8.4.1 Inleiding
Dit hoofdstuk bespreekt op welke wijze het college als bevoegd gezag toezicht uitoefent. Naleving van wet- en regelgeving is daarbij het voornaamste doel. Maar schaarse (financiële) middelen moeten zo efficiënt mogelijk worden ingezet. Overal toezicht op houden is niet mogelijk en niet efficiënt. Daarom is aan de hand van de uitgevoerde risicoanalyse en de gebiedsanalyse inzichtelijk gemaakt welke onderwerpen bestuurlijk prioriteit wordt gegeven. Het overzicht van prioriteiten is opgenomen in hoofdstuk 7.3. Ieder jaar moeten de prioriteiten in het handhavingsuitvoeringsprogramma verder worden geconcretiseerd naar de handhavingspraktijk voor het daarop volgende jaar.
Deze toezichtstrategie geeft richtlijnen voor de te gebruiken methoden van toezicht bij diverse prioriteiten. Verder zal in deze beleidsperiode geëvalueerd moeten worden in hoeverre bij de uitvoering van toezicht gewerkt wordt volgens de Kwaliteitscriteria 2.2.24Zie ook ‘Nader vast te stellen regelgeving’.
8.4.2 Signaaltoezicht
Het signaaltoezicht heeft de afgelopen tien jaar een belangrijke plaats ingenomen in de uitvoering van toezicht in de gemeente Vlaardingen. Signalen bestaan uit ontvangen klachten en handhavingsverzoeken en algemeen gesignaleerde ontwikkelingen en voorvallen. Signalen zijn voor de gemeente Vlaardingen een belangrijke manier om te weten wat in Vlaardingen speelt, waarna indien nodig toezicht en handhaving wordt gestart. Dit leidt tot betrokken en tevreden burgers.
Veel meldingen hebben betrekking op mogelijke illegale bouwactiviteiten. Als een toezichthouder deze meldingen in behandeling neemt, wordt beoordeeld of een omgevingsvergunning aanwezig is voor de gemelde activiteiten en/of beoordeelt de gemelde situatie ter plaatse. In geval van een overtreding bepaalt de toezichthouder de meest effectieve aanpak: een waarschuwing met een hersteltermijn of directe inzet van het handhavingstraject.
Signaaltoezicht heeft echter ook een keerzijde. De grote nadruk op signaaltoezicht heeft in de afgelopen jaren geleid tot een versnipperde aanpak van diverse overtredingen. Dit effect is versterkt door het ontbreken van een bestuurlijk vastgestelde prioriteitenlijst.
In de komende beleidsperiode blijft signaaltoezicht bestaan, maar wel in beperktere omvang. Het accent zal verschuiven naar meer actief toezicht waarbinnen nadruk komt te liggen op de gebiedsgerichte en themagerichte aanpak.
Strategie
De gemeente verzorgt een goede structuur voor het aandragen van klachten en meldingen en reageert op elke melding. Op signalen die niet anoniem zijn binnengekomen wordt altijd terugkoppeling gegeven aan de melder.
Meldingen worden in behandeling genomen voor zover de melding past binnen de bestuurlijk vastgestelde prioriteiten en/of voor zover de melding betrekking heeft op situaties met daarin veiligheid- of gezondheidsrisico’s.
Meldingen die niet direct in behandeling kunnen worden genomen, worden wel geregistreerd en indien mogelijk later opgepakt.
De toezichthouder zet zich in om overtreders te bewegen om overtredingen te beëindigen. Dit kan via een waarschuwing met een gekoppelde hersteltermijn. Als deze aanpak niet werkt of als er sprake is van herhaalde overtreding wordt direct een handhavingstraject opgestart.
Signalen die niet onder de bevoegdheid van de gemeente vallen, worden zo spoedig mogelijk doorgezet naar de verantwoordelijke (overheids)organisatie.
8.4.3 Actief toezicht
Niet alle typen overtredingen komen in beeld via concrete signalen. Daarom is actief toezicht nodig:
In sommige buurten of wijken is een lage meldingsbereidheid.
Overtredingen van wet- en regelgeving zijn vaak verborgen voor omwonenden.
Wijken of bedrijventerreinen kunnen in kwaliteit verslechteren. Clustering van bepaalde typen overtredingen en (il)legale situaties kunnen leiden tot verminderde leefbaarheid en verpaupering.
Bepaalde overtredingen van wet- en regelgeving verdienen vanwege de impact op de omgeving een snelle aanpak (bijv. illegale bouw of (over)bewoning).
Ten aanzien van gebieden met een verslechterde leefbaarheid en toegenomen verpaupering is actief toezicht een passende vorm van toezicht. Actief toezicht betekent dat dat toezichthouders met hoge frequentie controles uitvoeren binnen bepaalde gebieden of ten aanzien van specifieke thema’s, waarbij actief gezocht wordt naar overtredingen van wet- en regelgeving.
Deze vorm van toezicht is arbeidsintensief en wordt daarom ingezet op onderwerpen met een hoge prioriteit en de aandachtsgebieden zoals vermeld in het Herstelplan. Om deze vorm van toezicht op structurele basis te kunnen inzetten zijn daarom voldoende financiële en personele middelen nodig. Zonder deze middelen kan via actief toezicht niet worden ingezet op een duurzame verbetering van wijken of bedrijventerreinen.
Actief toezicht zal in de vorm van een gebiedsgerichte aanpak tegen verpaupering in de komende beleidsperiode in ieder geval worden ingezet in de volgende gebieden:25Deze gebieden zijn in het Herstelplan aangewezen als gebieden en high impact projecten waar de leefbaarheid en naleving moet verbeteren.
Koningin Wilhelminahaven
Museumkwartier
Bedrijventerrein Groot Vettenoord
Bedrijventerrein Vergulde Hand Oost
In het handhavingsuitvoeringsprogramma wordt de uitvoering ingericht in overleg met de betrokken gebiedsmanagers
Actief toezicht zal in de vorm van themagericht toezicht in de komende beleidsperiode in ieder geval worden ingezet op de onderstaande twee thema’s. Deze thema’s zijn niet gebiedsgericht:
Aanpak woonadresfraude en bijbehorende overbewoning
Aanpak van ondermijning vanuit een ondersteunende rol aan team Veiligheid
Strategie
Het college past actief toezicht toe op hierboven genoemde gebieden en thema’s in afstemming met de beschikbare capaciteit. Daarnaast wordt actief toezicht ook ingezet op onderwerpen met een hoge prioriteit.
8.4.4 Toezicht na vergunningverlening
Na een verleende vergunning voor bijvoorbeeld de activiteiten bouwen of slopen of na een melding vindt (bouw)toezicht plaats. Dit toezicht wordt uitgevoerd aan de hand van het Toetsprotocol Constructieve controles omgevingsvergunningen. Daarin is per bouwwerktype het toetsingsniveau vastgelegd.
Met de inwerkingtreding van de Wkb verandert het bouwtoezicht. Het bevoegd gezag blijft weliswaar verantwoordelijk voor het toezicht op de bestaande bouw en omgevingsveiligheid, maar het feitelijke bouwtoezicht wordt (deels) overgenomen door marktpartijen. De gemeente zal in de nieuwe rol het proces bewaken en de ruimtelijke toets uitvoeren. Dit geldt vooralsnog alleen voor bouwwerken vallend onder gevolgklasse 1.26Zie voor een nadere toelichting hoofdstuk 5.2.1. Voor de overige bouwwerken blijft het huidige regime gelden. Feitelijk zullen er vanaf januari 2022 twee werkwijzen gelden.
Doordat deze gemeentelijke toezichtstaak qua intensiteit en omvang verandert, moet in de komende beleidsperiode beoordeeld worden hoeveel tijd concreet vrijkomt en anders ingezet kan worden. Dit zal met het bestuur worden besproken en besluiten daaromtrent worden vastgelegd.
Strategie
Het bouwtoezicht is een belangrijke gemeentelijke taak. Na de inwerkingtreding van de Wkb verandert de rol van de gemeente.
8.4.5 Integraal toezicht
Integraal toezicht wordt projectmatig ingezet. Op dit moment vindt integraal toezicht plaats in het kader van de aanpak van ondermijning. Met grootschalige controles waarbij diverse afdelingen en diensten betrokken zijn wordt ingezet op een harde aanpak van ondermijning.27Diverse teams vanuit de gemeente: Veiligheid, BWT, RO, Brp. Extern: o.a. VRR, politie, belastingdienst, Stedin. Vanuit de taakvelden BWT en RO worden op grond van Wabo-bevoegdheden aan deze controles een bijdrage geleverd.
Strategie
Integraal toezicht wordt projectmatig ingezet.
8.4.6 Periodiek toezicht
Periodiek toezicht wordt uitgevoerd bij gebouwen of ten aanzien van thema’s die bijdragen aan het verbeteren van de leefomgeving. Hierbij kan worden gedacht aan veiligheid, zoals de gezamenlijke controles met de VRR op brandveiligheid. Of aan gezondheid, zoals de gezamenlijke controles van horeca. Jaarlijks wordt in het uitvoeringsprogramma aan de hand van de risicoanalyse, opgenomen in dit VTH-beleid, bepaald waar periodiek toezicht toegepast gaat worden. De risicoanalyse kan daarbij indien nodig jaarlijks worden bijgesteld.
Strategie
Periodiek toezicht wordt ingezet, daar waar het college een vinger aan de pols wil houden. In het handhavingsuitvoeringsprogramma wordt aangegeven in welke gevallen en op welke locaties dat is.
Hoofdstuk 8.
Artikel 8.4