In hoofdstuk 2 zijn de onderzoeken en locaties gepresenteerd die een wijziging in de archeologische verwachting of waarde tot gevolg hebben gehad.
De archeologische onderzoeken hebben voor meer nauwkeurigheid binnen de beleidskaart gezorgd. Grenzen zijn aangepast, zodat nu één duidelijk beleid kan worden gevoerd. De wijzigingen kunnen hebben geleid tot een op- of juist een afwaardering van de archeologische waarde.
Een duidelijke toevoeging zijn de locaties van de Atlantikwall, hier geldt een opwaardering van de archeologische waarde en een bescherming van het archeologisch erfgoed met betrekking tot de archeologische resten én tot metaalvondsten (detectorverbod).
Een afwaardering van de vindplaats geldt bij de volgende locaties: ‘oostelijke van de Jan Verfailleweg’, dit gebied geldt nu als archeologievrij. Voor ‘West Julianadorp’ en de ‘Koegraspolder’ geldt dat deze kleine zones vervallen en dat ze opgaan in de grote gebieden ‘overige stedelijk gebied’ en ‘landelijk gebied’.
Het gebied Julianadorp Oost bevindt zich ter hoogte van de antitankgracht van de Atlantikwall. Resten van de antitankgracht zijn bij booronderzoek aangetroffen, hier is het archeologiecriterium van de Atlantikwall van kracht (DH4-8A4). Voor het overige deel van plangebied Julianadorp Oost geldt dat het archeologievrij is. Op de beleidsadvieskaart geldt echter het zwaardere criterium van de Atlantikwall. Bij toekomstige graafwerkzaamheden kan echter gericht op de Antitankgracht onderzoek worden gedaan; voor de andere perioden geldt de archeologievrije status.
3.2.1Hoge Archeologische Waarde
Van de terreinen met een Hoge Archeologische Waarde, tevens AMK-terreinen, is bekend dat archeologische resten aanwezig zijn, door informatie uit historische bronnen en/of omdat er eerder archeologisch onderzoek heeft plaatsgevonden op (een deel van) het terrein.
Locatie
Diepteligging
Periode
Historische kern Huisduinen
(DH1A)
0,35m –mv tot enkele meters
diep
Nieuwe tijd – vanaf 16e eeuw
Historische kern Oud Den Helder
(DH2-1A)
0,35m –mv tot enkele meters
diep
Nieuwe tijd – vanaf 16e eeuw
Grachtengordel Oud Den Helder
(DH2-2A)
0,35m –mv tot enkele meters
diep
Nieuwe tijd – vanaf 16e eeuw
Het Torp (DH3-1A)
Vanaf 1m -mv
Late Bronstijd – Late
Middeleeuwen
Schepen in de Waddenzee en
Noordzee (DH5-1A t/m 4A)
Onbekend
Middeleeuwen – Nieuwe tijd
Het Balgzand (DH5-5A)
Onbekend
Vroege en Late Middeleeuwen
Als beleidsmaatregel geldt dat bodemingrepen in deze gebieden zijn toegestaan. Hiervoor gelden wel strikte regels en het staat de gemeente vrij om beschermingsmaatregelen te treffen die (verdere) aantasting van het archeologische terrein tegengaan.
Bodemingrepen kleiner dan 50 m2 en niet dieper dan 0,35 m –mv zijn vrijgesteld van onderzoek.
Toegestane maximale omvang bodemingreep: oppervlakte kleiner dan 50 m2; diepte maximaal 0,35 m – mv of zeebodem.
Uitzondering 1: Hoewel bij Het Torp tijdens de opgraving in 2016 is aangetoond dat de archeologische resten zich vanaf 1m –mv bevonden, geldt hier als maximale
toegestane omvang bodemingreep: oppervlakte kleiner dan 50 m2; diepte maximaal 0,35 m –mv. Dit is gebaseerd op de status van gemeentelijk monument en het feit dat in 2016 slechts een deel van de terp is opgegraven en voor het overige deel de archeologische resten zich dichter onder het maaiveld kunnen bevinden.
3.2.2Archeologische Waarde
Ook voor deze gebieden geldt dat bekend is dat hier archeologische waarden aanwezig zijn, aangetoond door historische bronnen of reeds uitgevoerde archeologische onderzoeken.
Er is een tweedeling in het beleid voor de gebieden met archeologische waarden. Voor de gebieden van het Militaire Erfgoed geldt een strenger beleid dan voor de andere gebieden. Voor gebieden met Militair Erfgoed geldt verder dat er geen metaaldetectie is toegestaan tenzij hiervoor door het college van B&W vergunning is verleend.
Locatie
Diepteligging
Periode
Stelling van Den Helder (DH3-3A
t/m 8A en DH4-3A)
Vanaf 0,35m –mv*
Nieuwe tijd – 19e eeuw (Militair
Erfgoed)
Atlantik wall (DH4-8A)
Vanaf 0,35m –mv*
Nieuwe tijd – 20e eeuw (Militair
Erfgoed)
Omwalling van Nieuwstad (DH3- 2A)
(ZW-hoek uitgezonderd)
Vanaf 0,35m –mv*
Nieuwe tijd – 19e eeuw (Militair Erfgoed)
Middelzand (DH3-13A)
Vanaf 0,35m –mv*
Middeleeuwen
Deze zone valt binnen de zone
van de Atlantikwall
De Nollen (DH3-11A)
Vanaf 0,35m -mv
Nieuwe tijd – vanaf 17e eeuw
Gevangenisterrein Nieuweweg
(DH3-16A)
Vanaf 1m –mv
Middeleeuwen
De Garst (DH4-5A)
Vanaf 0,5m –mv
18e eeuw
De Kooy (DH4-6A)
Vanaf 0,5m –mv
18e eeuw
Zanddijk (DH4-4A)
Vanaf 0,5m –mv
Vanaf 17e eeuw
Westelijk deel DH3-8A
Vanaf 2,0m –mv
19e eeuw
Gemini-ziekenhuis (DH3-9A)
Vanaf 3,0m –mv
IJzertijd
*Metaaldetectie uitsluitend toegestaan met vergunning
Toegestane maximale omvang bodemingreep Militair Erfgoed: oppervlakte kleiner dan 50 m2; diepte maximaal 0,35 m –mv.
Toegestane maximale omvang bodemingreep overige gebieden met archeologische waarden: oppervlakte kleiner dan 500 m2; diepte maximaal 0,5 m –mv.
Uitzondering 1: Westelijk deel DH3-8A: Toegestane maximale omvang bodemingreep: oppervlakte kleiner dan 500 m2; diepte maximaal 2,0 m –mv.
Uitzondering 2: Gemini-ziekenhuis: Toegestane maximale omvang bodemingreep: oppervlakte kleiner dan 50 m2; diepte maximaal 3,0 m –mv.
3.2.3Hoge Archeologische Verwachting
Gebieden met een hoge archeologische verwachting zijn gebaseerd op historische gegevens, maar de exacte locatie van de archeologische resten is niet bekend.
Locatie
Diepteligging
Periode
Zone om het Torp (DH3-1A)
Vanaf 0,35m –mv
Late Bronstijd – Late
Middeleeuwen
Nieuwe Haven (nieuwe locatie DH3-17)
0 NAP = ca. 5m -mv 0 – 4m –NAP
3 – 5m –NAP
5 – 7m –NAP
Middeleeuwen
Bronstijd t/m Romeinse tijd
Meso- en Neolithicum
Duingebied (DH4-1A)
Vanaf maaiveld
Nieuwe tijd (Militair Erfgoed)
Historische kern Julianadorp
(DH3-14A)
Vanaf 0,35m –mv
Nieuwe tijd – vanaf 19e eeuw
De beleidsregel voor deze gebieden is: ingrepen met een omvang kleiner dan 500 m2 zijn toegestaan, waarbij een maximale diepte van de bodemingreep geldt van 0,35 m –mv.
Toegestane maximale omvang bodemingreep: oppervlakte kleiner dan 500 m2; diepte maximaal 0,35 m
–mv.
Uitzondering 1: Zone om Het Torp: Toegestane maximale omvang bodemingreep: oppervlakte kleiner dan 50m2; diepte maximaal 0,35m –mv.
Uitzondering 2: terrein Nieuwe Haven: Toegestane maximale omvang bodemingreep: oppervlakte kleiner dan 200 m2; diepte maximaal 4 m –mv.
3.2.4.Archeologische Verwachting
Gebieden met een archeologische verwachting zijn gebaseerd op historische gegevens en archeologische vondsten. Het betreffen echter grote terreinen, waarbij de exacte locatie van de archeologische resten/vindplaatsen niet bekend is.
Locatie
Diepteligging
Periode
Stedelijk gebied
Vanaf 3m –mv
Prehistorie
Landelijk gebied
Vanaf 4m –mv
Prehistorie
Buitendijkse ligging oorspronkelijke dorp Huisduinen (Noordzee - nieuwe locatie DH5-
6)
Onbekend
Middeleeuwen
Waddenzee – zone Balgzand
(nieuwe locatie DH5-7)
Onbekend
Middeleeuwen
Waddenzee (DH5-8) en
Noordzee (DH5-9)
Onbekend
Middeleeuwen – Nieuwe tijd
Toegestane maximale omvang bodemingreep stedelijk gebied: oppervlakte kleiner dan 500 m2; diepte maximaal 3 m –mv.
Toegestane maximale omvang bodemingreep landelijk gebied: oppervlakte kleiner dan 500 m2; diepte maximaal 4 m –mv.
Toegestane maximale omvang bodemingreep Waddenzee en Noordzee (DH5-6 t/m9): oppervlakte kleiner dan 1000 m2; diepte 0,35m onder de zeebodem.
3.2.5.Archeologie vrij
Enkele gebieden zijn op basis van archeologisch onderzoek vrijgegeven en daarmee ‘archeologie vrij’. Hier hoeft geen archeologisch onderzoek plaats te vinden bij bodemingrepen.
Toegestane maximale omvang bodemingreep: oppervlakte onbeperkt; diepte onbeperkt.
Voor de goede orde: ook in deze gebieden geldt de meldingsplicht bij archeologische toevalsvondsten conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet.
3.2.6.Schematische samenvatting
Samenvattend zijn de volgende beleidscategorieën van kracht:
Beleidscategorie
Maximaal toegestane
oppervlakte plangebied voor bodemingreep
Maximaal toegestane
ontgravingsdiepte
Hoge Archeologische Waarde
50 m2
0, 35 m –mv
Archeologische Waarde -
Militair Erfgoed
50 m2
0, 35 m –mv
Archeologische Waarde
500 m2
0 ,50 m –mv / 2, 00m
-mv
Hoge Archeologische Verwachting
50 m2
500 m2 / 200 m2
0,35m –mv
4, 00 m –mv
Archeologische Verwachting
500 m2 / 200 m2
1000 m2 (waterbodem)
3, 00 m –mv / 4, 00 m –mv /
0, 35 m –zeebodem
Archeologie vrij
Geen beperking
Geen beperking
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.2.
Actualisatie archeologische verwachtings- en waardezones
Onderdeel van Besluit van de raad van de gemeente Den Helder houdende regels omtrent het beleidskader voor archeologie