Evaluatie SVWZL: continueren, maar wel versoepelen
Zoals reeds aangegeven in paragraaf 2.7 is uit de evaluatie van de Structuur Visie Wonen Zuid-Limburg (SVWZL) gebleken dat de destijds vastgestelde doelstellingen nog steeds actueel zijn. Op regionale schaal dreigt nog steeds een kwantitatief overschot voor bepaalde woningcategorieën. Niettemin acht Stec ook het versoepelen van de zogenaamde compensatieregeling (beleidsafspraak VI) van groot belang. Dat laatste zou moeten gelden voor plannen voor betaalbare woningen die sociale netwerken en voorzieningen in kernen en centra versterken. Dat type plannen komt nog onvoldoende van de grond. Dat is geen gevolg van beleid, maar van een mix aan factoren. Met name de financiële haalbaarheid en nationale wetgeving omtrent woningcorporaties zijn vaak barrières. Deze versoepeling is inmiddels in gang gezet. Daarom ligt op basis van deze evaluatie een regionaal voorstel tot aanpassing van deze compensatie onder de naam ‘Bouwen naar behoefte’. Dit voorstel, dat het afschaffen van de compensatieplicht voor gewenste betaalbare woningen bevat, zal parallel aan deze woonprogrammering in het eerste kwartaal van 2021 tot besluitvorming worden gebracht in alle gemeenteraden in Zuid-Limburg.
Maastricht gaat voor een sterke woonregio, maar niet op basis van vrijblijvendheid
De regionale afspraken zorgen ervoor dat gemeenten elkaar niet gaan beconcurreren en ‘meer van hetzelfde’ gebouwd wordt, maar juist enkel woningen worden toegevoegd met toekomstperspectief. Tegelijk zullen bestaande plannen die niet meer aan de eisen voldoen moeten worden afgevoerd. Een lastige opgave die alleen realistisch is als er toezicht is op het nakomen van de afspraken vanuit het regionale belang.
Zo kan worden gewerkt aan een sterke, complementaire regionale woningmarkt waar niet alleen wordt gekeken naar het lokale belang, maar het belang van de kracht van Zuid-Limburg. ‘Via de band’ profiteren daar alle Zuid-Limburgse gemeenten en dus ook de inwoners van Maastricht. Maastricht zet daarom in op continuering van de regionale afstemming van woningbouwplannen met als essentiële voorwaarde dat de provincie blijft toezien op het nakomen van de afspraken.
Meer balans in het regionale woningaanbod
Stec geeft aan dat er meer geïnvesteerd moet worden in sociale spreiding. Met andere woorden sociale en middeldure woningen zouden beter gespreid zouden moeten worden tussen stedelijke en niet-stedelijke gemeenten. Wij constateren dat dat in de regio Maastricht-Heuvelland nog sterker speelt dan in beide andere subregio’s. Het overgrote deel van de betaalbare woningvoorraad staat in Maastricht, met als gevolg dat financieel minder draagkrachtige huishoudens zich vooral vestigen in de stad. De woningvoorraad in het Heuvelland is over het algemeen veel duurder en de laatste jaren is daar vooral ook duur gebouwd. Dat vergroot dat contrast nog eens. Wij ondersteunen deze aanbeveling daarom ook van harte en zetten in op een betere spreiding. Dat betekent dat wij van de regiogemeenten verwachten dat zij tenminste de eigen lokale behoefte aan sociale huurwoningen volledig zelf vervullen door nieuwbouw en/of aanpassingen in de bestaande woningvoorraad. Daarnaast zal van de provincie worden gevraagd projecten voor sociale woningbouw in stad en regio financieel te ondersteunen, als ook ruimte in de provinciale regelgeving om deze projecten mogelijk te maken.
Investeren in de positie van bestaande (vooral particuliere) woningen
Balans op de woningmarkt -ook op de lange termijn- betekent, naast nieuwe woningen bouwen en plannen intrekken die niet voldoen aan de behoefte, ook investeren in de bestaande woningvoorraad. Niet duurzame, slecht onderhouden woningen aan de randen van de stad en/of in de zwakkere wijken in stad en regio kunnen leeg komen te staan op termijn. Met alle gevolgen van dien voor de leefbaarheid. De markt lost dit probleem niet op. Deze heeft in de regel geen oog voor de effecten van nieuwbouw op de lange termijn. Zij zijn meer gericht op de afzetbaarheid op de korte termijn. Ook bij deze opgave wordt de samenwerking gezocht met de regio en Provincie. Voorbeeld van een mogelijke oplossingsrichting zijn de dubbel duurzaam leningen die de Provincie ter beschikking stelt voor woningeigenaren die hun woning zowel levensloopgeschikt als duurzaam willen maken.
Hoofdstuk 4.
Artikel 4.6
Regionale samenwerking en afstemming
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Maastricht houdende regels omtrent woonprogrammering