionale Klimaatvisie geeft het al aan; wij zijn ambitieus als het gaat om het verduurzamen van onze woonomgeving. In 2025 willen we als gemeenten energieneutraal zijn. Om dat te halen moeten we de komende jaren een stapje extra zetten. Met elkaar willen we concrete ambities voor het verduurzamen van onze huur- en koopwoningvoorraad komen.
Werken én wonen. De regio Eindhoven is de economische koploper van Nederland. Nergens is de economische groei zo groot als hier. Daarmee worden ook veel buitenlandse werknemers aangetrokken die op zoek zijn naar een woning in de brede regio; zowel in het goedkope- als dure prijssegment. We willen de woonmogelijkheden voor deze werknemers vergroten, zodat mogelijke ‘lasten’ afnemen en de ‘lusten’ toenemen.
Artikel 2
Samen werken aan zalig wonen in de Kempen
Onderdeel van Kempische visie op wonen 2019-2023