Onder schuldenproblematiek verstaan wij schulden of betalingen die niet of nauwelijks kunnen worden voldaan. Armoede en schulden zijn een groeiend probleem in Nederland. 32% van de Nederlandse huishoudens heeft één of meerdere betalingsachterstanden. Schuldenproblematiek speelt bij ongeveer één op de vijf huishoudens (17,4%-18,8%) in Nederland. In onze gemeente heeft 12,5% van de huishoudens problematische schulden.

Schuldenproblematiek gaat veelal samen met een lage maatschappelijke participatie. Ook hebben inwoners met schulden minder kansen op de arbeidsmarkt, met als gevolg dat ze zich minder goed redden op eigen kracht2 CBS & SCP, 2013; Nibud, 2014 . Gezondheidsproblemen als stress, slapeloosheid en depressie komen veelal voor bij 53% van inwoners die schulden hebben. Er is bovendien vaak sprake van een ongezonde leefstijl, hoge ziektekosten en intensieve hulpverlening3 Nibud, 2014 . Ook werkenden met schulden zijn minder productief en kennen een hoog ziekteverzuim. Onderzoek laat verder een toename zien in het aantal huishoudens dat gebukt gaat onder hoge vaste lasten en andere kosten. Uitzicht op een schuldenvrije toekomst is in deze gevallen zeer beperkt.

Schuldenproblematiek neemt een groot deel van het denkvermogen van de betrokkenen in. Niet alleen de wijze van denken maar ook het handelen wordt negatief beïnvloed door het tekort aan financiële middelen4 Mullainathan en Shafir, 2014 . Geconstateerd wordt dat bij mensen die langdurig financiële problemen hebben:

  • - er minder aandacht is voor gezond eten, opvoeding van kinderen, medicijntrouw;
  • - de kwaliteit van besluiten daalt (IQ daalt met 13 punten);
  • - er risico is op een fatalistische levenshouding (inspanning heeft geen zin);
  • - mensen zich enkel richten op het rondkomen per dag en niet naar financiële lange termijn oplossingen kijken;
  • - de vaardigheden die bijdragen aan het oplossen van schulden, zoals plannen en organiseren onder druk komen te staan.

De gevolgen van schulden zijn groot en vraagt om een aanpak waarbij problematische schulden worden voorkomen. In de gevallen waarin er al sprake is van schulden, vraagt dit om een effectieve aanpak om de betrokkene te helpen, de schulden op te lossen en recidive te voorkomen.