Welstandsniveau 1
Voor de historische linten en de oude kernen geldt welstandsniveau 1, bijzondere toetsing, vanwege onderstaande waardering.
Gebiedsbeschrijving
De historische context van het dorp Westervoort ligt voornamelijk in de Dorpstraat, Hamersestraat, de Klapstraat,de Heilweg en Pals. Aan deze straten is in de loop van de tijd een lint van individuele bebouwing ontstaan. Aan deze historische linten is vandaag de dag op een aantal plaatsen nog de oorspronkelijke oude bebouwing terug te vinden. De historische linten worden gekenmerkt door een relatief open en zeer gevarieerde bebouwing met een aantal opvallende functies zoals een kerk, gemeentehuis en een zalencentrum. Alleen aan de Hamersestraat zijn nog een aantal percelen onbebouwd en in gebruik als weiland of akkerland. Voor het gebied, aan de west- en oostzijde begrensd door de St. Dominicuslaan en de Liemersallee, is de wijk “Beekenoord” in ontwikkeling.
Het kruispunt van de historische linten Dorpstraat en Klapstraat ligt op de grens met de Rijndijk en vormde het ‘centrum’ van Westervoort. In de huidige situatie wordt het kruispunt van de Dorpstraat met de spoorlijn ervaren als het centrum van het dorp. Door de verkeerskundige situatie van dit kruispunt wordt de continuïteit van de Dorp- straat doorbroken. De Hamersestraat en het deel van de Dorpstraat vanaf het gemeen- tehuis richting Rijndijk heeft een groene uitstraling door de aanwezigheid van tuinen en wegbeplanting. De rest van de Dorpstraat en de Klapstraat heeft een meer stenige uit- straling.
Rond een voormalige doorbraakgeul is het buurtschap Pals ontstaan. De overwegend agrarische bebouwing concentreert zich op het punt waar het noordelijke gedeelte van de Pals de Rijndijk kruist. Hier heeft zich een zekere bewoningsconcentratie ontwikkeld. Ondanks dat Westervoort de Pals heeft omsloten heeft het nog een “landelijke” uitstraling doordat een groot aantal percelen nog onbebouwd is en gebruikt wordt als weiland.
De bebouwing van de historische linten en oude buurtschappen wordt gekenmerkt door grote verschillen in bouwjaren en in bouwstijlen (een mix van oud en nieuw). De be- bouwingshoogte is één à twee bouwlagen met kap. Opvallend is de aanwezigheid van een aantal oude boerderijen waarvan sommige nog een rieten kap hebben. De hoofd- massa is eenvoudig van opzet. De nokrichting is afwisselend evenwijdig aan de weg-as of staat daar haaks op. De gevelopeningen hebben overwegend een verticaal karakter. Voorerven en in het zicht komende zijerven zijn minimaal verhard en als siertuin inge- richt.
Het samenhangende karakter is vooral in de Dorpstraat afwezig in tegenstelling tot de Pals. Hier heeft de bebouwing juist een samenhangend karakter door overeenkomst in stijl en kleur.
Waardebepaling, ontwikkeling en beleid
Westervoort ontleent zijn identiteit met name aan de historische linten en oude buurt- schappen. Deze linten en oude buurtschappen met hun verspreid aanwezige historische bebouwing hebben een cultuurhistorische waarde. Deze karakteristieke woongebieden moeten zoveel mogelijk intact worden gehouden. Alle ingrepen zoals het toevoegen van bebouwing maar ook wijzigingen van bestaande bebouwing moeten zorgvuldig op de situatie worden afgestemd.
Het ruimtelijke karakter is gebaseerd op de gegroeide kleinschaligheid, individualiteit en diversiteit. De rust, de kwaliteit van bebouwde en onbebouwde ruimte en de verhouding hiertussen is essentieel, voornamelijk in de Pals, de Klapstraat en het deel van de Dorp- straat tussen gemeentehuis en de Rijndijk. De onbebouwde ruimte is hier ook van belang.
Een bouwaanvraag in dit gebied dient in overeenstemming te zijn met de aanwezige oorspronkelijke bebouwing. Dit betekent dat aspecten die het ontwerp bepalen aanslui- ten bij de bestaande bebouwing (conformeren), of voldoende afwijken van de bestaande bebouwing (reageren). De keuze tussen beide mogelijkheden bepalen aard en inhoud van de criteria.
Dorpstraat
Welstandscriteria
Veel voorkomende kleine bouwwerken worden getoetst aan de standaard sneltoetscriteria.
Situering
Verspringingen in de rooilijnen behouden.
De rooilijnen van de hoofdmassa’s liggen niet in elkaars verlengde.
Hoofdbebouwing staat aan de straatzijde.
De panden dienen te worden gericht naar de openbare ruimte.
Bestaande doorzichten worden gehandhaafd.
Het straatbeeld is wisselend open en half open.
Het straatbeeld bestaat uit een reeks van individuele bouwmassa’s.
Massa en vorm
De bouwmassa is compact en op zichzelf staand.
Gebouwen zijn individueel en afwisselend.
Per erf of kavel is er één herkenbare hoofdmassa.
Schaalvergroting door samenvoeging of grote aanbouwen is ongewenst.
De goothoogte mag maximaal over een afstand van 12 meter gelijk zijn, of minder dan 0,5 meter verspringen.
Aan- en bijgebouwen zijn ondergeschikt aan de hoofdmassa.
Gevels
De gevels zijn afgestemd op de schaal en de maat van de belendende panden.
De maatverhoudingen van bestaande gevelopeningen worden gehandhaafd.
De eventuele symmetrie van de gevelopbouw is het uitgangspunt.
De oorspronkelijke gevelopbouw en ornamentiek zijn het uitgangspunt.
Zijgevels die zichtbaar zijn van af de openbare ruimte worden behandeld als voor- gevels.
Toegevoegde elementen zelfstandig vormgeven in lijn met de architectuur van het geheel.
Reclame
Bedrijfs- en productreclames die een functionele relatie hebben met het onroerend goed, zijn toelaatbaar.
De reclame-uitingen moeten het representatieve karakter van de historische linten in de bebouwde kom ondersteunen.
De reclame-uitingen dienen zoveel mogelijk op een bescheiden wijze in het pui- of gevelontwerp te worden geïntegreerd zijn.
Het streven is erop gericht om het aantal reclames zoveel mogelijk te beperken.
Kleur-, materiaalgebruik en detaillering
Het oorspronkelijke materiaal- en kleurgebruik zijn het uitgangspunt.
Het hoofdmateriaal van de gevel is baksteen.
Daken zijn afgedekt met donkere of rode dakpannen.
Kozijnen zijn van hout of materialen met een vergelijkbare profilering en kleuring.
Specifieke detaillering van gebouwonderdelen zijn zorgvuldig ontworpen.
Afwerking erven
Erfafscheidingen zoals eventueel in het oorspronkelijk ontwerp zijn opgenomen zijn het uitgangspunt.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.1