De gemeente Altena heeft op basis van gesprekken met maatschappelijke partners en inwoners en het beleid, de uitdagingen en ambities zes maatschappelijke opgaven geformuleerd:
Maatschappelijk werk
Onafhankelijke cliëntondersteuning
Praktische ondersteuning
Mantelzorgondersteuning
Vrijwilligersondersteuning
Ontmoetingsvoorzieningen
Opgaven binnen de subsidietender
De maatschappelijke opgaven dragen bij aan één of meer van de thema’s uit hoofdstuk 4. Deze maatschappelijke opgaven zijn op de volgende pagina’s uitgewerkt op basis van beleidsdocumenten, trends en ontwikkelingen, gesprekken en signalen van huidige uitvoerder, ervaringsdeskundigen en andere ketenpartners. De relatie tussen de maatschappelijke opgaven en de vijf thema’s uit hoofdstuk vier is als volgt:
Professionele en vrijwilligersorganisaties
Voor de opgaven (1) maatschappelijk werk, (2) onafhankelijk cliëntondersteuning en (4) mantelzorgondersteuning, (5) vrijwilligersondersteuning en (6) ontmoetingsvoorzieningen komen enkel professionele welzijnsorganisaties in aanmerking. Voor de opgave praktische ondersteuning kunnen zowel professionele welzijnsorganisaties als vrijwilligersorganisatie op het gebied van welzijn een aanvraag indienen. Organisaties kunnen zelf per opgave een keuze maken of ze zelfstandig een aanvraag indienen of een samenwerkingsverband vormen. In de subsidieregeling is dit nader beschreven.
Uitwerking
De maatschappelijke opgaven zijn nader uitgewerkt. Per opgave zijn doelen, uitdagingen, aandachtspunten, te bereiken resultaten, doelgroepen en bereik nader uitgewerkt in bijlage 1. De belangrijkste wijzigingen met voorgaande jaren per maatschappelijke opgave zijn als volgt:
Maatschappelijk werk
Focus op kwetsbare inwoners. Voor zelfredzame inwoners die tijdelijk problemen ervaren door bijvoorbeeld een relatiebreuk, stress of werkdruk, zijn er andere voorzieningen, zoals de psycholoog, arbo-arts, mediator of relatietherapeut. De in ontwikkeling zijnde actuele digitale sociale kaart vormt hierbij een hulpmiddel om een inwoner met een hulpvraag in contact te brengen met passende ondersteuning;
Passende en kortdurende ondersteuning is het uitgangspunt. Waar mogelijk wordt groeps-/ collectieve begeleiding geboden, zoals trainingen, cursussen en informatiebijeenkomsten. De totstandkoming van zelfhulpgroepen en de inzet van ervaringsdeskundigen worden hierbij gestimuleerd;
De ondersteuning van inwoners bij het aanpakken van problematische schulden ligt vanaf 2022 volledig bij de Kredietbank. Maatschappelijk werk heeft een rol in de toeleiding naar de Kredietbank en bij eventuele nazorg. Als er naast schulden ook sprake is van psychosociale problematiek, dan heeft maatschappelijk werk hierop wel een rol. Voor de educatieve aspecten rond omgaan met geld kan maatschappelijk werk in samenspraak met de Kredietbank collectieve ondersteuning bieden in de vorm van een cursus of bijvoorbeeld door de inzet van schuldhulpmaatjes of getrainde vrijwillige budgetcoaches;
Schoolmaatschappelijk werk werd, in een deel van de gemeente, nog door maatschappelijk werk uitgevoerd. Schoolmaatschappelijk werk in zijn huidige vorm vormt geen onderdeel meer van deze maatschappelijke opgave, maar wordt vanaf 2022 vanuit de gemeente door ambulante jeugdconsulenten met aandachtsgebied onderwijs uitgevoerd.
Onafhankelijke cliëntondersteuning
Diagnostiek is niet meer als vrij toegankelijke ondersteuning beschikbaar. Deze kostbare vorm van ondersteuning kan alleen nog niet-vrij toegankelijk worden ingezet;
Er wordt geen jeugdconsulent meer gedetacheerd naar het gemeentelijke consulententeam. Dit is geen onderdeel van het vrij toegankelijke veld en dit capaciteitsvraagstuk dient niet via de subsidierelatie te worden opgelost.
Mediation is niet meer als vrij toegankelijke voorziening beschikbaar. Deze ondersteuning is in de afgelopen jaren minimaal ingezet.
Praktische ondersteuning
De focus ligt niet langer op de specifieke doelgroep ouderen. De diversiteit onder deze doelgroep neemt namelijk steeds verder toe. Ook verandert het maatschappelijke beeld van wanneer iemand een oudere is. Het voormalige ouderenwerk is in deze opgave opgenomen, maar de doelgroep is verbreed naar inwoners met een hulpvraag. Natuurlijk zullen dit in de praktijk nog steeds voor een aanzienlijk deel ouderen zijn;
Op het gebied van vervoer wordt een nieuwe laagdrempelige vervoersvoorziening door een professional gecoördineerd en met vrijwilligers uitgevoerd (AutoMaatje);
Binnen deze opgave bieden getrainde vrijwilligers hulp, advies en voorlichting. Zij worden door professionals ondersteund. De professionals organiseren collectieve activiteiten en trainingen. Daarnaast koppelen zij vrijwilligers aan hulpvragers op thema’s als financiën, maaltijdvoorziening, personen-alarmering, formulierenbrigade, klussendienst en ouderenadviseurs.
Mantelzorgondersteuning
Geen bezuiniging op de mantelzorgondersteuning, conform motie gemeenteraad in juli 2020. Er wordt in de periode 2022 – 2024 wel toegewerkt naar meer inzet op collectieve ondersteuningsvormen, het verkennen van digitale toepassingen en een aanbod dat aansluit op verschillende typen mantelzorgers (denk bijvoorbeeld aan werkende en jonge mantelzorgers).
Mantelzorgwaardering wordt anders vormgegeven:
De uitvoering wordt onderdeel van de maatschappelijke opgave mantelzorgondersteuning en hiervoor worden middelen aan de opgave toegevoegd, zodat mantelzorgers die gebruik maken van de waardering ook kunnen worden geïnformeerd over de ondersteuning en vice versa.
De mantelzorgwaardering wordt waarschijnlijk ingevuld middels bonnen die bij lokale ondernemers kunnen worden uitgegeven (voorstel is nog in ontwikkeling).
We geven een extra (financiële) impuls aan ‘laagdrempelige respijtzorg’. Wij denken daarbij aan uitbreiding van de mantelzorgondersteuning door het koppelen van maatjes of buddy’s, vrijwillige oppas en bezoekers, familie- en burennetwerken met eenvoudige ondersteuning.
Vrijwilligersondersteuning
Er wordt ingezet op de ontwikkeling van een matchingsplatform. Inwoners met een hulpvraag en inwoners die iets voor een andere inwoner willen betekenen kunnen elkaar daar vinden. Als matching online niet lukt, wordt bemiddeld door de inzet van een welzijnsorganisatie, deze organisatie is tevens coördinator en beheerder van het platform;
De vrijwilligersondersteuning is vanaf 2022 niet langer een kennis- en informatiepunt over vrijwilligerschap, vrijwilligersbeleid en ondersteuning aan vrijwilligersorganisaties. In de praktijk blijkt aan die behoefte via landelijke (sport)bonden, koepels en provinciale organisaties als Zorgbelang en ouderenbonden reeds te zijn voldaan.
Ontmoetingsvoorzieningen
Ontmoetingsvoorzieningen richten zich op alle inwoners: iedereen is welkom als er gemeentelijke financiering wordt ingezet voor een ontmoetingsvoorziening. Waar dat nog van toepassing was, wordt geen doelgroepenbeleid meer gevoerd, zoals bij ouderen of GGZ-problematiek. Het met elkaar in contact brengen van ‘sterke’ inwoners en inwoners met een (tijdelijke) kwetsbaarheid staat centraal. Dit zou moeten leiden tot het vergroten van het sociale netwerk en de zelfredzaamheid van kwetsbare inwoners;
Ontmoetingsvoorzieningen hebben een geografische spreiding en zijn herkenbaar. De nieuwe vrijwillige vervoersvoorziening kan bijdragen aan het vergroten van de bereikbaarheid van voorzieningen. De Hartenbrigade vormt een ‘pareltje’ in het bestaande aanbod. De succeselementen van dit initiatief kunnen bijdragen ontmoetingvoorzieningen op andere locaties en/of de kruisbestuiving tussen activiteiten, ervaringen en inwoners;
Ontmoetingsvoorzieningen zijn fysieke plaatsen waar laagdrempelig informatie en advies ingewonnen kan worden. Professionals die werken vanuit andere maatschappelijke opgaven en gemeentelijk consulenten kunnen vanuit ontmoetingsvoorzieningen werken en zijn op deze manier goed bereikbaar en benaderbaar voor inwoners.
Artikel 7.