Art. 2.5. Besluit van de raad van de gemeente Den Helder houdende regels omtrent het beleidskader voor archeologie — Waterbodems

Net als archeologische resten in de grond, kunnen archeologische resten zich onder water bevinden, ‘in de waterbodem’. Hier is de gemeente voor verantwoordelijk, via het bestemmingsplan, omgevingsplan of een beheersverordening. De gemeente blijft verantwoordelijk voor het archeologisch erfgoed, ook wanneer bijvoorbeeld een waterschap of hoogheemraadschap verantwoordelijk is voor de waterkwaliteit en waterveiligheid. Met zowel de Noordzee als de Waddenzee binnen de gemeente, vormt de maritieme archeologie of waterbodem gerelateerde archeologie een belangrijke rol binnen de gemeente Den Helder. Archeologie van waterbodems Bij waterbodems gaat het niet alleen om archeologie ‘onder water’, zoals scheepswrakken, kade- of havenconstructies, sluizen en bruggen of vondstconcentraties. Ook watergerelateerde locaties op het land kunnen onder ‘waterbodems’ vallen. Te denken valt aan (oude/begraven) waterwegen, havens, dijken, oude vaartuigen en verloren ladingen of ‘verdronken landschappen of dorpen’. Voor Den Helder spelen uiteraard ook de Waddenzee en de Noordzee een grote rol. Bij bodemingrepen die onder waterbodems kunnen vallen, valt te denken aan het verdiepen van een vaargeul, onderhoud en aanleg van oevers, beschoeiingen, damwanden of steigers, schelp- of zandwinning, de aanleg van windmolens of van mosselzaadinvanginstallaties, etc. Bij vergunningaanvragen kan dan al rekening worden gehouden met mogelijke archeologische resten in waterbodems.25Houkes 2014. Waddenzee (DH5-8) en Noordzee (DH5-9; nieuwe codes) In de Waddenzee en de Noordzee liggen vele scheepswrakken, waarvan de exacte locatie vaak niet precies bekend is. Deze zijn ook binnen de gemeentegrenzen van Den Helder aanwezig (zie ook hoofdstuk 2.3). Naast scheepswrakken is het bekend dat 22 vliegtuigen verongelukt zijn in de Tweede Wereldoorlog, waarvan enkele in de Waddenzee terecht zijn gekomen.26Verweij 2013, 29. Ten noorden van de Nieuwe Haven staat in Archis één locatie vermeld, van een wrak van een Duitse torpedojager.27Zaakidentificatienummer 3237565100. Vanwege de archeologische verwachting op scheepswrakken en vliegtuigwrakken hebben de Waddenzee en de Noordzee ook een nieuwe code gekregen, naast de zones van het oorspronkelijke Huisduinen en het Balgzand. Voor het beleid worden hier twee mogelijkheden gehanteerd: wanneer een object bekend is, dient 100m afstand bewaard te blijven. wanneer niets bekend is in een gebied, bestaat een algemene verwachting op archeologische resten in de waterbodem. Om een specifieke verwachting te kunnen opstellen, is survey onderzoek nodig (bijvoorbeeld door middel van een ‘side scan sonar en magnetometer’). Als beleid wordt hier gehanteerd: bij bodemingrepen groter dan 1000m2 en een diepte van 0,35m beneden zeebodem is archeologisch onderzoek noodzakelijk. Archeologisch proces Het archeologisch proces voor waterbodems verschilt niet van dat van landbodems. Onderstaande afbeelding toont dat dezelfde stappen zijn te nemen, in het kader van een vergunningaanvraag. Afb. 2.4. De te nemen stappen in het archeologisch proces bij waterbodems. Zie bijlage 5 voor de gehele AMZ-cyclus.

Waterbodems – Maritieme archeologie

Rechtspraak bij dit artikel